سپورت • 30 ماۋسىم، 2022

شاۆقات ۇزدىك وندىققا ەندى

49 رەت كورسەتىلدى

ارالاس جەكپە-جەكتەگى ەڭ بەدەلدى پروموۋشەن – UFC ءوزىنىڭ رەيتينگىن قايتا جاڭارتتى. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا اقش-تىڭ لاس-ۆەگاس قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان تۋرنيردە جەرگىلىكتى سپورتشى نيل مەگنيدى ەكىنشى راۋندتا قىلقىندىرۋ ادىسىمەن جەڭگەن جارتىلاي ورتا سالماقتاعى شاۆقات راحمونوۆ بىردەن بەس ساتىعا جوعارىلادى. قازىرگى كەزدە قازاقتىڭ قايسار ۇلى مىقتىلار تىزىمىندە 10-ورىندى يەلەنۋدە.

راسىندا دا شاۆقاتتىڭ تابىسىنا تام­سانباۋ مۇمكىن ەمەس. 27 جاستاعى قانداسىمىز وسى سپورت ءتۇرىن 2014 جىلدان بەرى سەرىك ەتىپ كەلەدى. سول ارالىقتا ول 16 كەزدەسۋ وتكىزىپ، بارلىعىندا جەڭىسكە جەتتى. ءبىر كەرەمەتى، سول جەكپە-جەكتەردى تەگىستەي مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. بۇل – 100% كورسەتكىش! 2019 جىلدىڭ كوكتەمىندە الماتىدا رەسەيلىك دانيلا پريكازانى ۇرىپ جىعىپ، م-1 Global نۇسقاسى بويىنشا التىن بەلبەۋدى يەلەنگەننەن كەيىن اراعا بىرەر اي سالىپ راحمونوۆ چەمپيوندىق اتاعىن ءساتتى قورعادى. نۇر-سۇلتاندا وتكەن جارىستا برازيليالىق تياگو ۆارەجاننىڭ تاس-تالقانىن شىعاردى.

2020 جىلعى قازاندا شاۆقات UFC-دەگى العاشقى كەزدەسۋىن وتكىزدى. ابۋ-دابيدەگى تۋرنيردە الەكس وليۆەيرانى جانە 2021 جىلى لاس-ۆەگاستا ميشەل پرازەريستى سابميشن ادىسىمەن ۇتتى. برازيليانىڭ ەكى مىقتىسى تىزە بۇككەننەن كەيىن شاۆقات بيىل قىستا گايانالىق كارلستون حارريستى اينالىپ تەۋىپ، قارسىلاسى جەرگە قۇلاعان بەتتە اۋىر سوققىنىڭ استىنا الدى. بۇل ساتتە تورەشىنىڭ باسەكەنى توقتاتۋدان باسقا امالى قالماعان ەدى. قانداسىمىز كۇنى كەشە UFC رەيتينگىندە 10-ورىندا تۇرعان نيل مەگنيدەن باسىم ءتۇستى.

قازىر بۇل سالماقتا 35 جاستاعى كامارۋ ۋسمانعا تەڭ كەلەر ەشكىم جوق. اقش-تىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتىپ جۇر­گەن «نيگەريالىق سۇمدىق» سپورتتىق مانسابىن باستاعان كەزدە ءوزىنىڭ ەكىنشى جەكپە-جەگىندە جەڭىلگەن. سودان بەرى ەشكىمگە ەسە جىبەرگەن ەمەس. ۋسمان بارلىعى 21 مارتە وكتاگونعا شىعىپ، 20 رەت مەرەيى ۇستەم بولدى. سول جەڭىستەردىڭ تەڭ جارتىسىندا ول ايقىن باسىمدىققا يە بولدى. 2018 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا امەريكالىق تايرون ءۆۋدليدى ۇپاي سانىمەن ۇتىپ، چەمپيوندىق اتاققا يە بولعان كامارۋ سول ۋاقىتتان بەرى التىن بەلبەۋىن بەس رەت ءساتتى قورعادى. 

كامارۋ ۋسماندى قايتا-قايتا جەكپە-جەككە شاقىرىپ، بايىز تاپپاي وتىرعان ءۇش ءدۇلدۇل بار. ولار – كولبي كوۆينگت­ون، لەون ەدۆاردس جانە حامزات چيماەۆ. 34 جاستاعى كولبي اقش-تىڭ كاليفورنيا شتاتىنىڭ تۋماسى. لاقاپ اتى – «حاوس». 20 رەت وكتاگونعا شىعىپ، ونىڭ 17-ىندە مەرەيى ۇستەم بولدى. 9 قارسىلاسىن نوكاۋتقا جىبەردى. كوۆينگتون ەكى رەت ۋسماننان جەڭىلسە، تاعى ءبىر رەت ۆارلەي الۆيسكە جول بەردى. 30 جاستاعى لەون ەدۆارس يامايكادا دۇنيەگە كەلگەنىمەن، كەيىننەن ۇلىبريتانياعا قونىس اۋداردى. ونىڭ رەكوردى – 19 جەڭىس (9 كو)، 3 جەڭىلىس.

جارتىلاي ورتا سالماقتاعى مىقتى­لاردىڭ تىزىمىندە ءۇشىنشى ساتىعا جايعاسقان حامزات چيماەۆ جايىندا ايتساق، ول 1994 جىلدىڭ 1 مامىرىندا چەشەنستاندا تۋعان. 19 جاسىندا شۆەتسياعا قونىس اۋدارىپ، سول ەلدىڭ ازاماتتىعىن الدى. سكان­ديناۆيا تۇبەگىنىڭ ساڭلاقتارىمەن ءبىر زالدا جاتتىققان جاس ورەننىڭ شەبەرلىگى شىڭ­دالدى. سول جاقتا ءجۇرىپ ەركىن كۇرەستەن ەل چەمپيونى اتاندى. 2018 جىلى مما-دا تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىن وتكىزگەن حامزات سول كەزدەن بەرى 11 رەت ايقاس الاڭىنا شىعىپ، بارلىق باسەكەنى ءوز پايداسىنا شەشتى. 2020 جىلدىڭ جازىندا UFC-مەن كەلىسىمشارتقا وتىردى. العاشقى ءتورت جەكپە-جەگىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاپ، كوپشىلىكتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. «سول ايقاستاردا چيماەۆ نەبارى ەكى سوققى عانا جىبەردى»، دەپ بارلىق باق وكىلى شۋلادى. «الداعى ۋاقىتتا چەشەن جىگىتىنىڭ ەكپىنىنە ەشكىم شىداي المايدى»، دەگەن دە اڭگىمەلەر ايتىلدى. سودان كەيىن 35 جاستاعى برازيليا سپورتشىسى گيلبەرت بەرنسپەن جۇدىرىقتاسقاندا كوپ جايتتىڭ بەتى اشىلدى. شۆەتسيانىڭ وكىلى بەرنستى ازەر ۇتتى.

قازىرگى كەزدە حامزات چيماەۆ پەن شاۆ­قات راحمونوۆتىڭ جەكپە-جەگىن كورۋگە قۇش­تارلىق تانىتىپ وتىرعانداردىڭ قاراسى كوپ. ويتكەنى ەكەۋى دە ءالى جەڭىلمەگەن. ونىڭ ۇستىنە ءار باسەكەدە قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرىپ كەلەدى. ەكەۋى دە اگرەسسيۆتى ءستيلدى ۇناتادى. ولار اياقپەن دە، قولمەن دە كەرەمەت سوققى جۇمساي الادى. كۇرەستە دە وتە مىقتى. بىلاي قاراساق، حامزاتتىڭ دا، شاۆقاتتىڭ دا كەمشىن تۇستارى جوق سەكىلدى كورىنەدى. قوس تاراپ ارا-تۇرا ءبىر-ءبىرى جايىندا پىكىر ءبىلدىرىپ قويادى. بۇل جاعىنان چيماەۆ بەلسەندى. ول ءار كەز راحمونوۆتى مەنسىنبەگەندەي سىڭاي تانىتۋدا. بىراق قايمىعىپ تۇرعان قازاق جىگىتى جوق. ەشۋاقىتتا قىزبالىققا سالىنبايتىن شاۆقات «بوس ءسوزدىڭ قاجەتى قانشا؟ ءساتى تۇسكەندە وكتاگوندا جولىعارمىز. سول كەزدە كىمنىڭ كىم ەكەنى بەلگىلى بولادى»، دەپ اڭگىمەنى قىسقا قايىرۋدا. مىنە، جارتىلاي ورتا سالماقتاردىڭ مارقاسقالارى وسىلار. سونداي-اق توپ-10-نىڭ قاتارىندا گيلبەرت بەرنس (برازيليا)، بەلال مۇحاممەد (اقش)، ۆيسەنتە ليۋكە (برازيليا)، ستيۆەن تومپسون (اقش)، حورحە ماسۆيدال (اقش) جانە شون برەدي (اقش) سىندى دۇلەي كۇش يەلەرى بار.    

كوبىنە-كوپ UFC-دە توپ-15 سپورتشىنىڭ عانا ەسىمدەرى جاريالانادى. بۇل تىزىمدە قازاقستاندىقتار اراسىنان جالعىز شاۆقات راحمونوۆ قانا بار. وزگەلەرى ازىرگە ۇزدىكتەر ساناتىنا ەنە الار ەمەس. رەسەيدە تۋىپ-وسكەن قازاق جىگىتى دامير يسماعۇلوۆ وسى ۇيىمداعى بەس جەكپە-جەگىنىڭ بارلىعىن جەڭىسپەن اياقتاعانى بارشاعا ءمالىم. بىراق بەس جەڭىستىڭ ءوزى ازىرگە تاڭداۋلىلاردىڭ تىزىمىنە ەنۋگە ازدىق ەتىپ وتىر.

ۇزدىكتەر قاتارىندا رافاەل فيزيەۆ پەن موۆسار ەۆلوەۆتىڭ بولۋى دا ءبىزدى قۋانتۋدا. سەبەبى ەكەۋى دە قازاقستانعا بوتەن ەمەس. ماسەلەن، جەڭىل سالماقتاعى فيزيەۆ جامبىل وبلىسى، قورداي اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. اۋەلدە قىرعىزستاندا تۇرسا، بۇل كۇندەرى ازەربايجاننىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتۋدە. ارالاس جەكپە-جەكتەن 12 كەزدەسۋ وتكىزگەن رافاەل سونىڭ 11-ىندە (8 كو) باسىمدىق تانىتتى. جارتىلاي جەڭىل سالماقتاعى ەۆلوەۆ يگۋشەتيانىڭ تۋماسى بولعانىمەن، قازاقستاندىق «ارلان پرو تيم» كلۋبىنىڭ ساپىندا جاتتىعادى. ول كۇنى بۇگىنگە دەيىن 15 رەت ايقاسىپ، ەشكىمگە ەسە جىبەرگەن ەمەس.     

UFC-ءدىڭ چەمپيوندارى مەن ۇزدىكتەرى

57 كيلو: چەمپيون – دەيۆەسون فيگەرەدو (برازيليا). 1. برەندون مورەنو (مەكسيكا)،
2. كاي كارا-فرانس (جاڭا زەلانديا)، 3. اسقار اسقاروۆ (رەسەي).

61 كيلو: چەمپيون – الدجەمەين ستەرلينگ (اقش). 1. پەتر يان (رەسەي)، 2. تيدجەي ديللاشوۋ (اقش)، 3. جوزە الدو (برازيليا).

66 كيلو: چەمپيون – الەكساندر ۆولكونوۆسكي (اۋستراليا). 1. ماكس حوللوۋەي (اقش)،
2. برايەن ورتەگا (اقش)، 3. ياير رودريگەز (مەكسيكا). 

70 كيلو: چەمپيون – جوق. 1. چارلز وليۆەيرا (برازيليا)، 2. داستين پورە (اقش)،
3. دجاستين گەيدجي (اقش).   

77 كيلو: چەمپيون – كامارۋ ۋسمان (اقش). 1. كولبي كوۆينگت­ون (اقش)، 2. لەون ەدۆاردس ( ۇلىبريتانيا)، 3. حامزات چيماەۆ (شۆەتسيا).

84 كيلو: چەمپيون – يسراەل ادەسانيا (جاڭا زەلانديا). 1. روبەرت ۋيتتاكەر (اۋستراليا)، 2. دجارەد كاننونير (اقش)، 3. مارۆين ۆەتتوري (يتاليا). 

94 كيلو: چەمپيون – يرجي پروحازكا (چەحيا). 1. گلوۆەر تەيشەيرا (برازيليا)،
2. يان بلاحوۆيچ (پولشا)، 3. الەكساندر راكيچ (اۋستريا).   

120 كيلو: چەمپيون – فرانسيس نگاننۋ (فرانتسيا). 1. سيريل گان (فرانتسيا)،
2. ستيپە ميوچيچ (حورۆاتيا)، 3. تاي تۋيۆاسا (اۋستراليا).

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋەزوۆ جانە تۇركى الەمى

رۋحانيات • كەشە

يدەولوگيا

رۋحانيات • كەشە

مەيىرىم مەن قاتىگەزدىك

رۋحانيات • كەشە

ەسكى مەن جاڭا اراسى

رۋحانيات • كەشە

بي پاديشاسى

رۋحانيات • كەشە

ساپا قايتسە جاقسارادى؟

قازاقستان • كەشە

قايىرىمدىلىقتىڭ ۇلگىسى

قازاقستان • كەشە

ساق ءداۋىرىنىڭ تاسى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار