باق وكىلدەرىنە ماسەلەنىڭ ءمانىسى تۋرالى الماتى قالاسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ايتۋار قوشمامبەتوۆ, الماتى قالاسى كاسىپكەرلەر پالاتاسى وڭىرلىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى ماكسيم بارىشەۆ, وڭىرلىك كەڭەس مۇشەسى, «فيرما «تيگروحاۋد» جشس باس ديرەكتورى جانار قۇراباەۆا, «قازاقستان اۆتوكولىكشىلەر وداعى» زتب باس ديرەكتورى ءسابيت امانباەۆ, Sayat Zholshy&Partners ادۆوكات كەڭسەسىنىڭ سەرىكتەسى ەلەنا تيۋرەيكينا بايانداپ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
«الماتى كاسىپكەرلەرى سالىق كودەكسىنە ديۆيدەندتەردى سالىق سالۋدان بوساتۋ جەڭىلدىكتەرىن جوياتىن جاڭا تۇزەتۋلەردىڭ ەڭگىزىلۋىنە الاڭداپ وتىر. كاسىپكەرلەر بۇل نورما بيزنەسكە ەكى ەسە سالىق پەن سالماق سالىپ, ينۆەستيتسيالاردىڭ تيىمدىلىگى مەن قازاقستاننىڭ ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدىلىعىن تومەندەتەدى دەپ ەسەپتەيدى», دەگەن ۋاجبەن باستادى ا.قوشمامبەتوۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن.
كاسىپكەرلەردى قوبالجىتىپ وتىرعان جايت نەدەن تۋىندادى دەسەك, 8 ماۋسىمدا پارلامەنت ءماجىلىسى وتىرىسىندا ەكىنشى وقىلىمدا, شۇعىل زاڭ جوباسى اياسىندا سالىق كودەكسىنە تۇزەتۋلەر قابىلدانعان ەدى. بۇل تۇزەتۋلەر شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءۇشىن ديۆيدەندتەردى سالىق سالۋدان بوساتۋ تۇرىندەگى جەڭىلدىكتەردى الىپ تاستاۋدى كوزدەيدى. وسىلايشا, 2023 جىلدان باستاپ رەزيدەنت ەمەستەر مەن جەكە تۇلعالارعا تولەنەتىن ديۆيدەندتەر (ەگەر ديۆيدەندتەر سوماسى 30 مىڭ اەك-تەن اساتىن بولسا) بويىنشا جەڭىلدىكتەر الىنىپ تاستالادى.
ۇلتتىق پالاتا ماماندارى سالىق كودەكسىنە ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, تۇزەتۋلەر قابىلدانۋى وتاندىق شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن جانە ەنگىزۋگە نەعۇرلىم جۇيەلى قاراۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«ديۆيدەندتەرگە سالىناتىن سالىق قازىر مىناداي تارتىپتە تولەنەدى – ەگەر كاسىپكەر كومپانيانى 3 جىلدان از ۋاقىت يەلەنسە, وندا ديۆيدەندتەر العان كەزدە ول 5% تولەيدى, ەگەر كومپانياسىنا 3 جىلدان استام ۋاقىت بولسا, ديۆيدەندتەرگە سالىق سالىنبايدى. قازىر ديۆيدەندتەرگە 10% مولشەرلەمە بەلگىلەۋ ۇسىنىلدى. ەگەر ءبىز جاڭا قازاقستاننىڭ قارقىندى دامۋىن قالاساق, وندا قوسىمشا سالىقتار ەنگىزەتىن تۇزەتۋلەردىڭ كۇشىن جويىپ, تۇسىنىكتى سالىق كودەكسىن جاساپ, كودەكسكە كەم دەگەندە 3 جىلعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى توقتاتۋ قاجەت», دەيدى م.بارىشەۆ.
سپيكەر قازىرگى كەزدە ەڭبەكاقىعا 6 ءتۇرلى سالىق سالىناتىنىن ەسكە سالا كەلە ەڭبەكاقىعا سالىناتىن بارلىق سالىقتى بىرىكتىرىپ, بىرىڭعاي سالىق مولشەرلەمەسىن 20%-دان اسپايتىن ەتىپ جاساۋدى ۇسىندى. مۇنداي مولشەرلەمە ەڭبەكاقى قورى ءۇشىن وڭتايلى ەكەنىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتتى.
«قازاقستان اۆتوكولىكشىلەر وداعى» زتب باس ديرەكتورى ءسابيت امانباەۆ بۇل سالىق كاسىپكەرلەرگە ايتارلىقتاي زيان تيگىزەدى دەپ ەسەپتەيدى.
«سەبەبى بۇل نورما كاسىپكەر ءوزى تاپقان تازا پايداعا قوسىمشا سالىق بولىپ وتىر. كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىن تولەۋىمىز جەتكىلىكتى بولۋى كەرەك قوي. ال بۇل نورمادا ەكىنشى قوسىمشا سالىق سالىنباق. بۇل قوسىمشا جۇكتەمە بەكىتىلسە, وندا كاسىپكەر تابىستى جاسىرۋ جولىن ىزدەي باستايدى, كولەڭكەگە قاشادى. بۇل نورما كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا كەدەرگى, مەملەكەتتىك ساياساتقا قايشى», دەدى س.امانباەۆ.
«فيرما «تيگروحاۋد» جشس باس ديرەكتورى جانار قۇرالباەۆا سالىق كودەكسىنە ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر تاعى ءبىر تارماققا تيەسىلى ەكەندىگىن العا تارتا وتىرىپ, بۇل نورما قولدانىستاعى نورمالارمەن سالىستىرعاندا شوب سۋبەكتىلەرى ءۇشىن قولايسىز ەكەنىن, ەگەر قازىر شوب سۋبەكتىسى ءۇش جىل بۇرىن ساتىپ الىنعان جابدىقتى ساتسا, وعان ققس تولەمەۋى كەرەگىن جەتكىزدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان نورمانى ەنگىزۋ كەزىندە ءتورتىنشى جىلعا كاسىپكەر قوسىلعان قۇنعا سالىق تولەۋگە ءتيىس بولادى.
ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا كاسىپكەر ءوز باسقارۋىنداعى كومپانياعا ءۇش جىلدان استام ۋاقىت جەتەكشىلىك ەتسە, جەكەلەگەن شارتتار ورىندالسا, وندا ديۆيدەندتەرگە سالىق سالىنبايدى. كومپانيا تابىسىنا 20% كولەمىندە كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى سالىنادى. قۇرىلتايشى-كاسىپكەر ءوز تابىسىن ديۆيدەندتەر ارقىلى الادى.
«ەگەر زاڭ جوباسى وسى قالپىندا ماقۇلدانسا, وندا ديۆيدەندتەر بويىنشا سالىق جەڭىلدىگى جەكە تۇلعالاردىڭ ەداۋىر از توبى ءۇشىن جەڭىلدىك رەتىندە وزگەرتىلەتىن بولادى. ديۆيدەندتەر جەكە تۇلعالاردىڭ سالىق سالۋعا جاتاتىن كىرىستەرىنەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتىڭ 30 مىڭ ەسەلەنگەن مولشەرى (شامامەن 96 ملن تەڭگە) شەگىندە عانا الىپ تاستالادى. قالعان بولىگىندە ديۆيدەندتەر جالپى تابىس سالىعى مولشەرلەمەسى بويىنشا سالىق سالىناتىن بولادى, ول 5%-دان 10%-عا دەيىن ۇلعايتىلادى», دەيدى ەلەنا تيۋرەيكينا.
سپيكەردىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, مۇنداي وزگەرىستەر جەكە تۇلعالاردىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرەدى, ويتكەنى ولاردىڭ تابىسىنا تۇسەتىن سالىق اۋىرتپالىعى ارتادى.
«سالىق كودەكسىنە وسىنداي ماڭىزدى جانە الەۋمەتتىك شىكامشىل وزگەرىستەردى ۇسىنعان باستاماشىلار وسى وزگەرىستىڭ تيىمدىلىگىنە قاتىستى ەشقانداي سەنىمدى دالەل كەلتىرمەيدى. ەشكىم ءتىپتى وسى وزگەرىستەردىڭ سالدارىنا ەشقانداي تالداۋ جاساماعان سياقتى. كەرىسىنشە, جالعىز ماقسات – بيۋدجەتتى تولتىرۋ كوزدەلگەنى بايقالادى», دەدى ە.تيۋرەيكينا.
قورىتا ايتقاندا, الماتى كاسىپكەرلەرى ديۆيدەندتەرگە سالىق سالۋ بويىنشا قولدانىستاعى جەڭىلدىكتەردىڭ كۇشىن جويۋ نەگىزسىز ەكەنىن جانە ينۆەستيتسيالاردىڭ كەتۋىنە اكەلەدى دەپ سانايدى. بيزنەس وكىلدەرى پارلامەنت سەناتى وسى تۇزەتۋلەرگە قاتىستى كوپتەگەن قارسىلىققا نازار اۋدارىپ, ديۆيدەندتەر بويىنشا قولدانىستاعى جەڭىلدىكتەردىڭ كۇشىن جويۋعا جول بەرمەيدى دەپ ۇمىتتەنەدى.
الماتى
