جالعان ءدارى-دارمەكتىڭ جولىن كەسەدى

كولەڭكەلى بيزنەس پەن تۇپنۇسقا ءونىمنىڭ جالعان كوشىرمەلەرىن جاساۋ جاعىنان فارماتسەۆتيكا سالاسى دا كەندە ەمەس. مۇنداي زاڭسىزدىق, اسىرەسە COVID پاندەمياسى كەزىندە ۋشىعىپ كەتتى. رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, 2020 جىلى ءدارىحانالاردان تىس جەرلەردە قاۋىپسىزدىك ليتسەنزيالارى مەن سەرتيفيكاتتارى جوق ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى زاڭسىز ساتۋعا قاتىستى 300-دەن استام جاعداي انىقتالعان. زاڭسىز اينالىمنان قۇنى 230 ملن تەڭگەدەن اساتىن 10 ملن بۋما ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق بۇيىم تاركىلەنگەن.

ال بىلتىر قارجى مينيسترلىگى قارجى مونيتورينگى كوميتەتى الماتى قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىمەن بىرگە, 100 توننا كولەمىندە دايىن ءونىم ساقتالعان جالعان ءدارى-دارمەك جاسايتىن ۇلكەن استىرتىن تسەحتى انىقتاعان بولاتىن. مىنە, وسىنداي زاڭسىزدىقتى بولدىرماس ءۇشىن جانە حالىقتى ساپالى مەديتسينالىق پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەلدە ءدارى-دارمەكتەردى مىندەتتى تاڭبالاۋ قولعا الىنا باستادى.

تسيفرلى تاڭبالاۋدىڭ قازاقستان­داعى بىرىڭعاي وپەراتورى – «قازاق­تە­لەكوم» اق تسيفرلى ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعى. ونىڭ باس ديرەكتورى بيكەش قۇرمانعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, دارىلىك زاتتاردى تسيفرلى تاڭبالاۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلەدى جانە بۇل جوبا فارماتسەۆتيكالىق سالانى دامىتۋعا جاڭا سەرپىن بەرەدى. «تسيفرلى تاڭبالاۋ كولەڭكەلى نارىقپەن كۇرەسۋگە باعىتتالعان. جوبا ەلدەگى دارىلىك زات­تار­دىڭ قوزعالىسىن تسيفرلاندىرۋعا, ولاردىڭ قاداعالانۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, سول ارقىلى نارىقتى اشىق ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى باس ديرەكتور.

ال وسى ورتالىقتىڭ «دارىلىك زاتتار» تاۋار توبى بويىنشا جوبا جەتەكشىسى جاننا وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, دارى­لىك ونىمدەردى تسيفرلى تاڭبالاۋ نا­رىق­تى كونترافاكتىلىك ونىمدەردەن قور­عايدى, ادال وندىرۋشىلەردى قولدايدى. وسىلايشا, رەسپۋبليكا بويىنشا ءدارى-دارمەك اينالىمىنىڭ سۇر سحەمالارىنىڭ الدىن الۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. سونداي-اق تاۋارلارعا تاڭبالاۋ ەنگىزۋ ولاردى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە ءوندىرىس قۋاتى تالدانىپ, تاۋارلاردىڭ ديستريبيۋتسياسى رەتتەلەدى.

بۇگىندە دارىلىك زاتتاردى مىن­دەت­تى تسيفرلى تاڭبالاۋ رەسەي فەدەراتسياسىندا ەنگىزىلىپ, اقش پەن ەۋرو­وداق, تۇركيا, وڭتۇستىك كورەيا, ءۇندىستان, قىتاي, يتاليا, ارگەنتينا ەلدەرىندە بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «تاڭبالاۋدىڭ ار­قا­سىندا تۇتىنۋشى دا ۇتادى. ءاربىر پاتسيەنت نەمەسە كليەنت Naqty Onim ارنايى ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ كومەگىمەن تاۋاردىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرە الادى جانە ساتىپ الىنعان ءدارى-دارمەكتىڭ ساپاسى تۋرالى اقپارات الا الادى», دەپ ءتۇسىندىردى ج.وسپانوۆا.

KHIDI ينستيتۋتىنىڭ مالىمەتىنشە, وتاندىق ءدارى-دارمەك ءوندىرىسى جالپى مەديتسينالىق پرەپاراتتار اينالىمىنىڭ 17 پايىزىن قۇرايدى. يمپورت – 83 پا­يىز­ بولسا, فارماتسەۆتيكالىق نا­رىق­تىڭ شامامەن 12 پايىزى – زاڭسىز اينالىمدا. سوندىقتان ساراپشىلار بۇل ماسەلەنى تسيفرلى تاڭبالاۋ ارقىلى شەشۋ ماڭىزدى دەپ وتىر. قاراعاندى فارماتسەۆتيكالىق كەشەنىنىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ديرەكتورى ۆلاديمير فولمەر ءدارى-دارمەكتەردى تاڭبالاۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبانىڭ قاتىسۋشىسى رە­تىندە كومپانيا تاڭبالاۋدى ەنگىزۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. «قاناتقاقتى جوباعا قاتىسۋ بارىسىندا ءبىز تاڭبا­لاۋعا قاتىستى بارلىق نەگىزگى ماسەلەنى زەرت­تەدىك. تاڭبالاۋدىڭ باستى ارتىق­شىلىعىنىڭ ءبىرى قويمالاردا قانشا ءدارى-دارمەك قالعانىن باقىلاي الامىز. دەمەك ءبىرىنشى قاجەتتىلىكتەگى ءدارى-دارمەكتەر قورىن دەر كەزىندە انىقتاپ, ءوندىرىستى دۇرىس جوسپارلاۋعا قول جەتكىزەمىز. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدەگى دارىلىك ونىمدەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنىڭ الدىن الاتىنىنا سەنىمىمىز مول», دەيدى جوبا قاتىسۋشىسى.

تسيفرلى ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنشە, دارىلىك زاتتاردى تاڭبالاۋدىڭ قاناتقاقتى جوباسى 2019 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن 2021 جىلدىڭ 31 شىلدەسىنە دەيىن جۇر­گىزىلدى. قازىرگى تاڭدا بىرىڭعاي وپەراتور نارىقتىڭ تسيفرلى تاڭبالاۋعا دايىندىعى ماسەلەسىن پىسىقتاپ جاتىر.

ال جاقىندا ۇكىمەت دارىلىك زاتتاردى تاڭبالاۋدى باقىلاۋ تاڭباسىنىڭ شەكتى قۇنىن انىقتاپ, پرەمەر-مي­نيستر دارىلىك زاتتاردى تاڭبالاۋ ءتا­ري­فىن 2,4 تەڭگە مولشەرىندە بەلگىلەۋ تۋرالى قاۋلىعا قول قويدى. بەلگىلى بولعانداي, ءدارى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ءونىم سانالعاندىقتان وعان ەڭ تومەنگى تاريفتىك مولشەرلەمە بەلگىلەنگەن. ۇكىمەت بەلگىلەگەن تاڭبالاۋ قۇنى – قازىر­گى ۋاقىتتا ءونىم توپتارى اراسىنداعى ەڭ ارزان تسيفرلى تاڭبالاۋ ءتاريفى كورىنەدى.

ءدارى-دارمەكتەردى تاڭبالاۋ جانە باقىلاۋ جوباسىنا فارماتسەۆتيكا سا­لا­سى­نىڭ 23 وكىلى قاتىسقان. ولاردىڭ اراسىندا وندىرۋشىلەر, ديستريبيۋتورلار, مەديتسينالىق جانە ءدارىحانا ۇيىمدارى بار. پرەپاراتتاردىڭ 18 ساۋدا اتاۋى Data Matrix كودىمەن تاڭبالاندى جانە ونىڭ ءبارى وندىرۋشىدەن نەمەسە يمپورتتاۋشىدان ساتىلىمعا تۇسكەنگە دەيىنگى بارلىق قاداعالانۋ كەزەڭىنەن ءوتتى, دەيدى ورتالىق ماماندارى.