باس شاھاردىڭ مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترى كۇنى كەشە پرەمەراسىن وتكىزگەن ەدۋارد ءولبيدىڭ «زووپارك» پسيحولوگيالىق ابسۋردىنداعى قيسىنعا قايشى ساراپتاۋلار ەركىسىز وسىنداي ويعا جەتەلەيدى. شىعارمادا جەكە ادامنىڭ ماسەلەسى ارقىلى قوعامنىڭ تۇيتكىلدەرى ءسوز ەتىلەدى. اينالا قۇجىناعان ادامدار, بىراق سول كوپ ورتاسىندا ءوزىن كەرەكسىز سەزىنگەن قوس كەيىپكەردىڭ تاعدىرى ءبىر-بىرىنە مۇلدە كەرەعار بولعانىمەن, ولاردى ورتاقتاستىراتىن ءبىر-اق جاعداي بار, ول – جالعىزدىق. جاي جالعىزدىق ەمەس, جان جالعىزدىعى. ايتپەسە, تاستاندى جىگىت, اتا-انانىڭ ايالى الاقانىن, جىلۋىن سەزىنىپ كورمەگەن كوشەنىڭ جالاڭ اياعى دجەرري مەن تۇراقتى جۇمىسى, ءۇيى, سۇيىكتى جارى, ەكى بالاسى, ءتىپتى مىسىعى مەن قوس توتىقۇسى بار باقىتتى وتاعاسى پيتەردى الەۋمەتتىك قانا ەمەس, رۋحاني الەم, تاربيە مەن تانىم-تۇسىنىك تۇرعىسىنان دا ورتاق اڭگىمەگە جەتكىزەر سەبەپ مۇلدەم جوق دەسە دە بولعانداي. سالىستىرىپ قاراساق, ەكەۋى ەكى الەمنىڭ ادامى. الايدا ەكەۋىن ورتاقتاستىرىپ تۇرعان ءبىر كەسەل بار, ول – تاعى دا جالعىزدىعى. بىرىندە باقىتتى بولۋ ءۇشىن ءبارى بولسا, ەكىنشىسىندە وسى ومىردە ءتىرى پەندەنى باقىتتى ەتەر دۇنيەلەردىڭ ءبىرى دە جوق. ءبىرى شىنايى جارلى بولسا, ەكىنشىسى بەتپەردەمەن شىن بولمىسىن كومەسكىلەندىرگەن رۋحاني جارلىنىڭ جان جاراسىن جەتكىزەدى. سول ارقىلى كۇللى قوعامنىڭ بوياماسىز بەت بەينەسى, ادامزات اتاۋلىنىڭ باۋىرمالدىقتان بەزىنىپ, نەمقۇرايلىلىققا, قاتىگەزدىككە بەت بۇرعان كەلبەتىن جان-جاقتى قىرىنان اشادى. وسىلايشا قۇجىناعان كوپ ادامنىڭ ىشىندە سانالى ادامنىڭ نەگە جالعىزسىرايتىنى دا ءوز وزىنەن تۇسىنىكتى بولا تۇسەدى.
بوستاندىقتاعى اڭ ەركىنەن ايىرىلىپ, تەمىر تورعا قامالىپ قينالادى. ال ادام بولسا, وزىندىك ەرەكشەلىگىن جوعالتىپ, ءومىر تالابىنا باعىنا وتىرىپ, ءوزىن-ءوزى ەرىكتى تۇردە تورعا قاماعان, الەمىن شىم-شىتىرىق شەكارالارمەن شىرماعان. سوندا كىمنىڭ تاعدىرى ايانىشتى؟ سانالى بولا تۇرا ساناسىز ارەكەت ادەبىن ادەتكە اينالدىرعان ادامنىڭ تەمىر تورعا قامالعان اڭداردان نە ايىرماسى بار؟ ءتىپتى تورداعى حايۋانداردىڭ مىنەز-قۇلقىنداعى ەرەكشەلىكتەر دە ءتۇرلى تيپتەگى ادام بولمىسىن ءدوپ سۋرەتتەيتىندەي: كۇن ىسىپ سۋعا تويماي جاتقان مەشكەي بەگەموتتار, ايبات شەگىپ, كۇللى زووباقتى ءوز امىرىنە باعىندىرعىسى كەلگەن ادۋىن ارىستاردار, اڭ پاتشاسىنا جاعۋ ءۇشىن جولىنا جاستىق بولىپ جايىلۋعا ءازىر جاعىمپاز شي بورىلەر نەمەسە اعاشتان اعاشقا سەكىرىپ سىپسىڭ ءسوز تاسىعان وسەكشى مايمىلدار – وسىنىڭ بارلىعى دا بۇگىنگى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ كورىنىسى ەمەس پە؟!.
«شىركىن تاۋىق شىر اينالار, جەمىڭ بولسا قولىڭدا» دەپ مۇنى ساكەن اقىن قالاي ءدوپ باسىپ سۋرەتتەپ كەتكەن. ال اناۋ ارىستاندار شە؟ شي بورىلەردىڭ «شوۋىنان» جالىعىپ, قىزدى-قىزدىمەن كوكجالداردىڭ دا «كونتسەرتىنەن» دامەلى. نوقتاعا باسى سىيماعان تەكتى اڭ وندايدا بۇلقىنىپ بارىپ, ءوز بولمىسىن قورعاعىسى-اق كەلەدى. بىراق قولىنان جەم بەرىپ, ەركىندىگىنە يەلىك ەتىپ وتىرعانداردى جەڭۋ مۇمكىن بە؟ قانشا مىقتى بولعانىمەن, رۋحىڭ تۇساۋلى. سەبەبى زامانىڭنان, قوعامىڭنان اسىپ ەشقايدا كەتە المايسىڭ. ماعجان اقىننىڭ «سۇم ءومىر اباقتى عوي سانالىعا» دەيتىنى دە وسىنداي شاراسىزدىقتان تۋعان جان شۋماعى ەمەس پە ەكەن؟!.
ءسىز بەن ءبىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامنىڭ قاتپارلى شىندىعىن بەرۋدە باستى رولدەگى قوس اكتەر, تەاتر مەكتەبىنىڭ تالانتتى تۇلەكتەرى, ەسىمدەرى ەلىمىزگە بەلگىلى ساحناگەرلەر – حالىقارالىق فەستيۆالدەردىڭ لاۋرەاتى دانيار بازارقۇلوۆ (دجەرري) پەن مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى الماس شوماننىڭ (پيتەر) تاماشا تاندەمى كوڭىلگە قۇرمەت ورنىقتىردى. نەگىزىنەن ءسوز ارەكەتىنە قۇرىلعان قويىلىمعا جان بىتىرۋدە ارتىستەردىڭ تابىستى ىزدەنىس ناتيجەسىن كورسەتكەنىنە ءتانتىمىز. كەيىپكەرلەرىن كونتراستى پلاندا سويلەتكەن قوس اكتەردىڭ ساحناداعى وي ايقاسى شىن مانىندەگى ابسۋردتىق اتموسفەرانى شەبەر جەتكىزە ءبىلدى. سونىمەن قاتار ءتىل مەن وي اۋەزىن ارەكەتكە لايىقتاپ ءتارجىمالاپ, دراماتۋرگ ە.ءولبيدىڭ نازىك تە وتكىر ديالوگتارىن قازاق تىلىندە تابىستى سويلەتكەن اۋدارماشى ق.تولەۋىشوۆ, كوستيۋم سۋرەتشىسى ءى.كارىموۆا, دىبىس رەجيسسەرى ج.ءابدىراحمان جانە جارىق قويۋ بويىنشا سۋرەتشى ايدىن دوساەۆ ىزدەنىستەرىن دە قويىلىمنىڭ كوركەمدىك تۇرعىدان بىرتۇتاستىق دەڭگەيگە شىعۋىنا ءساتتى سەپتەسكەنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى.
ال سپەكتاكلگە رەجيسسەرلىك ەتىپ قانا قويماي, ساحنا سۋرەتىن دە ءدوپ سىزىپ, جانسىز دەكوراتسياعا جان بىتىرگەن قويىلىم رەجيسسەرى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسحات ماەميروۆتىڭ استارى كوپ اۋقىمدى شىعارمانى سۋرەتكەرلىك كوزقاراس تۇرعىسىندا ءساتتى ساراپتاۋى دا ايرىقشا قوشەمەتكە لايىق. رەجيسسەر «زووپارك» پسيحولوگيالىق ابسۋردى ارقىلى ۇلكەن قالاداعى جالعىزدىقتى, ادام جانىنىڭ جالعىزدىعىن شىنايى سۋرەتتەيدى.
قورىتا ايتقاندا, قويىلىم قوعامداعى ادامنىڭ ءومىرى زووباقتاعى اڭنىڭ ومىرىندەي شەكتەۋلى دەگەن ويعا جەتەلەيدى. شەشىمى جوق ومىرمەن ودان ارمەن كۇرەسەر شاماسى بولماعان دجەرري ءوزىن اجالعا قيسا, پيتەر تەمىر تورداعى ومىرىنە ەش قارسىلىقسىز كوندىككەنىن, ءتىپتى سول ومىرىنە ريزا ەكەنىن ايتادى. ەكى كەيىپكەردىڭ ديالوگى ارقىلى سۋرەتتەلەتىن كۇللى قوعامنىڭ كەلبەتى سونداي قوقىنىشتى. كوزبەن كورمەي, كەيىپكەر اۋزىمەن باياندالىپ وتىرىپ-اق جانىڭدى تىتىركەندىرەدى. ەركىنمىن دەپ كەلگەن شاراسىزدىعىڭدى ويلاپ جانىڭ ءتىلىم-ءتىلىم بولادى. سەبەبى «زووپارك» – ءبىزدىڭ قوعام.
