جاسىراتىنى جوق, وتكەن عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ قارقىندى دامي باستاعان كاسىپقوي بوكس بۇگىندە جانكۇيەرلەردىڭ قىزىعا تاماشالايتىن سپورت تۇرىنە اينالدى. جالپى, كاسىبي شارشى الاڭدا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن بوكسشىلاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – دۇنيە جۇزىنە اتىن شىعارۋ, سونان سوڭ, ارينە اقشا تابۋ. ال قازىرگى قازاقستاندىق بوكسشىلاردىڭ ايتىپ جۇرگەن «ەل نامىسىن قورعاۋ» ۇرانى كەيىنگى ورىنداردا تۇرادى.
سوڭعى 10 جىلدىقتا كاسىپقوي بوكستا قازاقستاندىق بوكسشىلاردىڭ ءبىر شوعىرى قالىپتاسىپ ۇلگەردى. ءبارىنىڭ ماقساتى – بوكس الەمىندە ەڭ جوعارى سانالاتىن ءتورت تۇجىرىم (WBC, WBA, IBF جانە WBO) بويىنشا الەم چەمپيونى اتانۋ. ايتكەنمەن, بۇل بەلبەۋلەردىڭ كەز كەلگەن بوكسشىعا بۇيىرا بەرمەيتىنى, وعان تەك تاڭداۋلى ساڭلاقتاردىڭ عانا قولى جەتەتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ماسەلەن, تاۋەلسىزدىك العالى بەرى قازاقستان كاسىپقوي بوكس تاريحىنا ۇڭىلەر بولساق, نەبارى ءتورت-اق بوكسشىمىز (ۆاسيلي جيروۆ, گەننادي گولوۆكين, بەيبىت شۇمەنوۆ جانە جانات جاقيانوۆ) جوعارىداعى ءتورت بەلبەۋدى يەلەنگەن. نەگىزى, التىن بەلبەۋدى ولجالاعان بوكسشىلارىمىزدىڭ سانى بۇدان دا كوپ بولۋعا ءتيىس ەدى, دەگەنمەن جۇدىرىعى جويقىن جىگىتتەرىمىزدىڭ ءبىرازى جانكۇيەرلەر ءۇمىتىن اقتاي الماي ءجۇر.
اتاپ ايتار بولساق, كەيىنگى 10 جىلدىڭ ىشىندە قازاق بوكسشىلارى اراسىندا الەم چەمپيونى اتانۋى مۇمكىن بولعان بىردەن-ءبىر بوكسشىمىز – قانات يسلام (28-1, 22 كو) ەدى. الايدا جەرلەسىمىز ۇزاق ۋاقىت بويى كولۋمبيا مەن دومينيكان رەسپۋبليكاسىنداعى ترانسلياتسياسى دا, رەيتينگى دە جوق داڭعازا بوكس كەشتەرىندە دەڭگەيى تومەن بوكسشىلارمەن جۇدىرىقتاسىپ, التىن بەلبەۋگە جەتكىزەتىن التىن ۋاقىتىن بوسقا وتكىزىپ الدى. ايتپەسە, الەمدىك بوكس ماماندارى قاناتتىڭ مۇمكىندىگىن جوعارى باعالاعان بولاتىن.
وكىنىشكە قاراي, كەلەسى ايدا 38 جاسقا تولاتىن وتانداسىمىز بيىل اقپاندا بريتانيالىق دجەيمس كيلرەين كەلليمەن (26-2, 10 كو) جۇدىرىقتاسىپ, ۇپاي سانىمەن قارسىلاسىنان جەڭىلىپ قالدى. تورەشىلەر 95:95, 96:94, 97:93 ۇپايىمەن جەڭىستى كەلليگە بەردى. وسىلايشا, داڭقتى بوكسشىمىز كاسىپقوي بوكستا تۇڭعىش رەت جەڭىلىپ, الەم چەمپيونى اتانۋ مۇمكىندىگىنەن ءبىرجولا ايىرىلدى. مۇنىڭ سەبەبىن كاسىپقوي بوكستان حابارى بار وقىرماندارىمىز جاقسى ءبىلىپ وتىر.
ويتكەنى جەكپە-جەك تۇرلەرى ىشىنەن كاسىپقوي بوكستا جەڭىلىستىڭ قۇنى قىمبات. جوعارىدا ايتقان بەلدى ۇيىمدار جەڭىلگەن بوكسشىلاردى (ەگەر ەڭ قۇرىعاندا ءبىر بەلبەۋ جەڭىپ الماساڭ نەمەسە وليمپيادا چەمپيونى بولماساڭ) بىردەن رەيتينگتەرىنەن شىعارىپ تاستايدى, يا بولماسا رەيتينگتەگى ورنىن ءتۇسىرىپ تاستايدى. ماسەلەن, قانات يسلام قازىرگى تاڭدا نەگىزگى ءتورت ۇيىمنىڭ, اتاپ ايتقاندا, WBC, WBA, IBF جانە WBO رەيتينگتەرىنىڭ توپ-15 تىزىمىندە جوق. ال ارالاس جەكپە-جەكتەگى ەڭ بەدەلدى سپورت سانالاتىن – UFC-دە سپورتشى ماسقارا بولىپ جەڭىلىپ قالسا دا, كەلەسى جەكپە-جەگىندە اتاعى دارداي الەم چەمپيوندارىمەن جۇدىرىقتاسا
بەرەدى. ولاردا جەڭىلىس پەن جەڭىستىڭ قۇنى بىردەي ولشەنەدى.
وسىلايشا, 2012 جىلدان باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ورتا سالماقتا 29 جەكپە-جەك وتكىزىپ, سونىڭ 28-ىندە قارسىلاسىن تىزە بۇكتىرگەن وتانداسىمىز ءبىر جەڭىلىستىڭ سالدارىنان كوپ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. كارەراسىنىڭ باسىم بولىگىندە رەيتينگى ناشار بوكسشىلارمەن جۇدىرىقتاسقان وتانداسىمىزعا ەندىگىدە ورتا سالماقتىڭ كوش باسىندا تۇرعان بوكسشىلار قايىرىلا قويماس.
سونداي-اق كارەراسىندا ءبىرتالاي ءىرى-ءىرى جەڭىستكە قول جەتكىزىپ, انە-مىنە الەم چەمپيونى اتانۋى مۇمكىن دەگەن ساڭلاقتارىمىزدان ايدار شارىباەۆ (8-1, 7 كو), باتىر جۇكەمباەۆ (19-1, 15 كو), ماديار اشكەەۆ (14-1, 7 كو), بەكمان سويلىباەۆ (12-1, 4 كو), تۇرسىنباي قۇلاحمەت
(4-1, 3 كو) جانە تاعى باسقا بوكسشىلار كۇتپەگەن جەردە جەڭىلىسكە ۇشىراپ, الەمدىك رەيتينگتەگى جاعدايلارىن ناشارلاتىپ الدى. ەندى بۇل بوكسشىلارعا رەيتينگتە قايتا كوتەرىلۋ ءۇشىن ءبارىن باسىنان باستاۋعا تۋرا كەلەدى. سونداي-اق بۇل قاتارعا جانقوش تۇراروۆ (25-0, 18 كو), ابىلايحان قۇسايىنوۆ (11-0, 8 كو), نۇرزات سابىروۆ (11-0, 9 كو) سەكىلدى بوكسشىلاردى دا جاتقىزۋعا بولادى. ويتكەنى كەيىنگى ءۇش بوكسشىمىز كارەراسىن ءساتتى باستاعانىمەن, سوڭعى ەكى جىلدا بىردە-ءبىر مارتە رينگكە كوتەرىلگەن جوق. سونىمەن قاتار اتالعان ءۇش بوكسشى دا قازىر بوكس كەشتەرىن ۇيىمداستىراتىن ەشقانداي پروموۋتەرلىك كومپانيامەن جۇمىس ىستەمەيدى.
وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن قازاقستان مەن كانادا حالقىن جارقىن جەڭىستەرىمەن قۋانتىپ جۇرگەن باتىر جۇكەمباەۆ, سادريددين احمەدوۆ, ابىلايحان قۇسايىنوۆ, نۇرزات سابىروۆتاردىڭ پاندەميادان كەيىن ىستەرى العا باسپاي قويدى. ماسەلەن, ا.قۇسايىنوۆ پەن ن.سابىروۆ ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى پروموۋتەرىمەن كەلىسىمشارتىن بۇزىپ, بوكس كەشتەرىنەن قول ءۇزىپ قالدى. ال 19 جەكپە-جەگىنىڭ
14-ىندە قارسىلاسىن سۇلاتىپ سالعان جۇكەمباەۆ بىلتىرعا دەيىن ساتى-ساتىمەن چەمپيوندىق جولىندا ءتاپ-ءتاۋىر كەلە جاتقان-دى. بىلتىر مامىر ايىندا اقش-تا وتكەن دەبيۋتتىك جەكپە-جەگىندە پۋەرتوريكالىق سابريەل ماتياستان تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭىلىپ, جانكۇيەرلەرى الدىندا ۇياتقا قالدى. وسى جەڭىلىسىنەن كەيىن وتانداسىمىز كانادادا تاعى ءبىر كەزدەسۋ وتكىزىپ, قارسىلاسىن 69 سەكۋندتا سۇلاتىپ سالدى. دەگەنمەن ءبىر جەڭىلىستىڭ سالدارىنان جەرلەسىمىز ءتورت تۇجىرىمنىڭ رەيتينگىندەگى جوعارى ورنىن ساقتاپ قالا المادى. باتىردىڭ رينگكە شىقپاعانىنا تامىزدا توعىز اي بولدى. ادەتتە چەمپيوندىق بەلدىككە تالپىنعان بوكسشىلار بۇل ۋاقىتتا كەم دەگەندە ەكى جەكپە-جەك وتكىزەتىن.
سونىمەن قاتار ءبىراز جىل بۇرىن كاسىپقوي بوكستىڭ «مەككەسى» سانالعان اقش-تاعى بوكس كەشتەرىندە جۇدىرىقتاسىپ جۇرگەن ايدار شارىباەۆ پەن بەكمان سويلىباەۆ كارەراسىنداعى ونىنشى جەكپە-جەگىنە جەتپەي جىعىلىپ, وزگە بوكسشىلارىمىز سياقتى ءبىراز ۋاقىت بوكستان قول ءۇزىپ قالدى. كەيىننەن ا.شارىباەۆ قازاقستانعا ورالىپ, 2020 جانە 2021 جىلى ءبىر-ءبىر كەزدەسۋ وتكىزىپ, جەڭىسكە جەتتى. جەرلەسىمىز قازىرگى تاڭدا اقش-تا جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ ءجۇر. سوعان قاراعاندا, بىلعارى قولعابىن قايتا كيگەنگە ۇقسايدى.
شىمكەنتتىك ب.سويلىباەۆ تا 2017 جىلعا دەيىن زور قارقىنمەن كەلە جاتقان ەدى. بىراق كەيىننەن بەلگىسىز سەبەپتەرمەن ءتورت جىلعا رينگتەن الىستاپ قالدى. 2021 جىلى شارشى الاڭعا ورالا سالىپ, مەكسيكالىق بوكسشى راميرو چەزەنادان ۇپاي سانى بويىنشا ۇتىلىپ قالدى.
سونداي-اق اۋەسقوي بوكستا ەل قۇراماسىندا ءجۇرىپ ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرعان تۇرسىنباي قۇلاحمەت پەن «استانا ارلاندارى» جارتىلاي كاسىبي كلۋبىندا ءجۇرىپ-اق الەمگە ايگىلى بوكسشىلاردىڭ توماعاسىن سىپىرعان ماديار اشكەەۆتەن دە قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر كوپ ءۇمىت كۇتكەن ەدى. وكىنىشتىسى سول, كەيىنگى ەكى جىلدا ەكى بوكسشىمىز دا جەڭىلىپ, جانكۇيەرلەرىن جەرگە قاراتتى. م.اشكەەۆ 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا امەريكالىق چارلز كونۋەللدەن (17-0, 13 كو) ۇتىلىپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن رينگكە شىققان جوق. ال اۋەسقوي بوكستا 2019 جىلى ازيا چەمپيونى اتانىپ, ەكىنشى ايقاسىندا-اق WBC International بەلدىگىن ولجالاعان تۇرسىنباي قۇلاحمەت بىلتىر قازاندا دومينيكان وكىلى حۋان كارلوس ابرەۋدەن (23-6-1) تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭىلىپ قالدى.
