ال قازاق حالقىنىڭ دۇنيەتانىمىندا «وزگەگە رياسىز قىزمەت ەتۋ» – اسار سىندى كونە داستۇرمەن قانعا سىڭگەن قاسيەت. بۇگىنگى زاماناۋي قوعامدا ساباقتاستىقتى ءۇزىپ الماي, اسار ءداستۇرى ۆولونتەرلىكپەن جالعاسىن تاپتى. قازاقستان بۇل ءداستۇردىڭ جاھاندىق سيپات الۋىنا دا اتسالىسىپ كەلەدى. بۇعان دالەل رەتىندە مەملەكەتىمىزدىڭ باستاماسىمەن بۇۇ باس اسسامبلەياسى قارارىنىڭ ماتىنىنە «ۆولونتەرلىكتى تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى كۇن ءتارتىبىن ىسكە اسىرۋدىڭ قۋاتتى جانە امبەباپ قۇرالى دەپ تانۋ تۋرالى» جاڭا تارماق ەنگىزىلۋىن ايتا الامىز. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 75-سەسسياسىندا ەرىكتىلەردىڭ ايرىقشا ءرولىنىڭ بەلگىسى رەتىندە ۆولونتەرلەردى جۇمىلدىرۋدىڭ حالىقارالىق جىلىن جاريالاۋدى ۇسىنۋى دا – ءبىر ايعاق. ال اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى وسى ۇسىنىستى قولداۋ اياسىندا 15-19 تامىز ارالىعىندا ەلىمىزدە ورتالىق ازيا ۆولونتەرلەرى فورۋمىن ۇيىمداستىردى.
ايتۋلى ءىس-شاراعا قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, ازەربايجان, ارمەنيا, وزبەكستان مەن تۇركيا جاستارى كەلىپ, ەلىمىزدىڭ ەرىكتىلەردى قولداۋداعى بەلسەندىلىگىن جوعارى باعالادى. كيەلى تۇركىستان مەن كوكشە ءتورى – بۋرابايدا باس قوسقان ەرىكتىلەر فورۋمنىڭ العاشقى كەزەڭىندە ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, شەبەرلىك دارىستەرىن الدى. فورۋمنىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە جاستار ەلوردادا باس قوستى.
ەل استاناسى نۇر-سۇلتاندا العاش رەت جۇزدەسكەن جاس ەرىكتىلەرگە پلەنارلىق سەسسيادا پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ەرەكشە ىقىلاسىن ءبىلدىرىپ: «ۆولونتەرلەر قوعامدا ءتارتىپتىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىراتىن ادامدار. ول – جاۋاپكەرشىلىك پەن قامقورلىقتىڭ ۇلگىسى. سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىز جاقسىلىق پەن مەيىرىمدىلىككە دەگەن سەنىمدى كۇشەيتەدى. قيىن جاعدايدا كومەك قولىن سوزاتىن, جۇرەگى كەڭ جانداردىڭ تابىلاتىنىنا سەنۋ ادامعا ەرەكشە رۋح بەرەدى. وسىنداي قۇندىلىقتاردى دارىپتەي وتىرىپ, سىزدەر بۇكىل قوعامدى وزگەرتەسىزدەر. سوندىقتان ەلدەگى ۆولونتەرلىكتىڭ دەڭگەيى قوعامنىڭ كەمەلدەنۋ كورسەتكىشى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار», دەدى. سونداي-اق سەنات سپيكەرى ەلدە ۆولونتەرلىكتى قولداۋ ستاندارتىن ەنگىزۋدىڭ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«سول كەزەڭدە پاندەميانىڭ باستالعانى بەلگىلى. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۆولونتەرلىكتى قولداۋ جونىندەگى باستاماسى ۋاقتىلى جانە ماڭىزدى شارا بولدى. شىن مانىندە, ەرىكتىلەر مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستىڭ الدىڭعى شەبىندە ءجۇردى. ۆولونتەرلەر كومەككە مۇقتاج ادامدارعا قولداۋ كورسەتىپ, اۋقىمدى جۇمىس اتقاردى. سول كەزدە باتىلدىق تانىتىپ, قاجىرلى ەڭبەك ەتكەن بارشا ەرىكتىلەرگە تاعى دا العىس بىلدىرەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ. سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى بۇگىنگى قوعامدا قۇندىلىقتار جۇيەسىن جانە ءوزارا كومەك پەن قولداۋ يدەيالارىن بارىنشا دارىپتەۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن ادام ءۇشىن ەرىكتىلەر مەن قامقور ازاماتتاردىڭ قولداۋى ۇلكەن مانگە يە.
فورۋمعا ارنايى تۇركيادان كەلگەن, «حەمپا» بالالار قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى ەنەس يبراھيممەن تىلدەسكەنىمىزدە ول قازاقستاننىڭ بۇل باستاماسى تۇركى الەمىندە جالعاسىن تاپسا دەگەن يدەياسىن ايتتى.
«مۇنداي فورۋمدار ءجيى ءارى اۋقىمدى دەڭگەيدە جاسالسا دەگەن تىلەگىم بار. جاھاندىق دەڭگەيدە قايىرىمدى ىسپەن اينالىساتىن ەرىكتىلەردىڭ باسى قوسىلسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. سونىمەن قاتار مۇنداي باسقوسۋلار ۆولونتەر تۇسىنىگىنىڭ كەڭ تارالۋىنا تىكەلەي ىقپال ەتەدى. ويتكەنى ۆولونتەر بولۋ – ادامدارعا, قوعامعا, الەمگە پايدالى بولۋ دەگەن ءسوز», دەدى ەنەس يبراھيم.
قازاق «وڭ قولىڭنىڭ بەرگەنىن سول قولىڭ بىلمەسىن» دەيدى. جاقسىلىعىم جارناماسىز بولسىن دەپ قوعامعا, اينالاسىنا ءۇنسىز پايداسىن تيگىزىپ جۇرگەن تالاي جاندار بار. سونىڭ ءبىرى – ا.احمەتقازى ەسىمدى كەيىپكەرىمىز. ول ستۋدەنت كەزىندە جالعىزباستى زاعيپ ايەلمەن ويدا جوقتا تانىسىپ, بوس كۇندەرى كومەككە بارۋدى ادەتكە اينالدىرعان. ەرىكتى دەپ ەشبىر جەرگە تىركەلمەسە دە «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندى كورە تۇرا قول ۇشىن سوزباۋ ادامدىعىما سىن بولار ەدى», دەيدى ا.احمەتقازى.
مۇنداي ء«ۇنسىز» ەرىكتىلىك تۋرالى رەسپۋبليكالىق ۆولونتەرلەر فرونت-ءوفيسىنىڭ جوبا جەتەكشىسى, «ۇلتتىق ۆولونتەرلىك جەلى» زتب اتقارۋشى ديرەكتورى تاتيانا ميرونيۋك: «ەلىمىزدە ۆولونتەرلىك قوزعالىس ۇنسىزدىكتى ۇناتادى. بىراق ءبىز بۇل ميفپەن كۇرەسەمىز. ءاربىر ادام ۆولونتەرلىكتى ءبىلۋى ءۇشىن ول تۋرالى باتىل, ماقتانىشپەن ايتۋ كەرەك. سوندا عانا وسىنداي باستامالاردىڭ دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرە الامىز. نەگىزى ەلىمىزدە ءاربىر سەگىزىنشى قازاقستاندىق قانداي دا ءبىر ۆولونتەرلىك قىزمەتكە قاتىسقان. تەك ولاردى ارنايى ەرىكتى دەگەن اتاۋمەن اتامايدى», دەدى.
ورتالىق ازيا فورۋمىنا تۇركيادان كەلگەن تاعى ءبىر ۆولونتەر دەمير گيۋركان ەرىكتىلەردىڭ ء«ۇنسىز جاقسىلىعىنا» قاتىستى «بەرەگەن قول الاعان قولدان جاقسىراق» دەپ تۇرىك ماقالىمەن ويىن ءبىلدىردى.
«جەكە ادام جاساعان جاقسىلىق, ەرىكتىلىك ءۇنسىز بولۋىمەن ادەمى. ال بەلگىلى ءبىر مەكەمە, ارنايى قوردىڭ ەرىكتىلەرى جاساعان ءىستى كوپشىلىكپەن ءبولىسۋ كەرەك. ويتكەنى حالىق ءبىر-ءبىرىنىڭ ارەكەتىن قايتالاۋ ارقىلى ۆولونتەرلىك تۇسىنىگى داميدى. بۇگىندە بۇۇ جۇيەسىندە قازاقستاننان 71 ۆولونتەر جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 42-ءسى – ايەلدەر.
فورۋمنىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا ءسوز العان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى اسقار وماروۆ: «قازاقستاندىق 7 ۆولونتەر ءبىزدىڭ مينيسترلىك پەن بۇۇ ەرىكتىلەر باعدارلاماسى اراسىنداعى سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىم اياسىندا يوردانيا, كەنيا, تۇركيا جانە تايلاندتاعى بۇۇ-نىڭ ءتۇرلى قۇرىلىمدارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جاتىر. قازاقستاندىق ەرىكتىلەر وزدەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرىن كورسەتىپ, بۇۇ تاراپىنان جوعارى باعالاندى. ءبىز وسى باعىتتاعى جۇمىستى ودان ءارى جالعاستىرامىز. ورتالىق ازيا فورۋمىنىڭ ناتيجەلەرى, سونىڭ ىشىندە ورتالىق ازيا ۆولونتەرلەر حابىن قۇرۋ دا وسى ماقساتقا قىزمەت ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن. جالپى, ۆولونتەرلىك قوزعالىستىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال ەتپەك», دەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, Birgemiz جالپىۇلتتىق جوباسى اياسىندا 8 باعىت بويىنشا ۆولونتەرلىك جۇيە قۇرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ وزىندە وعان 70 مىڭنان استام ۆولونتەر قاتىسقان.
ەلىمىزدە 2020 جىلدىڭ «ۆولونتەر جىلى» دەپ ەرەكشە اتالىپ ءوتۋى ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ دامۋىنا ءوز سەپتىگىن تيگىزدى. ونىڭ دالەلى رەتىندە 680-نەن استام ەرىكتىلەر ۇيىمى مەن توپتاردىڭ قۇرىلۋىن, ۆولونتەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2023 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسى, Birgemiz رەسپۋبليكالىق فرونت-ءوفيسى مەن 17 وڭىردەگى ءوفيسىنىڭ جۇمىسىن ايتۋعا بولادى. بۇدان بولەك 53 مىڭعا جۋىق ەرىكتىنى, مىڭنان استام جوبانى جانە 3 400-دەن استام ۇيىمدى بىرىكتىرەتىن qazvolunteer.kz اقپاراتتىق پلاتفورماسى دا بۇل باعىتتىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ايقىن دالەلى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە ارنايى تاعايىندالعان «حالىق العىسى» مەملەكەتتىك مەدالى مەن «جىل ۆولونتەرى» حالىقارالىق سىيلىعى بار. 2020 جىلدان بەرى بۇل ناگرادالارمەن 700-گە جۋىق ۆولونتەر ماراپاتتالعان.
ەل اراسىندا ەرىكتىلىكپەن كاسىبي قىزمەت رەتىندە اينالىسىپ جۇرگەن جاستار دا بار. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ولاردىڭ سانى 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 30 پايىزعا ارتقان. بۇل ءۇردىس «ەرىكتىلىكتى كاسىپكە اينالدىرىپ جىبەرمەي مە؟» دەگەن سۇراق تا تۋىنداتارى انىق. كۇدىككە تولى وسى سۇراعىمىزدى ەرىكتىلەرگە دە قويعان ەدىك. ءوز ويىن بىلدىرگەن ەرىكتى ساماعان تۇرسىنباەۆ: «جاقسىلىقپەن اينالىسار جاننىڭ كوزدەگەنى قاراجات ەمەس. دەگەنمەن ۆولونتەردىڭ ءوز ۋاقىتى مەن ەنەرگياسى ءۇشىن بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قارجىلىق قولداۋ الۋى كەلەسى جاقسىلىققا دەگەن قۇشتارلىعىن وياتادى», دەپ جاۋاپ قاتتى.
پلەنارلىق سەسسيادا سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ەرىكتىلەرمەن بىرگە جۇزەگە اسىرىلاتىن كەزەكتى جوبانى دا اتاپ ءوتتى. سەنات توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, نۇر-سۇلتاندا قىركۇيەك ايىندا وتەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ VII سەزىنە 500-دەن اسا ۆولونتەر جۇمىلدىرىلماق.
«سەزگە الەمنىڭ 51 ەلىنەن 100-دەن استام دەلەگاتسيا قاتىسادى. بۇل, ەشبىر اسىرەلەۋسىز, ەرەكشە جانە تاريحي وقيعا بولماق. وسىنداي اۋقىمدى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ءبىز 500-دەن استام ۆولونتەردى جۇمىلدىرىپ وتىرمىز. ولار بىزگە فورۋمدى وتكىزۋگە كومەكتەسەدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
ادامعا رياسىز قىزمەت ەتۋ ارقىلى ءوزىن دە, وزگەنى دە باقىتتى ەتكەن ۆولونتەرلەر – قوعامداعى مەيىرىمدىلىكتىڭ كورىنىسى. مەيىرىم ساقشىلارى ىسپەتتەس جاستار وسىلايشا ءبىر اپتالىق فورۋمدا بىلىممەن, تاجىريبەمەن تولىعىپ, ەڭ باستىسى, ءومىردىڭ ءمانىن كوپشىلىككە ۇعىندىرۋعا ۇمتىلادى. ورتا ازيا ەرىكتىلەرىنىڭ فورۋمىنا جينالعان جاستار ەندىگى كەزەكتە القالى جيىن ەستافەتامەن جالعاسىن تاۋىپ, جىل سايىن باس قوساتىن داستۇرگە اينالسا دەگەن تىلەكپەن تارقاستى.
