ۇكىمەت • 16 ماۋسىم, 2022

ءاليحان سمايىلوۆ ورتالىق ازيا ەلدەرىن ساۋدا قاتىناستارىن كەڭەيتۋگە شاقىردى

222 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ الماتىدا ءوتىپ جاتقان «COVID-تەن تىس جەردە – ورتالىق ازيانى ادىلدىك نەگىزىندە قالپىنا كەلتىرۋ جولىندا» تاقىرىبىنداعى تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى بويىنشا ەكىنشى وڭىرلىك سامميتتە ءسوز سويلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz primeminister.kz-كە سىلتەمە جاساپ.

ءىس-شاراعا قىرعىزستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ, تاجىكستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى كوحير راسۋلزودا, وزبەكستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ابدۋللا اريپوۆ, تۇرىكمەنستاننىڭ مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۋحاممەتگۋلى مۋحاممەدوۆ, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ۋشا راو-موناري حانىم, سونداي-اق حالىقارالىق ساراپشىلار, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, ديپلوماتيالىق توپتاردىڭ جانە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى قاتىسىپ جاتىر.

ءاليحان سمايىلوۆ سامميتكە قاتىسۋشىلار الدىندا سويلەگەن سوزىندە وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاشان قازاقستاننىڭ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولعانىن اتاپ ءوتتى. قازىر ونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا سالالاردا بىرلەسكەن جوبالار تابىستى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. 

حالىقارالىق ينستيتۋتتاردىڭ دەرەكتەرى بويىنشا ورتالىق ازياداعى ىشكى وڭىرلىك تاۋار اينالىمى $6,5 ملرد-تى قۇرايدى. بۇل ورايدا ايماقتاعى ەلدەردىڭ ءوزارا ساۋدا ۇلەسى ولاردىڭ جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ نەبارى 9%-ىن الىپ وتىر.

ء«وزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي الەۋەتىمىز بار ەكەنى انىق. وسى ورايدا ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا قاتىناستارىن كەڭەيتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن شارالاردى كۇشەيتۋ قاجەت», دەدى قر پرەمەر-ءمينيسترى.

سونداي-اق ءاليحان سمايىلوۆ قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى كۇن ءتارتىبىن قولدايتىنىن, بۇعان تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ ينديكاتورلارىن ۇلتتىق ستراتەگيالار مەن دامۋ باعدارلامالارىنا ەنگىزۋ دالەل ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزگە جۇكتەلگەن مىندەتتەمەلەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تدم جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى.

ودان بولەك, 2020 جىلى قازاقستان مەن بۇۇ 2025 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزدەمەلىك باعدارلاماسىنا قول قويدى, ول مەملەكەتتىك ورگانداردى, ازاماتتىق قوعام مەن جەكە مەنشىك سەكتورى وكىلدەرىن توپتاستىرۋدىڭ قۇرالى سانالادى.

قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل ورايدا الەمدىك ەكونوميكاداعى تەرەڭ قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر اياسىندا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ۇلتتىق ساياساتىن ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆاعا بەيىمدەۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى.

«وسىعان بايلانىستى ءبىز بيزنەس-قوعامداستىق پەن حالىقارالىق ۇيىمدار ساراپشىلارىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن جاڭا قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىن ازىرلەۋگە كىرىستىك. وسى قۇجات اياسىندا ينۆەستيتسيالىق احۋال مەن كاسىپكەرلىك ورتانى جاقسارتۋ, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاعا قاتىسۋىن ازايتۋ, يننوۆاتسيالار مەن بالامالى ەنەرگەتيكانى ەنگىزۋ, «جاسىل» قارجىلاندىرۋدى كەڭەيتۋ بويىنشا جاڭا شارالار دايىندالادى»,  دەدى قر ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى.

ءاليحان سمايىلوۆ ءبىلىم بەرۋدى جانە عىلىمي-تەحنيكالىق الەۋەتتى دامىتۋعا, عزتكج-نى كەڭەيتۋگە, ەكونوميكا قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن بىلىكتى كادرلار دايارلاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن ايتتى.

قر پرەمەر-ءمينيسترى كەلەسى تاقىرىپقا كوشە وتىرىپ, بۇگىندە كوپتەگەن ەلدەر ءۇشىن باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.

وسىعان وراي, بۇۇ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ الەمدىك نارىقتاعى باعانىڭ ودان ءارى ءوسۋى ىقتيمال دەگەن بولجامىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ الەۋەتىن دامىتۋ جانە ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى قادامداردى جانداندىرادى.

ءاليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كليماتقا بايلانىستى دا كۇردەلەنە تۇسەدى, سوندىقتان قازاقستاندا ەكولوگيا كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.

ءسوز سوڭىندا قر پرەمەر-ءمينيسترى ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋداعى نەگىزگى ەلەمەنت ەكەنىن تاعى دا اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا الماتى قالاسىندا ورتالىق ازيا مەن اۋعانستان ءۇشىن بۇۇ-نىڭ تدم بويىنشا ورتالىعىن اشۋ جوسپارلانعان.

«ىلگەرىلەۋ مەن جاھاندىق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ۇلتتىق جانە ايماقتىق دەڭگەيلەردە باتىل ارەكەت ەتۋ جانە تىعىز ارىپتەستىك قاجەت. ءبىزدىڭ ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى كەڭەيتۋ بۇۇ قۇرىلىمدارىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن تۇراقتى جانە وركەندەگەن ورتالىق ازيا قۇرۋعا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن»,  دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار