– «ۋيمبلدونداعى» ءار ماتچتا ءبىر-بىرىنە ۇقساي بەرمەيتىن ويىن كورسەتتىڭىز. جالپى تۋرنير بارىسىندا سىزگە قاي قارسىلاسىڭىز كوپ قيىندىق تۋدىردى؟
– ماتچتاردىڭ ءبارى بىردەي قيىن بولدى. سول سەبەپتى ناقتى بىرەۋىن ءبولىپ-جارىپ ايتا المايمىن. بىراق مەن ءۇشىن فينالدىق ماتچ اۋىر ءوتتى. سەبەبى كەيىنگى ەكى كۇندە قاتتى قوبالجىدىم. ءتۋرنيردىڭ باسى قالىپتى, تىنىشتاۋ بولدى. بىراق فينالدىڭ العاشقى سەتىندە جاقسى ويىن كورسەتە المادىم, بۇل جەردە ەموتسيام كەرى اسەر ەتتى مە ەكەن دەپ ويلايمىن. ال ەكىنشى-ءۇشىنشى سەتتەردە قارسىلاسىما قاراعاندا جاقسىراق ويناي العانىما قۋانىشتىمىن. ويتكەنى ونس جابەر وڭاي قارسىلاس ەمەس, ايەلدەر اراسىندا ول سياقتى ويناي الاتىن سپورتشىلار وتە از. جابەرگە قارسىلاس بولۋ كەز كەلگەن تەننيسشىگە قيىن.
– فينالداعى سوڭعى, شەشۋشى سوققىڭىزدان كەيىن قانداي سەزىمدە بولدىڭىز؟
– بۇل سوققىمنىڭ شەشۋشى بولاتىنىن ءوزىم دە كۇتكەن جوقپىن. ۆيدەودان كورسەڭىزدەر, نە ىستەرىمدى بىلمەي ەسەڭگىرەپ قالدىم. تۋرنيردەگى العاشقى ويىنىمنان كەيىن جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن سەزە باستادىم. دەگەنمەن, بيىلعى ماۋسىم مەن ءۇشىن اسا ءساتتى باستالا قويعان جوق ەدى. جىل باسىندا جاراقات الىپ, ول ازداي سىرقاتتانىپ قالدىم. بىراق «ۋيمبلدونعا» ءوزىمدى جاقسى سەزىنىپ كەلدىم.
– ءسىز بۇعان دەيىن «ۋيمبلدونداعى» تابىسىڭىزدىڭ ءبىر بولىگىن قازاقستانداعى جاس تەننيسشىلەردى قولداۋعا جانە قايىرىمدىلىققا جۇمسايتىنىڭىزدى ايتقان ەدىڭىز. قالعان بولىگىن قايدا جاراتاسىز؟
– ەڭ ءبىرىنشى, سوڭىمىزدان ەرىپ كەلە جاتقان جاس تەننيسشىلەرگە كومەكتەسكىم كەلەدى. سىياقىنىڭ باسىم بولىگى جاستاردى قولداۋعا جۇمسالادى. سونىمەن قاتار تابىسىمنىڭ ءبىر بولىگىن جانۋارلاردى قورعاۋعا باعىتتاعىم كەلەدى.
– «ۋيمبلدونداعى» جەڭىسىڭىزدەن كەيىن ەۆگەني كافەلنيكوۆ بۇل جەڭىستىڭ قازاقستانعا ەش قاتىسى جوق, ولار «دايىن ءونىمدى ساتىپ الدى» دەپ مالىمدەدى. بۇل تۋرالى نە ايتاسىز؟
– مەن قازاقستانعا كەلگەندە ءجاسوسپىرىم بولاتىنمىن. ال ءجاسوسپىرىمدى دايىن ءونىم دەپ ايتۋعا بولمايدى, ويتكەنى جاسوسپىرىمدەردەن ەرەسەكتەر دۋىنا قوسىلۋ وتە قيىن. ول ءۇشىن سەنىڭ جانىڭدا كاسىبي ماماندار بولۋ كەرەك. كاسىبي سپورتقا اۋىسىپ, ودان ءارى قاراي ءساتتى ونەر كورسەتۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. ساناۋلى ادام عانا شىڭعا شىعا الادى. بۇل تۇرعىدا مەنىڭ جولىم بولدى. سوندىقتان مەنى قازاقستانعا «دايىن ءونىم» رەتىندە كەلدى دەگەن پىكىرمەن كەلىسپەيمىن.
– توكيو وليمپياداسىنداعى ساتسىزدىگىڭىزدەن كەيىن تەننيس ماماندارى ءسىزدى ول ويىندا پسيحولوگيالىق تۇرعىدا جەڭىلىپ قالدى دەگەن ەدى. ال اراعا جىل سالىپ «ۋيمبلدوندا» جەڭىس تۇعىرىنان كورىندىڭىز. وسى ۋاقىت ارالىعىندا پسيحولوگپەن جۇمىس ىستەدىڭىز بە؟
– مەن ەشقاشان پسيحولوگتىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن ەمەسپىن. ءوزىمدى ءالى دە جاس تەننيسشى سانايمىن جانە ەندى-ەندى تاجىريبە جيناقتاپ جاتىرمىن دەپ ەسەپتەيمىن. وليمپياداداعى ويىنىما كەلەر بولساق, ارينە جۇلدەگە قول سوزىم قالعان جەردە سۇرىنگەنىمە ءالى كۇنگە دەيىن ءىشىم اشيدى. دەگەنمەن, وليمپيادادا جيناعان تاجىريبەمنىڭ ارقاسىندا «ۋيمبلدوندا» جەڭىسكە جەتتىم.
– نەلىكتەن قازاقستاندى تاڭدادىڭىز جانە باسقا مەملەكەتتەردەن ۇسىنىس بولدى ما؟
– بۇل – بەس جىل بۇرىن بولعان وقيعا. سول كەزدە مەنىڭ الدىمدا ەكى تاڭداۋ تۇردى. ءبىرىنشىسى – تەننيس ويناۋدى ءارى قاراي جالعاستىرىپ, كاسىبي دەڭگەيگە كوشۋ. ەكىنشىسى – وقۋعا ءتۇسىپ, ءبىلىمىمدى جەتىلدىرۋ. ويتكەنى مەنى اقش-تىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرى وقۋعا شاقىرعان بولاتىن. وسى جەردە كوپتەگەن جاس تەننيسشى ەكىنشى جولدى تاڭداپ جاتادى. مەن «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى جارىستاردا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ, جاستار اراسىنداعى رەيتينگتە ءۇشىنشى ورىندا تۇرعان ەدىم. ەرەسەكتەر اراسىنداعى WTA كۇنتىزبەسىنە ەنەتىن العاشقى ءتۋرنيرىمدى دە ءساتتى وتكىزدىم. سودان كەيىن ماعان قازاقستاننان ۇسىنىس ءتۇستى. مەنىڭشە, بۇل وتە ءساتتى ۇسىنىس بولدى جانە ول دەر كەزىندە جاسالدى. وسىلايشا, سپورتتاعى تاعدىرىم قازاقستانمەن بايلانىستى جالعاسىپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىن. بۇگىنگە دەيىن جەتكەن جەتىستىگىمنىڭ ءبارى قازاقستاننىڭ ارقاسىندا ەكەنىن جاسىرمايمىن. قولداۋلارىڭىز ءۇشىن كوپ راحمەت.
– قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسى تاراپىنان بەرىلەتىن سىياقىدان نە ءۇشىن باس تارتتىڭىز؟
– فەدەراتسيا ماعان بۇعان دەيىن دە كومەكتەستى, ءالى كومەكتەسىپ جاتىر. ەندى مەنىڭ كەزەگىم كەلدى دەپ ويلايمىن, ياعني العىسىمدى سوزبەن ەمەس, ىسپەن دە دالەلدەيتىن ۋاقىت جەتتى. مەنىڭ جەڭىسىم بارشاعا ورتاق. الداعى ۋاقىتتا بۇل جەڭىسىممەن توقتاپ قالمايمىن, ءالى تالاي جەڭىستى ساتتەر كۇتىپ تۇر دەپ ۇمىتتەنەمىن. تيىسىنشە قايىرىمدىلىق جاساۋ دا جالعاسىن تابادى.
– ءوزىڭىزدى ىشتەي قاي ەلدىڭ ازاماتى سەزىنەسىز جانە قاي قالادا تۇراسىز؟
– ارينە, مەن قازاقستان ازاماتىمىن. بۇل سۇراققا بۇعان دەيىن دە بىرنەشە رەت جاۋاپ بەرگەنمىن. وكىنىشكە قاراي, تەننيس – وتە قيىن جۇمىس. كەيىنگى ەكى جىلدا تۇراقتى مەكەنىم جوق. اپتا سايىن ءبىر قوناق ۇيدەن ەكىنشىسىنە كوشىپ جۇرەمىن.
– تۋرنير الدىندا چەمپيون بولامىن دەگەن سەزىم بولدى ما؟
– ارينە, باسىڭنان وتكەن كەز كەلگەن نارسەنىڭ ءبارى ۇمىتىلمايدى, ونى ۋاقىت وتە كەلە تۇسىنە باستاعاندايمىن. قازىر مەن ءۇشىن ءبارى جاڭا, تىڭ دۇنيە, كوپتىڭ نازارى مەندە بولىپ جاتىر. جۋرناليستەرمەن تىلدەسكەننىڭ وزىنە قاتتى قوبالجيمىن. بىراق ءبارى ۋاقىت پەن تاجىريبەنىڭ ارقاسىندا كەلەدى ەمەس پە؟ ناتيجەلەرىمدى ناشارلاتىپ الماي, ءارى قاراي دا جەتىستىكتەرگە جەتەمىن دەپ ۇمىتتەنەمىن. «ۋيمبلدونعا» دەيىن تۋرنيردە جەڭىمپاز اتانامىن دەگەن سەزىم بولعان جوق. پسيحولوگيالىق تۇرعىدا وزىمە تولىق سەنبەگەن ءتارىزدىمىن. وعان جاراقات پەن سىرقاتىما بايلانىستى دايىندىقتىڭ دۇرىس بولماۋى سەبەپ سەكىلدى. دەگەنمەن جاقسى دايىندالىپ, جاقسى فورمادا بولعان كەزدە دۇرىس باعىتتا ەكەنىمدى, ءىرى تۋرنيردە جەڭىسكە جەتۋگە مۇمكىندىگىم بار ەكەنىن ءتۇسىندىم.
– قوعام اراسىندا ءسىزدىڭ ازاماتتىعىڭىز قاتتى تالقىلانىپ جاتىر. وسى داۋعا نۇكتە قويۋ ءۇشىن تولقۇجاتىڭىز بەن جەكە كۋالىگىڭىزدى كورسەتە الاسىز با؟
– ارينە, تولقۇجاتىم بار. مىنە, سىزدەرگە دالەل (تولقۇجاتى مەن جەكە كۋالىگىن كورسەتىپ جىميدى).
– جاس تەننيسشىلەرگە قانداي كەڭەس بەرەسىز؟
– ەڭ باستىسى – ىستەگەن ىسىڭنەن ءلاززات الۋ. مۇندا اتا-انالاردىڭ كومەگى وراسان. اتا-انامنىڭ قولداۋىنسىز مەن ەشقانداي جەتىستىككە جەتە الماس ەدىم. سونداي-اق دەنساۋلىق تا ماڭىزدى, ال دەنساۋلىق دەگەنىمىز – ءتارتىپ. ءبارى قاراپايىم نارسەلەر بولعانىمەن, جەڭىستىڭ كىلتى وسىنداي قاراپايىم نارسەلەردە جاتقانىن ۇمىتپاۋ كەرەك.
– الداعى جوسپارىڭىز قانداي؟
– ەندى از ۋاقىت تىنىعىپ, امەريكادا وتەتىن تۋرنيرلەرگە دايىندىقتى باستاۋ كەرەك. بىزدە ويىندار وتە كوپ, اپتا
سايىن ءوتىپ جاتادى. ۇزاق ۋاقىت دەمالۋعا مۇمكىندىك جوق. الداعى ەڭ ماڭىزدى ءتۋرنيردىڭ ءبىرى – «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنا ەنەتىن جىلدىڭ ەڭ سوڭعى جارىسى US Open بولماق.
جازىپ العان
ءالي بيتورە,
«Egemen Qazaqstan»
