قازاقستان • 14 ماۋسىم, 2022

مۇحاممەد اليمەن ۇشاقتا كەزدەسۋ

322 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىقتا ەلوردا تورىندە ورنا­لاس­قان قايىم مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى №90 ۇلتتىق گيمنازيا­دا ۇلكەن عالىم, شاكا­رىم­تانۋدىڭ نەگى­زىن قالاۋ­شىلاردىڭ ءبىرى ءارى وقۋ ورداسىنا ەسىمى بە­رىل­گەن كورنەكتى تۇلعانى ەسكە الۋ ماق­­ساتىندا «رۋحى مىقتى ەر قازاق» اتتى مادەني-رۋحاني شارا ءوتتى. بۇعان عالىم-ۇستازدىڭ ءىزىن جال­عاعان ۇل-قىز­دارى كەلىپ قاتىستى. وسى ورايدا, قايىم اتامىزدىڭ ءوز كىندىگىنەن تاراعان ون بالاسىنىڭ ءبىرى – قازىرگى كۇنى عالىم­نىڭ كىندىك قانى تامعان قاراشاڭىراعىندا, سەمەي قالاسىندا تۇراتىن قاناعات قايىم ۇلىنا جولىعىپ, بۇرىننان بەرى كوكەيدە جۇرگەن مىنا ءبىر وقيعا جايلى اڭگىمە وربىتتىك.

مۇحاممەد اليمەن ۇشاقتا كەزدەسۋ

– قاناعات مىرزا, ەلورداعا قوش كە­لىپسىز, بۇل رەتكى ساپارىڭىزدىڭ ماڭىزى جايلى تانىستىرىپ وتسەڭىز؟

 – ەڭ اۋەلى ايتارىم, قازاق رۋحانياتى ءۇشىن ەرەن ەڭبەك اتقارعان اكەمىز قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ اتىنا ەلوردا تورىنەن كوشە جانە جاڭادان سالىنعان ۇلتتىق گيمنازياعا اتى بەرىلگەنىنە ريزاشىلىق بىلدىرەمىن. سونىمەن قاتار اتالعان گيمنازيا ىشىنەن «قايىم مۇراجايى» جانە « ۇلىلار ەسىمى ۇرپاق جادىندا» اتتى الاش ارىستارىنا ارنالعان اللەيانىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى عالىمنىڭ ۇرپاقتارى اتىنان قۇرمەتتى قوناق رەتىندە قاتىسۋعا كەلدىك.

– ۇيىمداستىرىلعان شارا كوڭىلىڭىز­دەن شىقتى ما؟

– ءبارى ءبىز ويلاعاننان دا جاقسى ءوتتى. ۇيىم­داستىرۋشىلارعا ءوز اتىمنان جانە ۇرپاق­تارى اتىنان راحمەت ايتامىن!

– سىزگە جولىعىپ, تىلدەسۋدى كوپتەن بەرى جوسپارلاپ جۇرگەن ەدىك. وعان سەبەپ, ءۇش جىل بۇرىن «قازاقپارات» سايتىنا جاريالانعان «ايگىلى مۇحاممەد ءاليدى ىزدەپ بارىپ «نوكاۋت» العان قازاق» اتتى جازبا مەن وسىندا اتاقتى بوكسشىمەن بىرگە تۇسكەن ءسىزدىڭ فوتوڭىز. وسى وقيعا جايلى بايانداپ بەرسەڭىز؟

– بۇل 1978 جىلى بولعان وقيعا. ايگىلى بوكسشى كەڭەس وداعىنا كەلدى. ول كىسىمەن جولىعۋ ءار جاستىڭ ارمانى بولاتىن. وسىن­داي ءبىر ارمان 26 جاستاعى جىگىت مەنىڭ دە كوكە­يىمدە ءجۇردى. ويتكەنى مۇحاممەد ءاليدى ءبىز بۇكىل وتباسىمىزبەن جاقسى كوردىك. اكەم دە ەرەكشە قۇرمەت تۇتاتىن. ونىڭ ومىرىنە قاتىستى جاڭالىقتاردى جىبەرىپ الماۋعا تىرىساتىنبىز. وسى كىسىگە ەلىكتەپ مەنىڭ دە بوكسشى بولعىم كەلگەن.

سودان اتاقتى بوكسشىنىڭ تاشكەنتكە باراتىنى جايلى حاباردى «ۆرەميا» باعدار­لاماسىنان كورىپ قالدىم دا, قايتكەندە جو­لى­عۋعا بەكىندىم. انام ەكەۋىمىز تاشكەنتكە بار­ساق, ىزدەپ كەلگەن ادامىمىز سامارقانعا جول العانى جايلى حاباردى ەستىدىك تە, دەرەۋ ۇشاققا بيلەت الدىق. ءبىر عاجابى, ءبىز وتىرعان ۇشاقتىڭ ىشىنە مۇحاممەد ءالي كەلىپ جايعاستى. قولىمدا شاعىن فوتواپپاراتىم بار-تىن. ءسويتىپ, ۇشاق ىشىندە اتاقتى بوكسشىعا جولىعىپ, بىرگە سۋرەتكە ءتۇستىم. مەن مۇحاممەد ءاليدى ساڭلاق سپورتشى عانا ەمەس, عاجايىپ ادام دەپ بىلەمىن. الاي­دا تاعدىر ءبىزدى اسپاندا, ياعني ۇشاق ىشىن­دە كەزدەستىردى. كەيدە مۇمكىن ەمەس جايلار دا مۇمكىن بولادى ەكەن. بۇل ادامنان جولىق­پاي تۇرىپ, ونىڭ «وگونەك» جۋرنالىندا جاريا­لانعان فوتوسۋرەتتەرىن قيىپ العانىم بار ەدى. بوكسشىعا سولاردى كورسەتتىم. ءبارىن مۇ­قيات قاراپ شىعىپ, اربىرىنە قولتاڭباسىن قالدىردى.

ر.S. جوعارىداعى وقيعانىڭ جالعاسى بار كورىنەدى. بۇل سۋرەتتەردى 2005 جىلى اقش ەلىنە ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە بارعان دينا قايىمقىزى اعاسىنىڭ اتاقتى بوكس­شىمەن بىرگە تۇسكەن تاريحي فوتولارىن تانىستارى ارقىلى اريزونا شتاتىنداعى نەۆرولوگيالىق ينستيتۋتتىڭ مۇحاممەد ءالي اتىنداعى پاركينسون ورتالىعىنا تابىستاپتى. بۇل سۋرەتتەر قازىر ارنايى تاقتاعا ورناتىلىپ, ينستيتۋت قابىرعاسىنا ءىلىنىپ قويىلىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار