05 مامىر, 2014

«وتانعا, تۋعان دالاما جىر ارناۋ – قارىز, بورىشىم»

530 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
رافحاتتىن فوتوسى (6) ورال قالاسىنداعى م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن رەسپۋبليكالىق ستۋدەنت-اقىندار ءمۇشايراسى «الاش» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, اق-جايىقتىڭ اق شاعالاسى اتانعان اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ مەرەيتويىنا ارنالدى. ول – اق سويلەپ, ادال كۇلەتىن, شىندىقتى جاقتاپ جۇرەتىن, سىيلاستىق سىرىن بىلەتىن جان, جوقتىققا تارىلمايتىن, ارماننان ارىلمايتىن اقىن. جانارى مولدىرەگەن, جۇرەگى ەلجىرەگەن, ۇمىتكە سەندىرە بىلگەن انا. جاس قالامگەرلەر اقىننىڭ وسى قىرلارىن تولعاپ, جىر مارجانىنا اينالدىردى. استانا, الماتى, سەمەي, قاراعاندى, قوستاناي, اتىراۋ, اقتوبە, ورال قالالارىنان كەلگەن جيىرما تالاپكەر باق سىناستى. ولار العاشقى ولەڭىن اقۇشتاپ اقىنعا ارناسا, ەكىنشىسىن ەركىن تاقىرىپتا وقىدى. اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا جىرلارى جۇرەكتىڭ نازدى ۇنىمەن, كوڭىل­دىڭ سازدى اۋەنىمەن وزگە ءبىر الەمگە جەتەلەيدى. كەشتە ءسوز العان اقىن اقۇشتاپ جاستارعا اق باتاسىن بەردى. «ولەڭ ولمەيدى. ول – ماڭگىلىك. مەن ادال­دىقتى جىرلادىم, ادىلدىكتى ءسوز ەتتىم. ايەل تاقىرىبىن ۇساق تاقىرىپ دەپ قارايتىندار بار. مەن ءۇشىن بۇل ۇلكەن تاقىرىپ. قازاق ايەلىن جىرعا قوسۋ ارقىلى, قازاق اناسىن جىرلادىم. ويتكەنى, قازاق قىزى – قازاقتىڭ بولاشاق اناسى. انا تاقىرىبىن ۇلت تاعدىرىمەن, ۇرپاق تاربيەسىمەن  ۇندەس دەپ بىلەم. «تاڭدا دەسە قايتا باستاپ ءومىردى, ءسابي جۇرەك ەمەس وعان ايىپتى – جىرلاۋ ءۇشىن, ءسۇيۋ ءۇشىن ەلىمدى, مەن قايتادان تاڭداپ الام جا­يىقتى», دەپ جىرلاسام, مەنى تەك ءوز جەرىن عانا سۇيەتىن اقىن ەكەن دەپ ويلاماۋ كەرەك. جايىقتى جىرلاۋ ارقىلى, ەلدى جىرلادىم, ەلدىكتى ايتتىم, جايىق ارقىلى تازالىقتى, تۇنىق تازا مولدىرلىكتى جىرلادىم» دەي كەلىپ, قالىڭ قازاقتىڭ قادىرىن شىناردىڭ سىڭارىنداي فاريزاسىن ەسكە الىپ, كوزىنە جاس الدى. قاسىم, تايىر, جۇبان, ساعىنعالي, اقىندارعا قارىنداس بولا بىلگەن  اقىن اپامىز ولەڭ قۇدىرەتىنە باس يە جىر تولعادى. جىر دوداسىنا تۇسكەن دۇلدۇلدەر  اقشالاي سىيلىقپەن ماراپاتتالدى. ءۇشىنشى ورىندى ل. ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى ءلاززات ماقاش پەن قارا­عاندى «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى اباي وراز ءبولىستى. جۇلدەلى ەكىنشى ورىن شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى ارمان شەريزاتوۆقا بۇيىرسا, ءبىرىنشى ورىندى قاراعاندى «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى ايان مەيراش يەلەندى. باس بايگە م. وتەمىسوۆ اتىنداعى بقمۋ ستۋدەنتى جادىرا ەرمانوۆانىڭ ەنشىسىنە ءتيدى. بالا كەزىنەن اقىن اپا­سىنىڭ ولەڭدەرىن جاتتاپ وسكەن جادىرانىڭ تاستاندى ءسابي تاعدىرىن قوزعاعان ەركىن تاقىرىپتاعى ولەڭى اسەرلى, مۇڭدى يىرىمدەرىمەن ەرەكشەلەندى. «قاي كەزدە دە جاقسىلىققا جاناستى. تۋعان ەلگە قامقورلىقپەن قاراستىڭ. ءسىزدى ءبارى كورسەم دەيدى, ال ەشكىم ەلەمەيدى قارا قىزىن تاراستىڭ. جەرلەستەرىم – جاناشىرىم. دالام – قۇت. باقىلايتىن قادامىڭدى ءدال اڭدىپ. امان بولسىن بىزدەر تۋعان سول اۋىل! ەكى قىزعا تىلەيتىن تەك اماندىق» دەپ جىرعا قوسقان جادىرا اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆاعا سىرىن جايىپ, «ءسىز جانە مەن» دەگەن  ولەڭىن ارناپتى. زەينوللا قابدولوۆ اعامىز «مەن اقجايىقتى ءۇش قىزى ارقىلى تانيمىن: ءبىرى – ماحابباتىڭ سيمۆولى قىز جىبەك, ەكىنشىسى – باتىر قىز مانشۇك, ءۇشىنشىسى – اقىن اقۇشتاپ» دەسە,  سول ونەگەلى ءىز «بارلىق عاسىر ءسوز ەتكەن اقىن جايلى اقىن جىرىن ءار عاسىر ماقۇلدايدى» دەمەكشى, جىر بايگەسىنە قاتىسقان جاس اقىنداردىڭ ۇنىمەن ۇزىلمەي جالعاسىپ جاتقانىن كوردىك. ريتا سۇلتانعاليەۆا, م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى. ورال.
سوڭعى جاڭالىقتار