قازاقستان دەلەگاتسياسىن باستاعان قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو ساپار شەڭبەرىندە ەۋروپالىق رەسمي تۇلعالارمەن جانە ەۋروپالىق پارلامەنت مۇشەلەرىمەن بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى.
ديالوگتاعى ەو دەلەگاتسياسىن ەۋروپالىق سىرتقى ءىس-قيمىل قىزمەتى باس حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى ەنريكە مورا باستادى, وزگە ورتالىق ازيا ەلدەرى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارلارى دەڭگەيىندە قاتىستى. ءىس-شارانىڭ اۋقىمدى كۇن ءتارتىبى وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتىڭ اعىمداعى جانە جاڭا سىن-تەگەۋرىندەرىنە شولۋ جاساۋدى, ونىڭ ىشىندە ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى كۇردەلى اسكەري-ساياسي احۋال مەن اۋعانستانداعى اعىمداعى ۇردىستەر تۇرعىسىنان تاراپتاردىڭ قاۋىپسىزدىك جانە ازىق-ت ۇلىك تۇراقتىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەردى قامتىدى.
ر. ۆاسيلەنكو ديالوگ قاتىسۋشىلارىنا كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر بويىنشا قر ۇستانىمىن تانىستىرىپ, ەۋرووداقپەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا وڭىردەگى تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋدى نىعايتۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار جاسادى. ەكونوميكالىق قاتەرلەردىڭ ۋشىعۋىن ەسكەرە وتىرىپ, رەسەيگە جاسالعان باتىس ەلدەرى سانكتسيالارىنىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ ەكونوميكالارىنا تەرىس سالدارىن بولدىرماۋ جونىندەگى ۇيلەستىرىلگەن شارالاردى قابىلداۋ قاجەتتىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ء«بىزدىڭ ەلدەرىمىز 30 جىلدان بەرى تاۋەلسىز جانە ەگەمەن دامۋ جولمەن ءجۇرىپ كەلەدى, ەۋروپالىق وداق پەن ونىڭ مۇشە-مەملەكەتتەرى ءبىزدىڭ ۇلتتىق دامۋىنا كۇش-جىگەرىمىزدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندى قولدايدى جانە تۇراقتى ءارى قاۋىپسىز ورتالىق ازيانى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وڭىردەگى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا جاردەمدەسەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ر. ۆاسيلەنكو وتىرىس بارىسىندا.
قازاقستاندىق ديپلوماتتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە وڭىردەگى جانە حالىقارالىق ارەناداعى سىن-قاتەرلەر ورتالىق ازيا مەن ەو اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى بۇرىنعىدان دا وزەكتى ەتە ءتۇستى جانە تاراپتاردىڭ نەعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاستىعىن تالاپ ەتەدى. وسى تۇرعىدا وتىرىسقا قاتىسۋشىلار بيىل وا مەن ەو اراسىنداعى جوعارى جانە اسا جوعارى دەڭگەيدەگى بايلانىستاردىڭ جاندانۋىن تالقىلادى.
ديالوگتىڭ توعىزىنشى وتىرىسى شەڭبەرىندە ورتالىق ازيا مەن ەو اراسىنداعى ءوزارا بايلانىس (connectivity) ماسەلەلەرىن ساراپتامالىق تالقىلاۋ ءوتتى. ارنايى سەسسيادا ەۋروپالىق تاراپ «Global Gateway» ستراتەگياسى شەڭبەرىندە وا-مەن تسيفرلىق, تۇراقتى جانە كولىكتىك ءوزارا بايلانىستىلىق تۋرالى ءوزىنىڭ كوزقاراسىن ۇسىندى.
تاراپتار اۋعان حالقىن گۋمانيتارلىق قولداۋعا ۇلتتىق ۇلەستەرىن ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاپ, ەو-نىڭ 2021-2027 جىلدارعا ارنالعان كوپجىلدىق ينديكاتيۆتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ەكىجاقتى جانە وڭىرلىك باعدارلامالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزدى. اۋعانستانداعى جاعدايعا ارنالعان ارنايى سەسسيا بارىسىندا ديالوگقا قاتىسۋشىلار اۋعان حالقىن قولداۋدىڭ ءتۇرلى شارالارىن, سونىڭ ىشىندە گۋمانيتارلىق, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ءبىلىم بەرۋ قۇرالدارىن قاراستىردى. ديالوگ قاتىسۋشىلارىنىڭ نازارىن ەو قارجىلاندىراتىن جانە بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىراتىن, قازاقستان باستاماشىلىق ەتكەن قازاقستان, وزبەكستان جانە قىرعىزستانداعى اۋعان قىز بالالارىنا ارنالعان بىرەگەي ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ودان ءارى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى.
قر دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى قازاقستان وسى باعىتتاعى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋدى جالعاستىراتىنىن ايتىپ, ەو مەن حالىقارالىق سەرىكتەستەردى اۋعان حالقىنا حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قولداۋدى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ لوگيستيكالىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ينفراقۇرىلىمىن بەلسەندى پايدالانۋعا شاقىردى.
تاراپتار 2022 جىلعى مامىر ايىنىڭ سوڭىندا الماتىدا جوسپارلانىپ وتىرعان اۋعانستان بويىنشا ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن ەو ارنايى وكىلدەرىنىڭ الداعى كەزدەسۋىندە اۋعانستان بويىنشا وڭىرارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋعا كەلىستى. ساپار بارىسىندا ر. ۆاسيلەنكو ە. مورامەن, ەو-نىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا ارنايى وكىلى تەرحي حاكالامەن, ەۋروپالىق پارلامەنتتىڭ سىرتقى ىستەر كوميتەتى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆيتولد ۆاششيكوۆسكيمەن جانە ەۋروپالىق پارلامەنتتىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كىشى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كريستيان زاگارتسپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سۇحباتتاستار قازاقستانداعى تەرەڭ ساياسي جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىنە جانە 2022 جىلعى 5 ماۋسىمدا قر كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا رەفەرەندۋمعا ەرەكشە نازار اۋداردى. ر. ۆاسيلەنكو قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇرگىزىپ وتىرعان كەڭ اۋقىمدى دەموكراتيالىق وزگەرىستەر ەلدەگى جانە وڭىرلىك دامۋعا وڭ مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ەۋروپالىق ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتىپ, ولاردىڭ ساياسي جۇيەنىڭ باسەكەلەستىگى مەن تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا جانە قازاقستانداعى قۇقىق قورعاۋ تەتىكتەرىن نىعايتۋعا الىپ كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
