باستاۋىش ۇيىم – باستى تىرەك

جاسامپازدىق جولداۋى قازىرگىدەي كۇردەلى كەزەڭدە, دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەكونوميكاسىن تۇرالاتقان داعدارىستىڭ اسەرى­نەن ءالى ارىلىپ بولماعان تۇستا ءبىز ءوز ىشىمىزدەگى بىرلىك پەن ىنتىماق ارقىلى قانداي اۋىرت­پا­شىلىق بولسىن, ونى ەڭسەرە الاتىنىمىزدى ۋاقىت دالەلدەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىزدەرگە, نۇروتاندىقتارعا قانداي ىستە بولسىن الدىڭعى لەكتەن كورىنىپ, قيىندىقتان شىعۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋدى مىندەتتەپ وتىر. سوندىقتان, بىزدەر بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ مۇددەسى جولىندا باسقا دا ساياسي پارتيالارمەن بىرىگىپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ۇلگىلەرىن ازىرلەپ, يگىلىككە جاراتۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى بيىلعى “جاڭا ون­جىل­دىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاق­ستان­نىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەنىندەي, ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز – قاسيەتتى وتانىمىز بولىپ تابىلادى. ولاي بولسا, وسى ەلدى مەكەن ەتىپ وتىرعان ءار ادامنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ ىسىندە بيلىك پارتياسىنىڭ اتقاراتىن جۇمىستارى ۇشان-تەڭىز. جالپى, پارتيا جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتى جەرگىلىكتى جەردە تۇرعىندارمەن تۇراقتى قارىم-قاتىناس ورناتۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان, پارتيا ورگاندارى قۇرىلىمدارىنىڭ بارلىق ءىس-ارەكەتى ەلباسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى اينالاسىندا ازاماتتاردى, قوعامدىق كۇشتەر مەن جۇرتشىلىقتى ورتاق مۇددەگە توعىستىرۋعا باعىتتالعان. ال, وسى يگىلىكتى ىستە “نۇر وتان” حدپ فيليالدارىنا, باستاۋىش ۇيىمدارىنا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا پارتيانىڭ اقمولا وبلىستىق ۇيىمىندا 35706 مۇشە بار. ولار 20 اۋماقتىق فيليال مەن 454 باستاۋىش ۇيىمعا بىرىكتىرىلگەن. ەڭ ءىرى ۇيىمدار قاتارىنا “اقمولا–فەنيكس”, “ستەپنوگور پودششيپنيك زاۋىتى” اكتسيونەرلىك قوعامدارى, كوكشەتاۋ قالاسىنداعى تەمىر جول بەكەتى, بۇلاندى اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسى سياقتى مەكەمەلەردى قوسا الامىز. بۇلاردىڭ العاشقىسىندا مىڭنان استام پارتيا مۇشەسى بار بولسا, سوڭعىسىندا 176 ادام شوعىرلانعان. مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەل حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا مەم­لە­كەت­تى دامىتۋدىڭ بەس باسىم باعىتى جايلى اي­تىل­عانى بەلگىلى. بۇل ەكونوميكانى داعدارىستان كەيىنگى دامۋعا ازىرلەۋ, جەدەل يندۋستريا­لان­دىرۋ جانە ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ار­قىلى ەكونوميكانىڭ تۇراقتى وسۋىنە قول جەت­كىزۋ جانە ادام كاپيتالىنىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تى­لىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بولاشاقتا بۇل سالانى ين­ۆەس­تيتسيالاۋ سياقتى ماسەلەلەر بولىپ تا­بىلادى. ەلىمىزدى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا ارنالعان بۇل ستراتەگيالىق جوسپارى بارشامىزدى ءوسىپ-وركەندەۋ بەلەسىنە اپاراتىن جول رەتىندە قاراستىرىلدى. سوندىقتان, اقمولا وبلىسىندا ەلىمىزدى 2010-2014 جىلداردا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا يندۋستريالاندىرۋدىڭ كارتاسى جاسالدى. مىسالى, جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن اشۋ, كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ جانە تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ باعىتىندا 690 ميلليارد تەڭگەنىڭ رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى 14 جوباسى جانە 29 ميلليارد تەڭگەنىڭ 7 وڭىرلىك جوباسى ىسكە اسىرىلماقشى. بيىلعى جىلدىڭ العاشقى جارتى جىلدىعىندا بەس جوبا, ال ەكىنشى جارتى جىلدىعىندا ءۇش جوبا ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ياعني, يننوۆاتسيالىق قىزمەتپەن اينالىساتىن ونەركاسىپ كاسىپورىندارى جالپى سانىنىڭ 1,2 پايىزىن يننوۆاتسيالىق بەلسەندى كاسىپورىندار ۇلەسى الاتىنىن اتاپ كورسەتۋگە بولادى. بۇل ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى مۇمكىندىگى ەكەندىگىن دە ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. وسىنداي ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمى ودان ءارى تەڭگەرمەلى بولا ءتۇسىپ, ەكسپورتقا شىعاراتىن ءونىم كولەمى ارتاتىنى انىق. ءبىزدىڭ پارتيامىزدىڭ نەگىزگى جۇمىس باعىت­تارىنىڭ ءبىرى – پرەزيدەنت جولداۋى تالاپ­تارىن جۇزەگە اسىرۋعا بارلىق پارتيا قۇرى­لىمدارىن بەلسەندى قاتىستىرۋ. بۇل جەردە ءاربىر پارتيا مۇشەسى ءوز الەۋەتىن تولىق پايدالانىپ, بەلسەنە قىزمەت ەتۋى قاجەت. ويتكەنى, پارتيا باسشىلىعى مەن اكتيۆى ءۇشىن مىناداي ناقتىلى مىندەتتەردى ورىنداۋ بەلگىلەنىپ وتىر: بىرىنشىدەن, “قازاقستاندى 2020 جىلعا دەيىنگى دامىتۋ ستراتەگياسى” جوسپارىنىڭ نە­گىز­گى مىندەتتەرىن ءاربىر قازاقستاندىققا جەتكىزۋ; ەكىنشىدەن, قوعامنىڭ بارلىق بۋىنىن اتالعان ستراتەگيانى ىسكە اسىرۋعا جۇمىلدىرۋ. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ورتاق جەتىستىگىمىز اركىمنىڭ جەكە ۇلەسى ارقىلى قالىپتاسادى; ۇشىنشىدەن, باسقا دا ساياسي پارتيالارمەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن ءوزارا قارىم-قاتىناستى جانداندىرىپ, بۇل باعىتتا ورتاق كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋ; تورتىنشىدەن, “جاس وتان” جاستار قاناتى­نىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, ولاردىڭ بەلسەندى قىزمەتى ارقاسىندا پارتيا ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ. پارتيامىزدىڭ كوشباسشىسى ن.ءا.نازار­باەۆ ەسكەرتكەندەي, باستاۋىش پارتيا ۇيىم­دا­رىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرىپ, جەرگىلىكتى جەردەگى جاعدايلار تۋرالى شىنايى اقپاراتتاردىڭ ۇسىنىلۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ويتكەنى, باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنىڭ جانە ونىڭ مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندى جۇمىسى جانە پارتيا ءتارتىبىن ساقتاۋداعى جەكە جاۋاپكەرشىلىكتەرى ءبىزدىڭ نەگىزگى قىزمەتىمىزدىڭ ناتيجەسى بولاتىنى بەلگىلى. سوندىقتان, پارتيانىڭ ۇيىمدىق باعىتىنداعى جۇمىستاردى دا جاقسارتۋ اسا قاجەت. قازىرگى كۇنى, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ءبىزدىڭ وبلىستىق پارتيا ۇيىمىنىڭ 35 مىڭداي مۇشەسى بار. ال, ونىڭ 6177-ءسى (17,3 پايىزى) جۇ­مىسسىزدار بولسا, 3894-ءى (10,9 پايىزى) زەينەت جاسىنداعى ادامدار. مىسالى, ستەپنوگور قا­لا­لىق, اقكول, ەگىندىكول, ەسىل, جارقايىڭ, قور­عالجىن جانە شورتاندى اۋداندىق فيليال­دارىندا پارتيا مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن جۇمىسسىزدار ۇلەسى باسىم بولىپ وتىر. وبلى­سىمىزدا ءاربىر بەسىنشى پارتيا مۇشەسى جۇمىس ىستەمەيدى ەكەن. سوندىقتان, بىزگە ءوز قاتارى­مىزدىڭ ساپالى قۇرامىنا بايلانىستى كوپ ويلانۋعا تۋرا كەلەدى. ال, قوعامىمىزدا جۇمىس­سىزدىقتى جويۋ – بۇل مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس, پارتيامىزدىڭ تۇعىرناماسىندا كورسەتىلگەن باستى تالاپتاردىڭ ءبىرى. سونىمەن بىرگە, پارتيا قۇرامىن جاسارتۋ ماسەلەسى دە كوپ ايتىلىپ ءجۇر. وبلىستىق دەرەك بويىنشا, 29 جاسقا دەيىنگى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ سانى 19,8 پايىزدى قۇرايدى. بۇل كورسەتكىشتى 30 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىنە سايكەس ءالى دە كوپ جۇمىستار اتقارۋعا تۋرا كەلەدى. ءبىزدىڭ جۇرگىزگەن تالداۋلارىمىزعا قاراساق, وبلىستىق پارتيا ۇيىمىنىڭ قاتارىندا شارۋا قوجالىقتارى وكىلدەرى وتە از ەكەن – بار-جوعى 3,7 پايىزدى عانا قۇرايدى. ال, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ نەبارى 10,1 پايىز بولىپ وتىرعانى دا وكىنىشتى-اق. سوندىقتان, الداعى ۋاقىتتا ءبىز جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋگە تالپىناتىن بولامىز. “نۇر وتان” حدپ جەمقورلىقپەن كۇرەس ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل اۋدارادى. بۇل باعىتتا قولعا الىنىپ, ىستەلىپ جاتقان جۇمىس­تار دا از ەمەس. سوڭعى ەكى جىل بويى وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق جەمقورلىققا قارسى فو­رۋمدار وتكىزىلىپ, وسىعان بايلانىستى ناقتىلى ۇسىنىستار جاسالدى. ال ەندى بىرەر مىسال كەلتىرەتىن بولسام, 2009 جىلى وبلىس بويىنشا 1857 ادام پارتيا مۇشەلىگىنەن شىعارىلدى. ونىڭ 1220-سى پارتيا جارعىسىن, باعدارلاما­لىق قۇجاتتارىن ورىنداماعانى ءۇشىن, 16 ادام جەمقورلىق قىلمىستار جاساعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. الداعى كەزدە دە بيلىك پارتياسىنىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەتىن ءارتۇرلى زاڭ بۇزۋشىلىققا جول بەرگەندەرگە قاتىستى قاتاڭ ۇستانىمنان تايمايمىز. جاقىندا “نۇر وتان” حدپ ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندە بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قارجى مەن ينۆەستيتسيالاردى جۇم­ساۋعا بايلانىستى باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءما­سە­لەسى قارالدى. وسىعان وراي, باستاۋىش ۇيىم­دار دا ازاماتتاردىڭ ارىز-شاعىمدارىن قاراپ, ولاردى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ, اتقارۋشى بيلىك باسشىلارىنىڭ قۇزىرىنا جىبەرۋى قاجەت. ويتكەنى, ءاربىر نۇروتاندىق دەپۋتات ءوز جۇمىسى جونىندە باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋى ءتيىس. قازىرگى كەزدە ءبىز “بيزنەستىڭ جول كارتاسىن” جۇزەگە اسىرۋعا باقىلاۋدى كۇ­شەي­تىپ, بۇعان پارتيا بەلسەندىلەرىن دە قاتىستىرۋدامىز. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ ولقى ءتۇسىپ جاتقان جا­عىمىز – پارتيانىڭ يدەولوگيالىق جۇمىسىنا باستاۋىش ۇيىمداردىڭ دا قا- تى­سۋىن جاقسارتۋ ماسەلەسى دەر ەدىم. ول ءۇشىن ءبىز دەپۋتاتتاردىڭ الەۋەتىن جان-جاقتى پايدالانىپ, قوعامدىق پىكىر كوشباسشىلارىن انىقتاپ, پارتيا جۇمىسىنا تارتۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى, “نۇر وتان” حدپ ءتور­اعاسى ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ پارتيا سەزىندە ءسوي­لەگەن سوزىندە جانە حالىققا ارناعان جول­داۋىندا پارتياىشىلىك جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ بويىنشا جاڭا مىندەتتەر قويىلاتىنىن اتاپ كورسەتكەن ەدى. باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى بۇل باعىتتا دا بەلسەندىلىگىمەن تانىلىپ, ەل يگىلىگى جولىندا ونەگەلى ىستەرگە جول اشاتىنىنا شەك جوق. عالىم شويكين,  “نۇر وتان” حدپ اقمولا وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. اقمولا وبلىسى. اقجايىقتىقتارعا سونى سەرپىن بەردى پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋى ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى. ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامىپ وركەن­دەۋىنە باعىتتالعان ستراتەگيالىق جوبا-جوس­پار­لاردى بەلگىلەگەن “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكو­نوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا ءمۇم­كىندىكتەرى” اتتى قۇجات ءبىزدىڭ اۋدان حال­قى­نا, ءاربىر ۇجىمعا, جالپى اقجايىقتىقتارعا زور سەرپىلىس بەردى. سەبەبى, بۇل جولداۋدا حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ سالالارىن دامىتۋ, كاسىپكەرلىك پەن بيزنەستى قولداۋ, تۇرعىن ءۇي شارۋاشىلىعى مەن قۇقىق قورعاۋ سالاسىن رەفورمالاۋ سىندى ەل ىشىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردەن باستاپ, قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا قاتىستى الەمدىك اۋقىمداعى ىستەر دە تولىق قامتىلعان. مىنە, شاكىرتاقى مەن بيۋدجەت سالاسى قىز­مەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىلارى 1 ساۋىردەن باستاپ 25%-عا ءوستى. بۇل جولداۋدىڭ ناقتى ناتيجەسى دەپ بىلەمىز. “كەز كەلگەن ەل ءوزىنىڭ كەلەشەگىن وسكەلەڭ ۇر­پاعىمەن بايلانىستىرادى”, دەپ ەلباسى ءوزى اتاپ وتكەندەي, ءار جولداۋىندا ءبىلىم بەرۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. ءبىلىم سالاسىنا قا­تىستى ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – 2020 جىلعا قاراي بارلىق بالالاردى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى تاربيە بەرۋ جانە وقىتۋمەن قامتۋ. بۇل باستامانىڭ دا ۋاقىتىندا شەشىلەتىنىنە حالىق­تىڭ سەنىمى زور. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا حا­لىق­پەن تىكەلەي ەفير ارقىلى جۇزدەسۋىندە دە ەلبا­سى بۇل تاقىرىپقا ارنايى توقتالىپ, كەيىن ءتيىستى ورىندارعا تاپسىرمالار بەرگەن بولاتىن. تەك قالالاردا عانا ەمەس, اۋىلدىق جەر­لەردە, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ اقجايىق اۋدانىندا دا بۇل جۇمىس قارقىندى جۇرۋدە. وتكەن جىل قورىتىندىسى بويىنشا اۋدانداعى مەكتەپكە دەيىنگى 36 مەكەمەدە بالالاردىڭ 80,6%-ى قام­تىل­عان. ۇستىمىزدەگى 2010 جىلى دا ەلباسى تاپ­سىرماسىنا وراي, “بالاپان” باعدارلاماسى اياسىندا بۇل جۇمىس جوسپارلى جالعاسادى دەپ كۇتىلۋدە. وتكەن جىل قورىتىندىسى بويىنشا ورتالىقتاعى “اقبوتا” بالاباقشاسىنىڭ وبلىس بويىنشا “ەڭ ۇزدىك اۋىلدىق بالاباقشا” اتانۋى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقى­تۋدىڭ ساپالىق دەڭگەيىنىڭ دە جوعارى ەكەنىنىڭ دالەلى بولسا كەرەك. جولداۋدا ەلباسى ۇكىمەتكە 12 جىلدىق وقى­تۋ مودەلىنە كوشۋگە قاجەتتى دايىندىق شارا­لارىن قابىلداۋدى تاپسىردى. بۇل – وتە ورىندى جانە ماڭىزدى تاپسىرما. بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي جابدىقتالعان ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى بار مەكتەپتە عانا وقۋشى ۋاقىت تالابىنا ساي ءبىلىم الاتىنى ءسوزسىز. اۋدان اكىمى تاراپىنان ءبىلىم سالاسىنا دەگەن ەرەكشە كوزقاراس, ۇدايى باستى نازاردا ۇستاۋ مەن قارجىلاي قولداۋ ناتيجەسىندە اقجايىقتا اۋقىمدى شارالار اتقارىلۋدا. اۋدان ورتالىعىندا “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋ­حانا” باعدارلاماسى بويىنشا 1 جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى, 1 اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى جۇرۋدە. تەك وتكەن 2009 جىلدىڭ وزىندە 286 218 ملن. تەڭگەگە 4 مەكتەپ, 2 ينتەرنات كۇردەلى ءجون­دەۋدەن ءوتتى. ۇستىمىزدەگى جىلى تاعى 4 مەكتەپتى كۇر­دەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ, 2 جاڭا مەكتەپ سالۋ جو­بالانۋدا. ەگەر جوسپار جۇزەگە اسسا, اۋدان بويىن­شا بارلىق جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ جۇمىسى تولىق اياق­تالادى. اۋدان مەكتەپتەرى 14 مۋلتي­مەديا, 27 فيزيكا, 20 بيولوگيا, 18 حيميا وقۋ كابينەت­تەرىمەن جابدىقتالىپ, 100% ينتەرنەتكە قوسىلعان. جولداۋداعى جاعىمدى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ “ينتەللەكتۋالدى مەكتەپ” سەكىلدى جوبالارعا ءمان بەرىپ, ولاردى “وتان­دىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ فلاگمانى” رەتىن­دە قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ۇسىنىسى. “ەڭسەسىن ەندى كوتەرىپ كەلە جاتقان ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن دارىندى ۇرپاقتىڭ ورنى مۇلدە بولەك”, دەپ ەلباسى ءوزى اتاپ وتكەندەي, ءار اۋىلداعى, ءار مەكتەپتەگى دارىندى شاكىرتتەردى تاۋىپ, ولاردىڭ ءبىلىمىن شىڭداپ, قابىلەتتەرىن دامىتۋ ماقساتىندا وقۋ جىلىنىڭ باسىندا اۋدان­دىق بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعى جانىنان “بولاشاق” عىلىمي جوبالار مەن يننوۆاتسيالار ءبولىمى قۇرىلىپ, بۇگىنگى تاڭدا 51 پەداگوگ وسى ماقساتتا قىزمەت ەتۋدە. 2 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ تۇلەكتەرى 100% مەملەكەتتىك گرانت يەگەرلەرى اتانىپ, ەل مەرەيىن ۇستەم ەتىپ كەلەدى. سونداي-اق, بيىلعى جولداۋ كاسىپتىك جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە دە جاڭا تالاپتار قويىپ وتىر. قازىرگى نارىقتىق جانە داعدارىس كەزەڭىندە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى ەكو­نوميكانىڭ قاجەتتىلىكتەرىمەن تىعىز بايلا­نىس­تى­رۋ – ۋاقىت تالابى. بۇگىنگى تاڭدا اۋدانى­مىز­دا 2 كاسىپتىك ليتسەي جۇمىس جاسايدى. اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى كوپتەگەن وزگەرىستەرگە ۇشىراۋىنا قاراماستان, كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدە بۇرىننان قالىپتاسقان وزىندىك داستۇرلەرى ساقتالعان. ولار اۋىلشارۋاشىلىق ما­ماندىقتارى بويىنشا كادرلار دايارلاۋمەن قاتار, ەكونوميكالىق, تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق ماماندىقتار بويىنشا دا ءبىلىم بەرۋدە. وتكەن جولداۋدا قويىلعان مىندەتتەرگە ساي, “جول كارتاسى” باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىسسىز ازاماتتاردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ كۋرستارىندا وقىتۋ ءۇشىن كاسىپتىك ليتسەيدە قىسقا مەرزىمدى كۋرستار اشىلدى. وسى مەرزىم ىشىندە جۇمىسسىز 60 جاس “ساتۋشى”, “اسپاز”, “تاس قالاۋشى” سياقتى قازىرگى تاڭداعى اۋدانىمىزدا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا ءبىلىم الىپ, ماماندىقتارى بويىنشا ءار ءتۇرلى جۇمىس ورىندارىنا جولداندى. وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋ ماقساتىندا قىزمەت جاسايتىن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ 72%-ىن قامتىسا, جازعى كەزەڭدە وقۋشىلار دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ 98%-عا جەتتى. اۋدان­دىق تۋريزم جانە ەكولوگيا ورتالىعى بالالار ءتۋريزمى, ولكەتانۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدا وبلىستا 3 جىل قاتارىنان ۇزدىك تانىلسا, س.وشا­نوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ “اقجايىق” وقۋ­شىلار كومانداسى رەسپۋبليكالىق تۋريستىك تەح­نيكاسى سايىسىنا قاتىسىپ, ءىى ورىندى يەلەندى. مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى وقۋمەن قامتۋ, ولارعا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەن دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ باعىتىنداعى اۋدان اكىمى ا.يمانعاليەۆتىڭ جۇمىس ەسەبى ۇكىمەت جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا تىڭدالىپ, قول جەتكەن تابىستار مەن جۇيەلى جۇمىس ەرەكشە اتالىپ ءوتتى. قازىر وسى تاجىريبەنى وبلىس كولەمىندە تاراتۋ جۇمىستارى كەڭىنەن جۇرۋدە. وتكەن جىلى تايپاق اۋىلىندا 1 سپورت كەشەنى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, حالىق يگىلىگىنە بەرىلسە, بيىل شالقار كولى جاعاسىندا ورنالاسقان اۋىسىمىنا 360 بالا قابىلدايتىن “اقشاعالا” تىنىعۋ لاگەرى “جول كارتاسى” بويىنشا كۇردەلى جوندەۋ جوسپارىنا ەنىپ وتىر. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قازاقستاننىڭ الداعى ونجىلدىقتا دامۋ, وركەندەۋ باعىتتارىن ايقىنداعان بۇل ستراتەگيالىق قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىن زامان تالابىنا ساي ەكونومي­كامەن تىعىز بايلانىستا جانداندىرۋدىڭ سارا جولدارى ناقتىلانعان. “الماقتىڭ دا سالماعى بار” دەمەكشى, مەملەكەت تاراپىنان ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنۋى ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپتى ءار ۇستازدىڭ, ءار قازاقستاندىقتىڭ جاۋاپكەر­شىلىگىن ەسەلەي تۇسۋدە. جۇرەگىندە “وتانىم – تاۋەلسىز قازاقستان!” دەگەن پاتريوتتىق سەزىمى لاۋلاعان, بويىندا “مەن – قازاقپىن!” دەپ قانى تۋلاعان, ءبىلىمدى, نامىستى ۇرپاق تاربيەلەۋ – قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا قىزمەت جاساۋ ەكەنىن ءار اقجايىقتىق ۇستاز وزىنە ارتىلعان زور سەنىم, ۇلكەن مارتەبە دەپ بىلەدى. س.قۇسايىنوۆ, بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى. باتىس قازاقستان وبلىسى, اقجايىق اۋدانى.