بوكس • 11 تامىز، 2022

چەمپيوندىق جولىنداعى «تار جول، تايعاق كەشۋ»

19 رەت كورسەتىلدى

جۋىردا گازەتىمىزگە ءبىر توپ تورعايلىق ارداگەر حات جازىپ، كاسىپقوي بوكستا جۇدىرىقتاسىپ جۇرگەن وتاندىق بوكسشىلارىمىز تۋرالى كوبىرەك مالىمەت بىلگىلەرى كەلەتىنىن جەتكىزگەن بولاتىن. وقىرماندارىمىزدىڭ ءوتىنىشى بويىنشا Egemen Qazaqstan گازەتىنىڭ 2 تامىز كۇنگى سانىندا «چەمپيوندىقتان ءۇمىتتى بوكسشىلار» اتتى كولەمدى ماقالا جارىق كوردى. بۇگىن سول ماقالانىڭ جالعاسى رەتىندە چەمپيوندىق بەلدىككە جەتپەي جاتىپ جەڭىلىپ، جانكۇيەرلەر سەنىمىن اقتاي الماعان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى تۋرالى بايانداماقپىز.

جاسىراتىنى جوق، وتكەن عا­سىردىڭ ەكىنشى جارتىسى­نان باستاپ قارقىندى دامي باس­تاعان كاسىپ­قوي بوكس بۇگىندە جان­كۇيەرلەر­دىڭ قىزىعا تاماشالايتىن سپورت تۇ­رىنە اينالدى. جالپى، كاسىبي شارشى الاڭدا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن بوكسشىلاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – دۇنيە جۇزىنە اتىن شىعارۋ، سونان سوڭ، ارينە اقشا تابۋ. ال قازىرگى قازاقستاندىق بوكسشىلاردىڭ ايتىپ جۇرگەن «ەل نامىسىن قورعاۋ» ۇرانى كەيىنگى ورىنداردا تۇرادى.

سوڭعى 10 جىلدىقتا كاسىپ­قوي بوكستا قازاقستاندىق بوكس­شىلاردىڭ ءبىر شوعىرى قالىپتاسىپ ۇلگەردى. ءبارىنىڭ ماقساتى – بوكس الەمىندە ەڭ جوعارى سانالاتىن ءتورت تۇجىرىم (WBC، WBA، IBF جانە WBO) بويىنشا الەم چەمپيونى اتانۋ. ايتكەنمەن، بۇل بەلبەۋلەردىڭ كەز كەلگەن بوكس­شى­عا بۇيىرا بەرمەيتىنى، وعان تەك تاڭداۋلى ساڭلاقتاردىڭ عانا قولى جەتەتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ماسەلەن، تاۋەلسىزدىك العالى بەرى قازاقستان كاسىپقوي بوكس تاريحىنا ۇڭىلەر بولساق، نەبارى ءتورت-اق بوكسشىمىز (ۆاسيلي جيروۆ، گەننادي گولوۆكين، بەيبىت شۇ­مەنوۆ جانە جانات جاقيانوۆ) جوعارىداعى ءتورت بەلبەۋدى يەلەن­گەن. نەگىزى، التىن بەلبەۋدى ول­جالاعان بوكسشىلارىمىزدىڭ سانى بۇدان دا كوپ بولۋعا ءتيىس ەدى، دەگەنمەن جۇدىرىعى جويقىن جىگىتتەرىمىزدىڭ ءبىرازى جانكۇيەر­لەر ءۇمىتىن اقتاي الماي ءجۇر.

اتاپ ايتار بولساق، كەيىنگى 10 جىلدىڭ ىشىندە قازاق بوكسشىلارى اراسىندا الەم چەمپيونى اتانۋى مۇمكىن بولعان بىردەن-ءبىر بوكسشىمىز – قانات يسلام (28-1، 22 كو) ەدى. الايدا جەرلەسىمىز ۇزاق ۋاقىت بويى كولۋمبيا مەن دومينيكان رەسپۋبليكاسىنداعى ترانسليا­تسياسى دا، رەيتينگى دە جوق داڭعازا بوكس كەشتەرىندە دەڭگەيى تومەن بوكسشىلارمەن جۇدىرىقتا­سىپ، التىن بەلبەۋگە جەتكىزەتىن التىن ۋاقىتىن بوسقا وتكىزىپ الدى. ايتپەسە، الەمدىك بوكس ماماندارى قاناتتىڭ مۇمكىندىگىن جوعا­رى باعالاعان بولاتىن.

وكىنىشكە قاراي، كەلەسى ايدا 38 جاسقا تولاتىن وتانداسىمىز بيىل اقپاندا بريتانيالىق دجەيمس كيلرەين كەلليمەن (26-2، 10 كو) جۇدىرىقتاسىپ، ۇپاي سا­نىمەن قارسىلاسىنان جەڭىلىپ قالدى. تورەشىلەر 95:95، 96:94، 97:93 ۇپايىمەن جەڭىستى كەلليگە بەردى. وسىلايشا، داڭقتى بوكس­شىمىز كاسىپقوي بوكستا تۇڭعىش رەت جەڭىلىپ، الەم چەمپيونى اتانۋ مۇمكىندىگىنەن ءبىرجولا ايىرىل­دى. مۇنىڭ سەبەبىن كاسىپقوي بوكس­تان حابارى بار وقىرماندارى­مىز جاقسى ءبىلىپ وتىر.

ويتكەنى جەكپە-جەك تۇرلەرى ىشىنەن كاسىپقوي بوكستا جەڭىلىستىڭ قۇنى قىمبات. جوعارىدا ايت­قان بەلدى ۇيىمدار جەڭىلگەن بوكس­شىلاردى (ەگەر ەڭ قۇرىعاندا ءبىر بەلبەۋ جەڭىپ الماساڭ نەمەسە وليمپيادا چەمپيونى بولماساڭ) بىردەن رەيتينگتەرىنەن شىعارىپ تاستايدى، يا بولماسا رەيتينگتەگى ورنىن ءتۇسىرىپ تاستايدى. ماسەلەن، قانات يسلام قازىرگى تاڭدا نەگىزگى ءتورت ۇيىمنىڭ، اتاپ ايتقاندا، WBC، WBA، IBF جانە WBO رەيتينگتەرىنىڭ توپ-15 تىزىمىندە جوق. ال ارالاس جەكپە-جەكتەگى ەڭ بەدەلدى سپورت سانالاتىن – UFC-دە سپورتشى ماسقارا بولىپ جەڭىلىپ قالسا دا، كەلەسى جەكپە-جەگىندە اتاعى دارداي الەم چەم­پيوندارىمەن جۇدىرىقتاسا
بە­رەدى. ولاردا جەڭىلىس پەن جەڭىس­تىڭ ­قۇنى بىردەي ولشەنەدى.

وسىلايشا، 2012 جىلدان باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ورتا سالماقتا 29 جەكپە-جەك وتكىزىپ، سونىڭ 28-ىندە قارسىلاسىن تىزە بۇكتىرگەن وتانداسىمىز ءبىر جەڭىلىستىڭ سالدارىنان كوپ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. كارەراسىنىڭ باسىم بولىگىندە رەيتينگى ناشار بوكسشىلارمەن جۇدىرىقتاسقان وتانداسىمىز­عا ەندىگىدە ورتا سالماقتىڭ كوش با­سىندا تۇرعان بوكسشىلار قا­يىرىلا قويماس.

سونداي-اق كارەراسىندا ءبىر­تالاي ءىرى-ءىرى جەڭىستكە قول جەت­كىزىپ، انە-مىنە الەم چەمپيو­نى اتانۋى مۇمكىن دەگەن ساڭلاق­تا­رىمىزدان ايدار شارىباەۆ (8-1، 7 كو)، باتىر جۇكەمباەۆ (19-1، 15 كو)، ماديار اشكەەۆ (14-1، 7 كو)، بەكمان سويلىباەۆ (12-1، 4 كو)، تۇرسىنباي قۇلاحمەت
(4-1، 3 كو) جانە تاعى باسقا بوكس­شىلار كۇتپەگەن جەردە جەڭىلىس­كە ۇشىراپ، الەمدىك رەيتينگتەگى جاع­دايلارىن ناشارلاتىپ الدى. ەندى بۇل بوكسشىلارعا رەيتينگتە قايتا كوتەرىلۋ ءۇشىن ءبارىن باسىنان باستاۋعا تۋرا كەلەدى. سونداي-اق بۇل قاتارعا جانقوش تۇراروۆ (25-0، 18 كو)، ابىلايحان قۇسايىنوۆ (11-0، 8 كو)، نۇرزات سابىروۆ (11-0، 9 كو) سەكىلدى بوكس­شىلاردى دا جاتقىزۋعا بولادى. ويتكەنى كەيىنگى ءۇش بوكسشىمىز كارەراسىن ءساتتى باستاعانىمەن، سوڭعى ەكى جىلدا بىردە-ءبىر مارتە رينگكە كوتەرىلگەن جوق. سونىمەن قاتار اتالعان ءۇش بوكسشى دا قازىر بوكس كەشتەرىن ۇيىمداستىراتىن ەشقانداي پروموۋتەرلىك كومپا­نيامەن جۇمىس ىستەمەيدى.

وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن قازاقستان مەن كانادا حالقىن جارقىن جەڭىستەرىمەن قۋانتىپ جۇرگەن باتىر جۇكەمباەۆ، ساد­ريد­دين احمەدوۆ، ابىلايحان قۇسايىنوۆ، نۇرزات سابىروۆتار­دىڭ پاندەميادان كەيىن ىستەرى العا باسپاي قويدى. ماسەلەن، ا.قۇسايى­نوۆ پەن ن.سابىروۆ ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى پروموۋتەرىمەن كەلىسىمشارتىن بۇزىپ، بوكس كەشتەرىنەن قول ءۇزىپ قالدى. ال 19 جەكپە-جەگىنىڭ
14-ىندە قارسىلا­سىن سۇلاتىپ سال­عان جۇكەمباەۆ بىلتىرعا دەيىن ساتى-ساتىمەن چەمپيوندىق جولىندا ءتاپ-ءتاۋىر كەلە جاتقان-دى. بىلتىر مامىر ايىندا اقش-تا وتكەن دەبيۋتتىك جەكپە-جە­گىن­دە پۋەرتوريكالىق سابريەل ماتياستان تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭىلىپ، جانكۇيەر­لەرى الدىندا ۇياتقا قالدى. وسى جەڭىلىسىنەن كەيىن وتانداسىمىز كانادادا تاعى ءبىر كەزدەسۋ وتكىزىپ، قارسىلاسىن 69 سەكۋندتا سۇلاتىپ سالدى. دەگەنمەن ءبىر جەڭىلىستىڭ سالدارىنان جەرلەسىمىز ءتورت تۇجىرىمنىڭ رەيتينگىندەگى جوعارى ورنىن ساقتاپ قالا المادى. باتىردىڭ رينگكە شىقپاعانىنا تامىزدا توعىز اي بولدى. ادەتتە چەمپيوندىق بەلدىككە تالپىن­عان بوكسشىلار بۇل ۋاقىتتا كەم دەگەندە ەكى جەكپە-جەك وتكىزەتىن.

سونىمەن قاتار ءبىراز جىل بۇرىن كاسىپقوي بوكستىڭ «مەك­كەسى» سانالعان اقش-تاعى بوكس كەشتەرىندە جۇدىرىقتاسىپ جۇر­گەن ايدار شارىباەۆ پەن بەك­مان سويلىباەۆ كارەراسىنداعى ونىنشى جەكپە-جەگىنە جەتپەي جىعىلىپ، وزگە بوكسشىلارىمىز سياقتى ءبىراز ۋاقىت بوكستان قول ءۇزىپ قالدى. كەيىننەن ا.شارىباەۆ قازاقستانعا ورالىپ، 2020 جانە 2021 جىلى ءبىر-ءبىر كەزدەسۋ وتكىزىپ، جەڭىسكە جەتتى. جەرلەسىمىز قازىر­گى تاڭدا اقش-تا جاتتىعۋ جيى­نىن وتكىزىپ ءجۇر. سوعان قاراعان­دا، بىلعارى قولعابىن قايتا كيگەنگە ۇقسايدى.

شىمكەنتتىك ب.سويلىباەۆ تا 2017 جىلعا دەيىن زور قارقىنمەن كەلە جاتقان ەدى. بىراق كەيىننەن بەلگىسىز سەبەپتەرمەن ءتورت جىلعا رينگتەن الىستاپ قالدى. 2021 جىلى شارشى الاڭعا ورالا سالىپ، مەكسيكالىق بوكسشى راميرو چەزەنادان ۇپاي سانى بويىنشا ۇتىلىپ قالدى.     

سونداي-اق اۋەسقوي بوكستا ەل قۇراماسىندا ءجۇرىپ ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرعان تۇرسىنباي قۇلاحمەت پەن «استانا ارلاندارى» جارتىلاي كاسىبي كلۋبىندا ءجۇرىپ-اق الەمگە ايگىلى بوكسشىلاردىڭ توماعاسىن سىپىرعان ماديار اشكەەۆتەن دە قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر كوپ ءۇمىت كۇتكەن ەدى. وكىنىشتىسى سول، كەيىنگى ەكى جىلدا ەكى بوكسشىمىز دا جەڭىلىپ، جانكۇيەرلەرىن جەرگە قاراتتى. م.اشكەەۆ 2020 جىل­دىڭ جەلتوقسانىندا امەريكا­لىق چارلز كونۋەللدەن (17-0، 13 كو) ۇتىلىپ، كۇنى بۇگىنگە دەيىن رينگكە شىققان جوق. ال اۋەسقوي ­بوكستا 2019 جىلى ازيا چەمپيو­نى اتانىپ، ەكىنشى ايقاسىندا-اق WBC International بەلدىگىن ولجالاعان تۇرسىنباي قۇلاحمەت بىلتىر قازاندا دومينيكان وكىلى حۋان كارلوس ابرەۋدەن (23-6-1) تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭىلىپ قالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

COVID-19: ۆاكتسينا العانداردىڭ سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:58

ۇقساس جاڭالىقتار