قازاقستان • 05 تامىز، 2022

قانات الماعامبەتوۆ: «الىپ تەمىر جول مەحانيزمىنىڭ جۇمىسىندا ىركىلىس بولماۋعا ءتيىس»

80 رەت كورسەتىلدى

بيىل «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق ءوزىنىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتۋدە. وسى ۋاقىت ىشىندە ۇلتتىق تاسىمالداۋشى وندىرىستىك كورسەتكىشتەرىن جىل سا­يىن ارتتىرا جانە ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ، وزگەرىستەردىڭ ۇزاق جولىن ارتتا قالدىردى.
تەمىر جول قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. بۇگىندە كومپانيا جاڭا رەفورمالار قارساڭىندا تۇر. وسىعان وراي، «قتج» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قانات الماعامبەتوۆ «Egemen Qazaqstan»-عا سۇحبات بەرىپ، قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە توقتالىپ، الداعى وزگەرىستەر مەن جوسپارلار جايلى اڭگىمەلەدى.

و

– قۇرمەتتى قانات ەسمۇحان ۇلى، ءسىز قازاقستاننىڭ بولات ماگيسترالىندە 40 جىلداي ەڭبەك ەتىپ، اۋقىمدى وزگە­رىس­تەردىڭ كۋاگەرى بولدىڭىز. «قتج» ۇك» اق-نىڭ قۇرىلعاننان بەرگى باستى جەتىستىكتەرى رەتىندە نەنى ايتار ەدىڭىز؟

– تەمىرجولشىلاردىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا قوسقان وراسان زور ۇلەسىن ەڭ باستى جەتىستىك دەپ بىلەمىن. قازاقستان تەمىرجولشىلارى وسى جىلدار بويى قوسالقى بولشەكتەر مەن جيناقتاۋشى بۇيىمداردى سىرتتان اكەلۋگە 100 پايىزعا جۋىق تاۋەلدى ەكەنىنە قاراماستان، تمد ەلدەرىندەگى ەڭ تومەنگى قىزمەت تاريفتەرىنىڭ ءبىرىن ۇسىنا وتىرىپ، جولاۋشىلار مەن حالىق شارۋاشىلىعى جۇكتەرىن تۇراقتى تاسىمالداۋدى قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى.

ارينە، كومپانيانىڭ وتكەن كەزەڭدەگى باستى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى – ىشكى جانە ترانسقۇرلىقتىق تاسىمالداۋلار ءۇشىن ەڭ قىسقا قاشىقتىقتى قامتاماسىز ەتكەن جالپى ۇزىندىعى 2،5 مىڭ شاقىرىمعا جۋىق جاڭا تەمىر جولدىڭ سالىنعانى. بۇل جاھاندىق لوگيستيكالىق تىزبەككە كىرىگۋگە جانە حالىقارالىق ترانزيتتىك جۇك اعىنىنىڭ ءبىر بولىگىن قازاقستاندىق باعىتتارعا قايتا باعدارلاۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە تاسىمالداۋ كولەمى ايتارلىقتاي ءوستى. وتكەن جىلى نەگىزگى وندىرىستىك كورسەتكىش – پايدالانۋ جۇك اينالىمى بويىنشا ءبىز قازاقستان تاۋەلسىزدىگى جىلدارىنداعى تاريحي ماكسي­مۋمعا قول جەتكىزدىك. 2021 جىل­دىڭ قورىتىن­دىسىندا ول 239 ميلليارد تون­نا-كيلومەتردى قۇراسا، بيىلعى ءبىرىن­شى جار­تىجىلدىقتا 120 ملرد توننا-كي­لومەترگە جەتتى. 127 ميلليون تون­ناعا جۋىق جۇك جونەلتىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كە­زەڭىمەن سالىستىرعاندا 5 پايىزعا جو­عارى.

ترانزيتتىك تاسىمالداۋدا دا كوزدەگەن مەجەمىز ەڭسەرىلدى – 2021 جىلى قازاقستان ارقىلى ميلليوننان استام جۇك تيەلگەن كونتەينەر ءوتتى.

وتاندىق تەمىر جول ماشيناجاساۋ سالاسىندا اۋقىمدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلدى – ەلەكتروۆوزداردى، تەپلوۆوزداردى جانە جولاۋشىلار ۆاگوندارىن شىعاراتىن زاۋىتتار سالىندى، قاجەتتى ينفراقۇرىلىم نىساندارى بوي كوتەردى، سونىڭ ىشىندە ەلوردادا جاڭا «نۇرلى جول» تەمىر جول كەشەنى ىسكە قوسىلدى.

ر

– شىلدە ايىنىڭ باسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قتج-نى كەڭ اۋقىمدى جاڭعىرتۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. تاياۋ ارادا نە نارسەگە باسا كوڭىل ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىرسىزدار؟

– مەملەكەت باسشىسى كومپانيانى ترانسفورماتسيالاۋ، ونىڭ لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرىن ۇلعايتۋ جونىندە ناقتى تاپسىرمالار بەردى. قازىر  ءبىز وسى باعىتتا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز.

كومپانيا وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ ونىمدەرىن ەل ىشىندە جانە ەكسپورتقا باس­تى تاسىمالداۋشى بولىپ قالىپ وتىر. ارينە، لوگيستيكا سالاسىنداعى قۇزى­رەتتەرىمىزدى دامىتۋ، ترانزيتتىك تاسىمالداۋدى ۇلعايتۋ، بالاما جولداردى ىزدەۋ جانە قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ جاڭا ءونىم وتكىزۋ ايماقتارىن يگەرۋىنە كومەكتەسۋىمىز قاجەت. وسىعان بايلانىستى «قتج» ۇك» اق-نىڭ شەشىمدەر قابىلداۋ، كورشىلەس تەمىر جول اكىمشى­لىك­تەرىمەن، كولىك كومپانيالارىمەن جانە كاسىپورىندارىمەن سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋ جانە تاعى باسقالار تۇرعىسىندا جاڭا قۇزىرەتتەرى بولاتىنى ءسوزسىز. ۇلكەن شارالار كەشەنى جوسپارلانىپ وتىر. قازاقستان ىشىندەگى جانە ودان تىس جەرلەردەگى ءتۇيىسۋ توراپتارىن، شەكارالاردان، تەرمينالداردان باس­تاپ ءبارى داميتىن بولادى. سونىڭ ىشىندە كاسپي تەڭىزىندەگى پورتتارىمىز دا بار.

ۆ

– وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن كومپانيا اسا اۋقىمدى وزگەرىستەردى باستان كەشىرگەن ەدى. سوندا «قتج» ۇك» اق-تى باسقا كولىك تۇرلەرىمەن بىرىكتىرىپ، ءىرى كولىك-لوگيستيكالىق حولدينگكە اينالدىرۋ مىندەتى قويىلعان بولاتىن. نەگە ولاي بولماي قالدى؟

– ەو-قحر-ەو اراسىنداعى العاشقى كونتەينەرلىك پويىز قازاقستان ارقىلى ءوتىپ، دامي باستاعاندا بىزدە ترانزيتپەن جۇمىس ىستەۋدە قتج-نىڭ ىقپالىن كۇشەيتۋگە، پورتتاردا، تۇپكى پۋنكتتەردەگى تەرمينالداردا كونتەينەرلىك حابتار سالۋعا قاتىسۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى باع­دار­لامالار پايدا بولدى. كومپانيا­مىزعا اۋەجايلار، پورتتار، «قاز­اۆ­توجول» باسقارۋعا بەرىلدى. مۇنىڭ ءبارى قازاقستاننىڭ كولىكتىك مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋ ماقساتىندا جاسالدى. الايدا سول كەزدە كولىك مينيسترلىگى تارا­تىلىپ، وسى اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ بار­لىعى ۆيتسە-مينيستر مەن كولىك كوميتەتى دەڭگەيىندە عانا قاداعالانىپ وتىردى. مۇنىڭ ءوزى، ارينە، كەيبىر قيىن­دىق­تاردى تۋعىزدى. سول جىلدارى كەتكەن بار­لىق قاتەلىك ەسكەرىلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن.

– بىراق قازاقستاندا كولىك مينيستر­لىگى ءالى جوق قوي. ايتپاقشى، ونى قۇرۋ ماسەلەسىن سالانىڭ بايىرعى ما­مان­دارى ۇدايى كوتەرىپ ءجۇر...

مەن ولارمەن كەلىسەمىن. قازاقستان – ۇلان-عايىر مەملەكەت. تەمىر جول سالاسىندا اۋقىمدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا، قانشاما اۆتوموبيل جولدارى سالىنۋدا، اۆياتسيا مەن پورتتار دا دامىپ جاتىر. بۇل – وڭىرلەردىڭ ءوزارا بايلانىسى، كورشىلەرمەن قارىم-قاتىناس. مەنىڭ ويىمشا، يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ كولىك سالاسىنداعى قاجەتتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق رەتتەۋ جۇمىسىن تولىق كولەمىندە اتقارۋعا مۇرشاسى جوق.

بىزدە كولىك سالاسىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋدىڭ ورنىنا، كەرىسىنشە، تەجەي­تىن، ءتىپتى كەي تۇستا ونى توقتاتىپ تاستايتىن كوپتەگەن زاڭنامالىق نورما بار. كو­لىك مينيسترلىگىن قۇرۋدىڭ ناتيجەسىندە مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ  تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جەڭىلدەپ، كولىك ستراتەگيا­سى تەزىرەك قابىلدانار ەدى دەپ ويلايمىن. بۇل – زامان تالابى. سوندىقتان بۇل ماسەلە كوپ كەشىكپەي شەشىمىن تابادى دەپ سەنەمىن.

– قازىرگى گەوساياسي جاعداي كوم­پانيانىڭ جۇمىسىنا قالاي اسەر ەتىپ وتىر؟

 – گەوساياسي جاعداي ايماقتا جاڭا جاعدايدى تۋدىرىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا كوپتەگەن ءداستۇرلى تاسىمالداۋ باعىت­تارى وزگەرىپ جاتىر. البەتتە، ءبىزدىڭ جۇك جو­نەلتۋشىلەرىمىزگە ءوز تا­ۋار­لارىن وتكىزەتىن نارىقتاردى، سونداي-اق شىعىستان با­تىسقا جانە كەرىسىنشە جەتكىزۋ جولدارىن تەز تابۋ قيىن. سوندىقتان قتج الدىندا لوگيستيكانى دامىتۋ جانە جاڭا بالاما جولداردى ىزدەستىرۋ مىندەتى تۇر. قازىر كىم جاق­سى دا سەنىمدى تاسىمالداۋ باعىتىن ۇسىن­سا، جۇك تە، ترانزيت تە، تابىس تا سونىكى بولادى.

مىسال ءۇشىن، رەسەي مەن ۋكرايناداعى جاعداي بيىلعى جىلى ەكى ميلليون توننادان استام قازاقستاندىق ەكسپورتتىق جۇكتى تاسىمالداۋ باعىتىن رەسەي پورتتارىنان لاتۆيا پورتتارىنا (ۆەنتسپيلس، ريگا، ليەپايا) قاراي وزگەرتۋگە اكەلدى.

ءبىز ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىن (تحكب) دامىتۋ بويىنشا شارالار قابىلداپ جاتىرمىز. تحكب بويىنشا تەك قازاقستاندىق جۇكتەردى تاسىمالداۋ الەۋەتى جىلىنا ءتورت ميلليون توننادان استام دەپ باعالانادى.  قىتاي-ەۋروپا سولتۇستىك باعىتىنىڭ لوگيستيكالىق وپەراتورلارى دا وزدەرىنىڭ جۇك كولەمدەرىن وسى باعىتقا اۋىستىرا الادى. الايدا جۇك وتكىزۋ قابىلەتى مەن تاريفتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ماسەلەسى قيىن بولىپ تۇر.

سانكتسيالىق شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالعان جاعدايدا يران تاسىمالداۋدى دامىتۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتىنا اينالۋى مۇمكىن. ونىڭ قو­لايلى گەوگرافيالىق جاعدايى، الەم­دىك مۇحيتقا شىعۋ مۇمكىندىگى جۇك جونەل­تۋشىلەرگە تۇرىكمەنستان مەن يران اراسىنداعى قۇرلىقتىق تەمىر جول شەكارا وتكەلدەرى – اكيايلا ساراحس جانە ودان ءارى يراننىڭ باندار-ابباس پورتى ارقىلى، سونداي-اق اقتاۋ پورتىنان يراننىڭ انزالي جانە اميراباد پورتتارىنا شىعۋ ارقىلى پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ، ءۇندىستاننىڭ، پاكىستاننىڭ نارىقتارىنا شىعۋدى قولجەتىمدى ەتە الادى.

ءبىز يراندىق جانە تۇرىكمەندىك سەرىكتەستەرىمىزبەن لوگيستيكانى جانە جۇك تاسىمالداۋدىڭ تاريفتىك شارتتارىن وڭتايلاندىرۋ  جۇمىسىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. قازاقستان، تۇرىكمەنستان جانە يران ارقىلى جۇك تاسىمالداۋ باعىتتارىن دا پىسىقتاۋدامىز.

– بۇگىندە مىناداي ماڭىزدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ قتج-نىڭ كۇن تارتىبىندە تۇر: «دوستىق-مويىنتى» ۋچاسكەسىن جاڭعىرتۋ، الماتى قالا­سىن اينالىپ وتەتىن جولدى جانە ماقتا­ارال-داربازا جولىن سالۋ. بۇعان قوسا، جاقىندا قىتايمەن شەكارادا جاڭا باقتى-اياگوز  شەكارالىق تەمىر جول وتكەلىن سالۋ مۇمكىندىگى قاراس­تى­رىل­عانى بەلگىلى بولدى. مۇنداي شەشىمدى قابىلداۋ سەبەبى نەدە؟

قازىر ءبىز قىتايعا باعىت العان وتاندىق جانە ترانزيتتىك جۇك تاسىما­لىندا تەجەۋ ​​بارىن كورىپ وتىرمىز. سەبەبى ەكى ءتۇيىسۋ ستانساسىنىڭ وڭدەۋ قابىلەتى، اسىرەسە قىتاي جاعىندا قازىردىڭ وزىندە تولىق ىسكە اسىرىلىپ تۇر. ال ءبىز جاقتان وسى ستانسالارعا كىرمە جول­دار­دىڭ، اسىرەسە دوستىق ستانساسىنا كىرمە جولدىڭ وتكىزۋ قابىلەتى تولىق پايدالانىلۋدا. سوندىقتان ءۇشىنشى ءتۇيىسۋ تورابىن سۇرانىس تۋىندادى.

رەسەي مەن بەلارۋستىڭ جۇك جو­نەل­تۋشىلەرى قازاقستان ارقىلى ترانزيتپەن جىلىنا 20 ميلليون تونناعا دەيىن جۇك جونەلتۋگە دايىن. سانكتسيالار الى­نا­­تىن-الىنبايتىنىنا قاراماستان، جۇك اعىنى تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتى­لەدى. ويتكەنى ولاردىڭ ءبىر بولىگى بەرىك كە­لى­سىم­شارتتارعا قول قويۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر.

البەتتە، بۇل، ەڭ الدىمەن، ءبىز قازىر تەجەۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىرعان قازاق­ستاندىق جۇك جونەلتۋشىلەرگە، ەكسپورت­تاۋشىلارعا پايدالى بولماق. ولار ءوز جۇكتەرىن جاڭا باعىت بويىنشا جونەلتۋگە مۇمكىندىك الادى. مەنىڭ ويىمشا، بۇل قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا دا، كورشىلەرىمىز – رەسەي فەدەراتسياسىمەن جانە قىتايمەن جۇك اينالىمىن ارت­تىرۋعا دا سەرپىن بەرە-
ءدى.

قازىر رەسەي جۇك اعىنىنىڭ باعىتىن ازياعا قاراي وزگەرتۋىنە بايلانىستى باسقا ءتۇيىسۋ توراپتارىن اشۋ جونىندە قى­تاي­مەن بەلسەندى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە. تاۋار اينالىمىنىڭ بۇل ءوسىمى ينفرا­قۇ­رى­لىممەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. سوندىقتان باقتى – اياگوز شەكارا وتكەلىن اشۋ – قاجەتتىلىك. ونىڭ ۇستىنە، بۇل وڭىر­دە حالىق تىعىز ورنالاسقان، اۋىل شارۋا­شىلىعى جاقسى دامىعان. بۇل جوبا اياگوز جانە ءۇرجار اۋداندارىنىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزبەك.

– ءسىز جەكە تاسىمالداۋشىلاردىڭ ماگيسترالدىق تەمىر جول جەلىسىنىڭ قىزمەتىن پايدالانۋىنا رۇقسات بەرۋگە قالاي قارايسىز؟ تەمىر جول كولىگى سالاسىندا باسەكەلەستىك قاجەت پە، الدە قاجەت ەمەس پە؟

– ءبىز باسەكەلەستىككە قارسى ەمەسپىز. الايدا جۇك تەمىر جول تاسىمالىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى تەتىكتەرىن جاساۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار قاجەت. 2018 جىلى جەكە تاسىمالداۋشىلار وسى نارىققا قاناتقاقتى رەجىمدە قول جەتكىزگەن كەزدە، بىزگە ولار وزدەرىنىڭ جۇك كولەمىن جاڭا كاسىپورىنداردان، اۆتوموبيل كولىگىنەن جانە تاعى باسقالاردان تارتادى دەگەن ۋادە بەرىلگەن-ءدى.

 الايدا قازىر ولاي بولماعانىن كورىپ وتىرمىز. جەكە تاسىمالداۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى جۇك الۋشىلارمەن دە، جۇك جونەلتۋشىلەرمەن دە جەڭ ۇشىنان جالعاسقان كومپانيالار بولىپ شىقتى. ولار تابىسى مول باعىتتار مەن تاسىمالدى عانا تاڭداپ الادى. بىراق جەكە تاسىمالداۋشىلاردى قى­زىق­تىرمايتىن، ۇلكەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماڭىزى بار باعىتتار دا بار عوي. سونداي تابىس اكەلمەيتىننىڭ ءبارى قتج-عا قالدىرىلدى. ءبىز ۇلتتىق كومپانيا رەتىندە مۇنداي تاسىمال تۇرلەرىن ەشقانداي جەڭىلدىكسىز، قارجىلىق شى­عىنمەن ورىنداپ كەلەمىز. مۇنى تەڭ جاعداي دەپ ايتۋ قيىن. «قتج – جۇك تاسىمالى» جشس-نان جۇك اينالى­مىن­ىڭ 3-4 پايىزىن عانا الا وتىرىپ، جەكە تاسىمالداۋشىلار ونىڭ پايدا­سىنىڭ 10 پايىزعا دەيىنىن تارتىپ الدى.

بىزگە ەۋروپانىڭ تاجىريبەسىن مىسالعا كەلتىرگەندە، ءبىزدىڭ جۇمىس كولەمىمىزدىڭ 80 پايىزعا جۋىعى جۇك تاسىمالى ەكەنىن، ال ولاردا 70 پايىزدان استامى جولاۋشىلار تاسىمالى ەكەنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. سوندىقتان ەۋروپامەن سالىستىرۋ دۇرىس ەمەس. بۇعان قوسا، ەۋروپالىق تەمىر جول كوم­پانيالارى مەملەكەتتەن ۇلكەن دوتاتسيا الادى. ولاردىڭ قارجىلىق جاعدايى كوبى­نەسە دوتاتسياعا بايلانىستى. ال پول­شادا ءۇش جەكە تاسىمالداۋشىنىڭ بولۋى برەست ستانساسىنان (بەلارۋس) پويىز­داردى بەرگەن كەزدە قيىندىقتار تۋعىزادى.

ايتپاقشى، ەڭ جاقىن سەرىكتەستەرىمىز – رەسەي مەن قىتاي توراپتاردا كەپتە­لىس­تەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جەكە تاسىمالداۋشىلاردان گورى ۇلتتىق كومپانيامەن جۇمىس ىستەۋدى ىڭعايلى كورەدى. مەنىڭ ويىمشا، ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ اۋماعى ارقىلى تاسىمالداۋ اۋقىمىن ەسكەرە وتىرىپ، رەسەيدەگى سياقتى، ۇلتتىق وپە­راتورعا ترانزيتتىك تاسىمالدىڭ ايرىقشا قۇقىعىن بەرۋ قاجەت.

جەكە تاسىمالداۋشىلاردىڭ (تارماق يەلەرى، جۇك جونەلتۋشىلەر، جۇك الۋشىلار جانە جاي ۇيىمدار) لوكوموتيۆتەرى بار ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ، ولاردى ين­فرا­قۇرىلىمعا جىبەرۋدىڭ بىرىڭعاي ەرەجەسىن ازىرلەۋ قاجەت.

بۇل ەرەجە تۇسىنىكتى جانە اشىق بولۋى، تاسىمالداۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ – تاراپتاردىڭ مىندەتتەمەلەرىن ناقتى رەگلامەنتتەۋى قاجەت. ەشقانداي جەكە قارىم-قاتىناسقا تاۋەلدىلىك بولماۋى كەرەك. سوندا تاسىمال وپەراتورلارى نارى­عى دا، ۇلتتىق تاسىمالداۋشى دا دۇرىس دامىپ، نارىقتىق قاتىناستاردا ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرا تۇسەتىن بولادى.

ل

– جولاۋشىلار تاسىمالىنا كەلسەك، حالىقتى تولعاندىراتىن ماسە­لەنىڭ ءبىرى – ەسكىرگەن ۆاگونداردى جاڭا­لارىنا اۋىستىرۋ جايى. ۆاگون پاركىن جاڭارتۋ جوسپارلارىڭىز قانداي؟

– 2010 جىلدان 2021 جىلعا دەيىن 1 100-دەن استام جاڭا ۆاگون ساتىپ الىندى، ونىڭ 600-دەن استامى – «Taلگو». جىلجىمالى قۇرامدى جاڭارتۋ ستراتەگياسىنا سايكەس 2020-2029 جىلدار ارالىعىندا تاعى 500-دەن استام جولاۋشىلار ۆاگونى ساتىپ الىنادى.

بۇل رەتتە قازىرگى جاعدايدى تۇسىندىرە كەتۋ كەرەك. كەزىندە «تالگو» ۆاگوندارىن ساتىپ الۋ جانە جەتكىزۋ بويىنشا جاقسى جوسپارىمىز بار ەدى. ءبىز ولاردى قازاقستاندا شىعارۋ ءىسىن يگەرىپ، ۇلتتىق تاسىمالداۋشىنىڭ قاجەتتىلىگى ءۇشىن وسىنداي 1000-نان استام ۆاگوندى قۇراستىرۋعا ءتيىس ەدىك. ازىرگە 670-ءى قۇراستىرىلدى، تاعى 62-ءسى قۇراستىرىلاتىن بولادى. ياع­ني، بار­لىعى 730 ۆاگوندى قۇراستىرىپ، سونى­­مەن مۇنداي ۆاگوندار ءوندىرىسىن توقتا­تامىز.

جاڭا جولاۋشىلار ۆاگوندارىن جەتكىزۋ بويىنشا تەندەر وتكىزىلىپ، ونى شۆەيتساريالىق Stadler كومپانياسى جەڭىپ الدى. قازىرگى ۋاقىتتا شارت جاساسۋ بو­يىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. سول شارتقا سايكەس جاڭا ۆاگونداردى جەتكىزۋ 2024 جىلدىڭ سوڭىندا باستالۋى كەرەك. وسى­لايشا، ايتارلىقتاي پاركتە – 500-دەن اسا جاڭا ۆاگون بولادى. شۆەيتساريالىق سەرىكتەستەرىمىز قازاقستاندا ۆاگوندار­دى قۇراستىرۋ كەزىندە كەم دەگەندە 35 پايىزدىق جەرگىلىكتىلەندىرۋدى قام­تا­ما­سىز ەتۋگە ۋادە بەرىپ وتىر.

و

– ۇيىمشىل ۇجىم – بارلىق مىندەتتى تابىستى شەشۋدىڭ كەپىلى، ال ادامدار كەز كەلگەن كومپانيانىڭ ەڭ قۇندى كاپيتالى بولىپ سانالادى. قتج-دا ولاردىڭ وزدەرىنىڭ الەۋمەتتىك قورعالعاندىعىن سەزىنۋى ءۇشىن قانداي شارالار اتقارىلۋدا؟

– كومپانيامىز الەۋمەتتىك جاۋاپ­­كەر­شىلىك ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كو­ڭىل بولەدى. ۇجىمدىق شارتقا ساي­كەس قىزمەت­كەر­لەر الدىنداعى مىندەت­تەمەلەردى بۇل­جىتپاي ورىنداۋ ءبىز ءۇشىن ءپرين­تسيپتى ماڭىزعا يە. تەمىرجول­شى­لارعا ءتۇرلى جەڭىلدىكتەردى قامتيتىن كەپىل­دىكتى الەۋمەتتىك پاكەت بەرىلەدى. ەڭبەك جاع­دايلارىن جاقسارتۋ، وندىرىستىك جاراقات­تانۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا ۇلكەن جۇمىس اتقارىلىپ كەلەدى.

قتج وندىرىستىك پەرسونالىنىڭ جالاقىسى وتكەن جىلى ەكى رەت 10 پايىزعا ءوسىرىلدى، ال بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ 100 مىڭعا جۋىق   جالاقىسى تومەن وندىرىستىك قىزمەتكەردىڭ جالاقىلارى ءبىر رەتتىك سارالاۋ جولىمەن كوبەيتىلدى. بۇل ماقساتتارعا ءبىر جارىم جىل ىشىندە شامامەن 136 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى.

ءبىزدىڭ جەتىستىكتەرىمىز ءوز ىسىنە ادال كاسىبي مامانداردىڭ ەڭبەگى ەكەنى داۋسىز. سوندىقتان بارشا تەمىرجولشىلاردى كەلە جاتقان مەرەكەمىزبەن قۇتتىقتاپ، ادال دا جانقيارلىق ەڭبەكتەرى ءۇشىن العىس ايتامىن. ويتكەنى كولىك جەلىسى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەيدى، پويىزدار تاۋ­لىگىنە 24 ساعات جۇرەدى، الىپ تەمىر جول مەحا­نيزمىنىڭ جۇمىسىندا ىركىلىس بول­ماۋعا ءتيىس.

– 25 جىلدىق مەرەيتويى جىلىندا «قتج» ۇك» اق اۋقىمدى وزگەرىستەر قارساڭىندا تۇر. كومپانيانىڭ تاياۋ كەلەشەكتەگى دامۋ بولجامى قانداي؟

– قازىرگى ۋاقىتتا كومپانيانىڭ ال­دىنان جۇك اينالىمىن دا، تابىس­تى دا ارتتىرۋعا ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشى­لىپ وتىر. ولاردى ءمۇلت جىبەرىپ ال­ماۋىمىز ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسى
كولىكتى دامىتۋعا، ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاساۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. ۇكى­مەت پەن «سامۇرىق-قازىنا» قورى ءبىزدىڭ ۇسىنىستارىمىزعا قولداۋ كورسە­تۋدە. قازىرگى جالپى جاعداي ءبىزدى شاپشا­ڭىراق قيمىلداۋعا، وزگەرىستەر مەن سۇرا­نىستارعا جەدەل جاۋاپ بەرۋگە جانە جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ شارالارىن قابىلداۋعا ىنتالاندىرادى. مەنىڭ ويىمشا، ءبىز دۇرىس باعىتتا ىلگەرى­لەپ كەلەمىز. قارجىعا تىرەلگەن نەمەسە مەم­لەكەتتىك دەڭگەيدە شەشۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەر دە بار. بىراق الدىمىزداعى وزگەرىستەر تەك كولىك سالاسىنا عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە بۇكىل ەل ەكونوميكاسىنا دا وڭ اسەرىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

ر

 

اڭگىمەلەسكەن

كارىباي مۇسىرمان،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاننىڭ ەكسپورت كولەمى ارتتى

ەكونوميكا • بۇگىن، 09:52

پلەي-وففتان تىس قالدى

فۋتبول • بۇگىن، 08:43

ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى

سپورت • بۇگىن، 08:40

ۇزدىك تورتتىكتىڭ قاتارىندا

تەننيس • بۇگىن، 08:39

مىڭعا جۋىق بالانى كەنە شاقتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:34

اۋرۋحانانىڭ جاڭا كورپۋسى اشىلادى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:30

قاڭعىباس مىسىقتان قاۋىپ كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:25

تسيفرلاندىرۋ جۇمىسىمەن تانىستى

ايماقتار • بۇگىن، 08:15

ۇلىلار ۇندەستىگى

قازاقستان • كەشە

باعا باقىلانادى

قارجى • كەشە

مەيىرىم شۇعىلاسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار