قازاقستان مەن ۇيىم قارىم-قاتىناسى قارالدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (ەقىۇ) باس حاتشىسى لامبەرتو زانەرمەن كەزدەستى, دەپ حابارلادى وسى ۆەدومستۆونىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن ەقىۇ اراسىنداعى ەكىجاقتى ىقپال­داس­تىقتى ودان ءارى دامى­تۋعا باعىتتالعان اۋقىمى كەڭ ماسە­لەلەر, ونىڭ ىشىندە وزەكتى حالىق­ارالىق ماسەلەلەر جانە ءارتۇرلى بىرلەسكەن جوبالار اياسىنداعى ىنتى­ماقتاستىقتىڭ بولاشاعى تالقىلاندى. ە.ىدىرىسوۆ قازاقستان مەن ەقىۇ ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە ترانسۇلتتىق قاتەرلەرگە قارسى ءىس-قيمىل بولىپ تابىلادى دەپ اتاپ ءوتتى. وسى تۇرعىدان اۋعانستان اۋماعىنان شىعاتىن ىقتيمال قاۋىپ-قاتەرلەر ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن دە, بارلىق حالىقارالىق ۇيىمدار ءۇشىن دە وتە ماڭىزدى بولىپ قالا بەرمەك. اۋعانستانمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەسى ۇيىمنىڭ كۇن تارتىبىنەن دە تۇسپەك ەمەس. «ۇلكەن تاجىريبەسى بار ەقىۇ, بۇۇ جانە باسقا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ, ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى شەكارا قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن نىعايتۋعا كومەكتەسە الار ەدى, اۋعانستان مەن كورشى ەلدەردە ەسىرتكىگە قارسى كۇرەسكە قولداۋ كورسەتۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسا الار ەدى دەپ سانايمىز», دەپ اتاپ ءوتتى قر ءسىم-ءىنىڭ باسشىسى. سۇحباتتاستار جۇمىستىڭ ماڭىزدى باعىت­تارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەقىۇ استانا ءسامميتىنىڭ باسىمدىقتارىن بىرلەسىپ ىلگەرىلەتۋ ەكەندىگىن راستادى جانە بۇل باعىت الداعى جىلداردا قازاقستاننىڭ ۇيىمداعى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىعى بولىپ قالا بەرەتىندىگىن العا تارتتى. بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدا بولاشاقتاعى تۇراقتى جانە سەنىمدى ارىپتەس رەتىندە قازاقستان 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلەرىنىڭ قۇرامىنا, سونىڭ ىشىندە استانا دەكلاراتسياسىنداعى ستراتە­گيالىق ماقسات – ەۋرواتلانتيكالىق جانە ەۋرازيالىق قاۋىپسىزدىك ۇيىمىن قۇرۋ­عا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىندى. تاراپتار, سونداي-اق, ۋكرايناداعى ىشكى ساياسي احۋالدىڭ دامۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. «ءبىز ۋكراينانىڭ داعدارىستان بەيبىت جولمەن شىعۋىن جانە ونىڭ بۇۇ مەن باسقا دا بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ كومەگىمەن كەلىسسوزدەر ۇدەرىسى جولىمەن شەشىلۋىن قالايمىز», دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستاندىق ءسىم باسشىسى. ل.زانەر اتاپ وتكەندەي, وسى جاعدايدا «ۇيىمنىڭ استانا سامميتىندە ايتىلعان, ءبىرتۇتاس جانە بولىنبەيتىن قاۋىپسىزدىك قاۋىمداستىعىن قۇرۋدى جالعاستىرۋ قاجەتتىلىگى سەزىلىپ وتىر». كەلىسسوزدەر بارى­سىندا الەمدىك ەكونوميكانىڭ قۇلدى­راۋدان باياۋ شىعۋى جانە تەرىس ەكونو­ميكالىق فاكتورلاردىڭ شىدامسىز­دىق پەن قىسىم كورسەتۋشىلىكتىڭ ارتۋى اسەر ەتۋى ەسەبىنەن دىنارالىق جانە ەتنوس­ارالىق توزىمدىلىك ماسەلەلەرى دە تالقى­لاندى. تاراپتار ەقىۇ وڭىرىندەگى, ونىڭ ىشىندە عالامتورداعى قاستاندىق جاساۋ مەن جەككورۋشىلىك, كسەنوفوبيا مەن يسلامو­فو­بيا سالدارىنان تۋىنداعان قىلمىس­تاردىڭ كوبەيۋىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. كەلىسسوزدەر كۇن ءتارتىبىنىڭ با­س­قا ءبىر ماڭىزدى پۋنكتى ەقىۇ-نىڭ قا­زاقستان­داعى قىزمەتى بولدى. ە.ىدىرىسوۆ ۇيىمداعى ىستەر جاعدايىنىڭ ءمانى, ونىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قابىلدانعان شەشىمدەردى ورىنداۋ جانە قاۋىپسىزدىكتىڭ بارلىق ءۇش ولشەمىندە الەۋەتتى نىعايتۋ بويىنشا جۇيەلى جانە جوسپارلى جۇمىس­تىڭ قاجەتتىلىگى جونىندە ايتتى. ال ەقىۇ باس حاتشىسىنىڭ ويىنشا, «قا­زاقستان-2050» ۇزاق مەرزىمدى دامۋ ستراتەگياسىن ەسكەرە وتىرىپ جانە ەلىمىزدىڭ ءتيىس­تى قاجەتتىلىكتەرى جاعدايىندا ۇيىمنىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ قىزمەتىن جاڭعىرتۋ جانە زامانعا ساي بەيىمدەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.