قۇبىرلارعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى

«قازترانسگاز» اق قوس­تا­ناي فيليالىنىڭ ما­لى­مە­تىنشە, ۇزىندىعى 170 شا­قى­رىمعا جۋىق گاز قۇبىرى 60 جىلعا جاقىن جوندەۋدەن وتپە­گەن. كومپانيا ماماندارى بيىل دەفەكتوسكوپيالىق تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا توت باسىپ جۇقارا باستاعان قۇبىردا قاۋىپتى اقاۋلاردىڭ شامادان تىس كوبەيىپ كەتكەنىن انىقتاپ, كۇن سۋىتپاي تۇرىپ توزعان قۇبىردى اۋىستىرىپ تاستاۋ تۋرالى شەشىمگە كەلىپ وتىر. ولاي بولماعان جاعدايدا, جىلۋ ماۋسىمى باستالعان سوڭ توتەنشە اپات ورىن الىپ, ەلدى مەكەندەر مەن ءوندىرىس ورىندارى, بالاباقشا, مەكتەپ, اۋرۋحانا سياقتى الەۋمەتتىك نىساندار قىستىڭ قاقاعان ايازىندا جىلۋسىز قالۋى ىقتيمال دەيدى ماماندار.

قۇبىر جوندەۋگە بايلانىس­تى گازدىڭ توقتاتىلۋى ءوڭىر تۇرعىندارى مەن ءوندىرىس بارىسىندا كوگىلدىر وتىن پايدالاناتىن كاسىپورىندارعا قيىندىق تۋعىزايىن دەپ تۇر. بۇل تۋرالى تاياۋدا قالالىق اكىمدىكتە وتكەن جيىندا دا ءسوز بولدى. كاسىپكەرلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى يلونا تيموشەنكونىڭ ايتۋىنشا, تامىز ايىندا قوستانايدىڭ وزىندە ءوندىرىسى كوگىلدىر وتىنعا تاۋەلدى سەگىز كاسىپورىن جۇ­مى­سىن توقتاتادى. ولاردىڭ ىشىندە قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرەتىن زاۋىتتار بار.

– قوستانايدا قۇرىلىس سا­لا­سىنا جىل سايىن 95 ميلليون كىرپىش پايدالانىلادى. گازدىڭ بولماۋىنا بايلانىس­تى, «قوستاناي-مبي», «رو­مانا» جانە «بك-بەتون» سە­رىك­تەستىكتەرى سياقتى تەمىر بە­­توندى ونىمدەر شىعاراتىن زاۋىت­­تاردىڭ ءونىم كولەمى ءۇش ەسەگە دەيىن قىسقارۋى مۇمكىن. سوندىقتان مەملەكەتتەن تاپسىرىس العان مەردىگەرلەردىڭ وزدەرىنە قاجەت كىرپىش جانە تەمىر-بەتون ونىمدەرىن رەسەي مەن ىرگەلەس وبلىستارداعى زاۋىتتاردان اكەلىپ العانى ءجون. قالاداعى ءوندىرىس وشاق­تا­رىنىڭ كوگىلدىر وتىنسىز قالۋى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەت­كىش­تەرىنە دە كەرى اسەرىن تيگىز­گەلى وتىر. ماسەلەن, «سارىار­قااۆتوپروم» جشس, «بول­شە­ۆيچكا» تىگىن فابريكاسى, «دورماش» جشس سياقتى كاسىپ­ورىندار وندىرىستە تابي­عي گاز پايدالانبايدى. ال «اگروماش حولدينگ كز» اق, «قوستاناي تراكتور زاۋىتى» جانە بىرقاتار ۇن تار­تاتىن كاسىپورىن قىز­مەتىن ءىشىنارا توقتاتادى. «ەۆراز­كاسپيانستال» جشس, «قوستاناي ۇن كومبي­نا­تى» اق جانە يۋرچەنكو جك نان زاۋىتى ءوز قىزمەتىن تولى­عى­مەن توقتاتادى. «بايان سۇلۋ» كونديتەرلىك فابريكاسىنىڭ ديزەل وتىنىنا كوشەتىن مۇم­كىن­دىگى بار. الايدا مۇنىڭ شىعىنى كوپ بولعاندىقتان, كاسىپورىن تامىز ايىندا جون­دەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. كىرپىش زاۋىتتارىنىڭ قىزمەتى تولىعىمەن توقتاتىلدى, – دەيدى ي.تيموشەنكو.

وبلىس تۇرعىندارى تا­مىز­­دىڭ ورتاسىنا دەيىن ەلەكتر قۋاتىمەن امالداپ اس-سۋىن قامداي تۇرار. گاز­دىڭ جوقتىعى, اسىرەسە, ناۋ­باي­­حانالارعا اۋىر تيگەن سياقتى. قالالىق اكىمدىكتىڭ مالى­مەتىنشە, 1 تامىزدان باستاپ وبلىس ورتالىعىن ىستىق نانمەن قامتىپ وتىر­عان «سۋحين», «يۋرچەنكو س.ۆ.» جەكە كاسىپكەرلىك نى­سان­دارى مەن «سۋزان ا», «ال­تىن-نان» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى جۇ­مى­سىن توق­تاتتى. ولاردىڭ مىندەت­ت­ەمەلەرىن تاۋلىگىنە 4 جارىم مىڭ بولكە نان پىسىرەتىن «باگ­داساريان» جانە كۇنىنە 2 جارىم مىڭ الەۋمەتتىك نان شىعاراتىن «استىقجان قوستاناي» جەكە كاسىپكەرلىك نىساندارى اتقاراتىن بولادى. ايتەۋىر, قالالىق اكىمدىك تامىزدا نان تاپشىلىعى تۋىندامايدى دەگەندى ايتىپ وتىر.

قالالىق تۇرعىن ءۇي شارۋا­شى­­لىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى اسىلحان حاكىموۆتىڭ سوزىنشە, وبلىس ورتالىعىندا ۇزىن سانى 1 مىڭ 332 وندىرىستىك كاسىپورىن جانە جول جوندەۋمەن اينالىساتىن مەردىگەر ۇيىمدارعا تيەسىلى اسفالت زاۋىتتارى, سونداي-اق 1 مىڭ 15 كوم­مۋ­نالدىق-تۇرمىستىق تۇتى­نۋ­شى كوگىلدىر وتىننان ۋاقىتشا اجىراتىلادى.

بۇعان دەيىن گاز جاعىپ كەلگەن «ارۆيس» اسفالت-بەتون زاۋىتى ديزەلدى وتىنعا كوشتى. «اراسان», «ميلح», «دەپ» ءتارىزدى ءىرى سەرىكتەستىكتەر دە ەلەكتر پەش جاعاتىن بولادى.

كوگىلدىر وتىنسىز كەزەڭ­دە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇي­لەر­دە گاز بال­لوندارىن پاي­دا­­­لانۋعا تىيىم سالىندى. قا­­لالىق تۇرمىستىق قا­تى­ناس­تار ءبولىمىنىڭ ماماندارى تۇرعىندارعا بويلەر مەن ەلەكتر پەشىن پايدالانۋدى كەڭەس ەتىپ وتىر.

گاز قۇبىرىن جوندەۋ جۇ­مىستارى اۋەلدە تامىزدىڭ 1-ىنەن 25-ىنە دەيىن سوزىلادى دەپ جوسپارلانعان. شىلدەنىڭ 31-ىندە «قازترانسگاز» رەسەي اۋماعىندا «بۇقارا – ورال» گاز ماگيسترالىنىڭ 1 832,5 شاقىرىمىنداعى قۇبىردىڭ تەسىلۋىنە بايلانىستى قوستا­ناي وبلىسىنداعى قۇبىر جون­دەۋ جۇمىستارى 3 تامىزعا شە­گە­رىلەتىنىن حابارلادى.

ال بۇدان بۇرىنىراق ءوڭىر باسشىسى ارحيمەد مۇحام­بە­توۆتىڭ وبلىس اكىم­دى­گى مەن «قازترانسگاز» اق اراسىندا جوندەۋ مەرزى­مىن قىسقارتۋ تۋرالى ۋاعدالاس­تىق­قا قول جەتكەنىن مالىمدەگەن. وبلىس اكىمى «كەلىسىم بو­يىنشا گاز قۇبىرىن جوندەۋ جۇمىستارىن 12-14 كۇننىڭ ىشىندە اياقتاۋ جوس­پارلاندى. جۇمىستى تەزى­رەك ءبىتىرۋ ءۇشىن وزگە وبلىستاردان ءموبيلدى توپتار كومەككە كەلەدى», دەپ ەدى, ەندى جوندەۋ جۇمىستارى كەيىنگە شە­گەرىل­گەن­دىكتەن, تۇتى­نۋ­شىلار تا­مىز­دىڭ جيىرما­سىنا دەيىن گازسىز امالداي تۇرادى.

وڭىردە تابيعي گازدى 90 مىڭ 613 تۇرعىن تۇتىنىپ وتىر. ولاردىڭ 72 129-ى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردە, ال 17 152-ءسى جەكە ۇيلەردە تۇرادى.

قوستاناي ەلەكتر ورتالى­عى­نىڭ ماماندارى گازسىز كۇندەرى توق كوزىن تۇتىنۋشىلار كو­بە­يە­­تىندىكتەن, ەلەكتر جەلى­لە­رىنە ارتىق كۇش تۇسەتىنىن, سون­دىقتان ۇيدەگى ەلەكتر قۇ­رىل­­عىلارىن ءبىر مەزگىلدە بىر­دەي پايدالانۋعا بولمايتىنىن ەس­كە­رتىپ وتىر.

كوگىلدىر وتىنسىز كەزەڭدە ورىن الۋى مۇمكىن توسىن وقي­عا­­لاردىڭ الدىن الۋ ماقسا­تىندا «ەپك-forfait» سەرىك­تەس­تى­گىنىڭ اپاتتى جويۋ بريگادالارى كەزەكشىلىك اتقاراتىن بولادى.

«قازترانسگاز» اق گاز قۇبى­رىن جوندەۋ جۇمىستارىن 15 تامىزعا دەيىن اياقتاۋعا ۋادە بەرىپ وتىر. ودان كەيىن تۇتى­نۋ­شىلار بىرتە-بىرتە گازعا قوسىلا باستايدى.

قوستاناي وبلىسى