سۋرەتشى لەرمونتوۆ
لەرمونتوۆتىڭ سۋرەتشىلىگى امبەگە ايان. بالا ميحايلدىڭ بۇل قابىلەتى سۋرەت ساباعىنان باستالماعان ەكەن. ول مەكتەپكە دەيىن دە بوياۋلاردى جانىمەن سەزىپ, ادەمى ۇيلەستىرە بىلگەن. ال لەرمونتوۆتى بەينەلەۋ ونەرىنە العاش بەيىمدەگەن سۋرەتشى الەكساندر سوسنيتسكي. جاس تالاپكەردى ماسكەۋدەگى مەكتەپ-ينتەرناتقا دايىنداعان دا وسى سوسنيتسكي. كەيىن لەرمونتوۆ بەلگىلى سۋرەتشى پەتر زابولوتسكيدەن ساباق الادى. ايتا كەتەيىك, ول اقىننىڭ 1837, 1840 جىلى ەكى پورترەتىن سالادى.
لەرمونتوۆ ءتۇرلى جانردا سۋرەت سالدى. پەيزاج, پورترەت, جانرلىق كورىنىستەر, اسكەري تاقىرىپتار, ءوز شىعارمالارىنا يلليۋستراتسيالار, كاريكاتۋرالار. ونىڭ ءساتتى كارتينالارى كاۆكازدا جازىلدى. ايدالعان كەزدەگى, ءتىپتى ودان كەيىن دە ول رومانتيكالىق سارىنداعى تاقىرىپتارعا اۋەستەندى. بۇگىندە لەرمونتوۆتىڭ كەنەپكە, كارتونعا جانە اعاشقا مايلى بوياۋمەن سالىنعان 13 سۋرەتى, 40-تان استام اكۆارەل, 300-دەن استام كارتينا مەن ەسكيزدەرى ساقتالعان. جالپى العاندا, اقىن دا, جازۋشى دا – سۋرەتشى. سوزبەن سۋرەت سالادى. بوياۋدىڭ ورنىنا وي قوسادى, سەزىم قۇيادى. اسقان تالانتتى لەرمونتوۆتىڭ ارتىقشىلىعى سول, ول ەكى ونەردى دە مەڭگەرگەن.
سول سۋرەتشى اقىننىڭ شەكتەن تىس دورەكىلىگىمەن ءھام كەلەكە ازىلدەرىمەن داڭقى شىققانى بار. وسىنداي قياڭقى مىنەزىنەن بولار, اينالاسىنداعىلار ونى جاقتىرمايتىن. ءتىپتى نەبارى 26 جىل ءومىر سۇرگەن لەرمونتوۆ ولىمىنەن سوڭ پەتەربۋرگتىك جۇرت «وعان دا سول كەرەك...» «ونىڭ ورنى سول جاقتا» دەپ كۇبىرلەسىپتى. ءيا, «كوپتە اقىل جوق».
ىسمەر گوگول
گوگول تۋرالى اڭىز كوپ. قۇپيا دا از ەمەس. ومىردە ءبىرتۇرلى گوگولدىڭ وعاش ادەتتەرى مەن فوبيالارى ادام شوشىتادى. سويتكەن گوگول ىقشام, قالتاعا سياتىن كىتاپتارعا قىزىعىپتى. ءتىپتى كەيدە وزىنە قىزىقسىز ءارى وقىلمايتىن كىتاپتاردى سىرتقى ءپىشىنى ءۇشىن ەسسىز اقشا جۇمساپ, جيناعان.
ودان بولەك جازۋشى قولونەرمەن دە اينالىسىپتى. قىزىق. گوگولدىڭ ينە ساباقتاپ وتىرعانىن ەلەستەتىپ, تاڭعالاسىڭ. ول راحاتتانىپ وتىرىپ, باتيست ورامالدارىن قيىپ, ءوزىنىڭ شينەلدەرىن جوندەگەن. گوگولدىڭ ينە ۇستاۋ ەپتىلىگى ءتورت اپكەسى اننا, ماريا, ولگا مەن ەليزاۆەتادان جۇقسا كەرەك. ءيا, تىگىنشىلىك ونەر چەحوۆتا دا بولعان. بىراق ول بۇل ءىستى ماجبۇرلىكتەن ۇيرەنگەن ەدى.
گوگولدىڭ ونەرى بۇنىمەن بىتپەيدى. جازۋشىڭىز تاماق ىستەگەندى دە ۇناتىپتى. ول دوستارىن كوبىنەسە قولدان جاسالعان تۇشپاراعا شاقىراتىن.
اسپاز دەگەندە اسەمقۇلوۆ ەسكە تۇسەدى. تالاسبەكتىڭ تاماقتى جاقسى پىسىرگەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. جازۋشى بۇل كاسىپتى اسكەردە جۇرگەندە ۇيرەنىپتى. ءتىپتى قيىن كۇندەردە كافەگە اسپازدىق جۇمىسقا كىرسەم بە ەكەن دەپ تە ويلاعان.
سول اسەمقۇلوۆ ىسكە جارايتىن اعاش, تەمىر-تەرسەك جيناۋمەن دە اينالىسقان. بىردە بىرەۋلەردىڭ سىرتقا شىعارىپ تاستاعان ەسكى ديۆانىن بايقاپ, اعاشتارىن بۇزىپ الىپ كەلىپتى. ماقساتى – شەبەرگە بەرىپ, دومبىرا جاساتۋ. ترامۆاي بۇزعاندا دا سايمان جاساۋعا جارايتىن تەمىرلەرىن جيناپ ءجۇرىپتى. ال ۇيگە قوناق كەلگەندە «قۇندى» اعاشتارىن شكافتاعى تونداردىڭ ىشىنە تىعىپ قويادى ەكەن. كوڭىلجىقپاستىق قوي, سۇراعان ادامعا جوق دەي المايدى.
نابوكوۆتىڭ كوبەلەگى
نابوكوۆ بالا كەزىنەن كوبەلەكتەرگە قۇمارتىپتى. بۇل نازىك جاندىكتەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق جازۋشىنى عىلىمعا الىپ كەلدى. ءتىپتى ەنتومولوگ-نابوكوۆ عىلىمي ماقالالارىندا كوبەلەكتەردىڭ كەي تۇرلەرىن العاش رەت سيپاتتادى.
وسىلايشا, كوبەلەكتەر جازۋشى شىعارماشىلىعىنىڭ سيمۆولىنا اينالدى. زەرتتەۋشىلەر نابوكوۆ ءوز ەڭبەكتەرىندە بۇل جاندىك تۋرالى 570 رەت اتاپ وتكەن دەيدى. ال اۆتور ەگەر رەسەيدە قالسا, ءبىر گۋبەرنيالىق زوولوگيالىق مۇراجايدا قاراپايىم عىلىمي قىزمەتكەر بولاتىنىن تالاي رەت ايتقان.
نابوكوۆ قاي جەردە تۇرسا دا, كوبەلەكتەردى زەرتتەۋمەن بولدى: سانكت-پەتەربۋرگتە, كەيىن قىرىمدا, كەيىن فرانتسيادا, امەريكادا دا. ناتيجەسىندە, ول تۇراقتى ءومىر سۇرۋگە شۆەيتساريانى ىڭعايلى دەپ تاپتى. نەگە شۆەيتساريا؟ ارينە, وندا كوبەلەك كوپ. جازۋشى قۋعىنداعى ءومىرىنىڭ 70 جىلعا جۋىق ۋاقىتىندا بىرنەشە كوللەكتسيالىق جيناق جينادى. بىراق وسى كۇنگە دەيىن تەك امەريكالىق جانە شۆەيتساريالىق كەزەڭدەگى كوبەلەك تۇرلەرى عانا ساقتالعان.
كوبەلەك قۋعان نابوكوۆتى نازىك دەپ ويلارسىز, بالكي. جوق, قالامگەر جۇدىرىعى جويقىن بوكسشى دا بولدى. ءجاسوسپىرىم شاقتا مەڭگەرگەن سپورت ءتۇرى نابوكوۆقا كوپ كومەكتەستى. ەميگراتسيا جىلدارى كەدەيلىكتەن قۇتقاردى. جازۋشى سوندا تەننيس پەن فرانتسۋز تىلىنەن عانا ەمەس, بوكستان دا ساباق بەردى. ءارى بوكستى ءبىلۋ نابوكوۆقا «ەرلىك» رومانىنداعى جەكپە-جەكتى جاندى سۋرەتتەۋگە دە ىقپال ەتتى. قىسقاسى, قوس قولعاپتان نابوكوۆ ۇتىلعان جوق.
