نەگىزى سالىق تۇسىمدەرى بويىنشا بەكىتىلگەن جوسپار – 4 466,4 ملرد تەڭگە بولسا, ول 450,8 ملرد تەڭگەگە ارتىق ورىندالىپ, 4 917,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 1,6 ەسە نەمەسە 1 873,5 ملرد تەڭگەگە كوپ. سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 100,7%-عا ورىندالدى, دەيدى ماماندار. ايتالىق, جوسپار بويىنشا 3 290,9 ملرد تەڭگە ءتۇسۋى كەرەك بولسا, ول 23,9 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندالىپ, 3 314,8 ملرد تەڭگە ءتۇستى. بۇل دا بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسە نەمەسە 1 494,5 ملرد تەڭگەگە وسكەن.
ال جەرگىلىكتى بيۋدجەت 136,3%-عا ورىندالعان. جوسپار بويىنشا 1 175,5 ملرد تەڭگە بولسا, ول 427,0 ملرد تەڭگەگە ارتىق جانە تۇسكەن ءتۇسىم – 1 602,5 ملرد تەڭگە. 2021 جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 31,0% نەمەسە 379,0 ملرد تەڭگەگە ۇلعايعان.
2021 جىلعى وسى ۋاقىتپەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسىمدەردىڭ ەڭ كوپ سوماسى مۇنايعا سالىناتىن كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى ەسەبىنەن بولعان. ناقتىراق ايتقاندا, بۇل كولەم 571,0 ملرد تەڭگەگە نەمەسە ەكى ەسەگە ارتىق.
ىشكى تۇتىنۋ تاۋارلارىنا قوسىلعان قۇن سالىعى 433,2 ملرد تەڭگە نەمەسە 4,6 ەسەگە, ەكسپورتتىق كەدەن باجدارى بويىنشا 311,9 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 2,1 ەسەگە, ءۇشىنشى ەلدەردەن يمپورتقا ققس 90,4 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 39,0%-عا, كەدەن وداعى ەلدەرىنەن يمپورتقا قوسىلعان قۇن سالىعى 53,1 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 21,0%-عا, پايدالى قازبالاردىڭ وندىرىسىنە سالىناتىن سالىعى 41,1 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 42,2%-عا وسكەنى بايقالادى.
مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, تۇسىمدەردىڭ وسۋىنە كوپتەگەن فاكتورلار اسەر ەتكەن, سونىڭ ىشىندە باعانىڭ ءوسۋى دە اسەر ەتىپ وتىر. ايتالىق, بيىلعى ءتورت ايدا بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا نەگىزگى ەكسپورتتىق پوزيتسيالارعا, ونىڭ ىشىندە مۇنايعا – 65,1%, اليۋمينيگە – 51,9%, مىرىشقا – 40,9%, قورعاسىنعا – 16,5% جانە مىسقا 15,4% باعانىڭ ءوسۋى بايقالعان. ونىڭ ۇستىنە شيكى مۇنايعا سالىناتىن كەدەندىك اكەتۋ باجىنىڭ مولشەرلەمەسى 56,4%-عا ۇلعايعانى دا اسەر ەتكەن. ايتالىق, 1 توننا ءۇشىن ورتاشا مولشەرلەمە 2021 جىلعى قاڭتار-مامىر ايىندا – 55,0 دوللار بولسا, 2022 جىلعى قاڭتار-مامىر ايىندا 86,0 دوللار بولدى.
سالىق تۇسىمدەرىن ارتتىرعان تاعى ءبىر فاكتور – بيىلعى 4 ايدا ءۇشىنشى ەلدەرمەن تاۋار اينالىمى 1,5 ەسەگە ۇلعاينى بولدى. ناقتىراق ايتساق, ەكسپورت 1,7 ەسە, يمپورت 1,2 ەسە ءوستى.
2022 جىلعى ءتورت ايدا ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالار دەرەكتەرى بويىنشا تۇتىنۋ تاۋارلارىن وندىرەتىن جانە قىزمەتتەر كورسەتەتىن, ءۇي قىزمەتشىسىن جالدايتىن جانە ءۇي شارۋاشىلىقتارى قىزمەتتەرى 5,8 ەسەگە ارتقان. «سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ارتۋىنا بارلىق سالاداعى باعالار مەن قىزمەتتەر اسەر ەتەدى. بيىلعى العاشقى ايلاردا كوپتەگەن سالانىڭ جۇمىسى جاندانا ءتۇستى. سونىڭ ەسەبىنەن تۇسىمدەر دە كوبەيدى», دەلىنگەن مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ حابارلاماسىندا.
