جيىن بارىسىندا ول وسى جىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا 381 ۇوس ارداگەرى جانە ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە جەتۋگە ۇلەس قوسقان 97 758 ازامات تۇرىپ جاتقانىن حابارلادى. ولاردىڭ ىشىندە: قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىندارى – 92 ادام, كونتسلاگەرلەردىڭ بۇرىنعى كامەلەتكە تولماعان تۇتقىندارى – 212 ادام, ۇلى وتان سوعىسىندا قايتىس بولعان مۇگەدەكتەردىڭ ايەلدەرى (كۇيەۋلەرى) – 3 221 ادام, ۇلى وتان سوعىسى ۋاقىتىندا قازا تاپقانداردىڭ جەسىرلەرى – 6 ادام, تىل ەڭبەككەرلەرى – 74 116 ادام, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستىرىلگەن باسقا دا ادامدار – 20 111 ادام.
ء«ار ادامنىڭ مىندەتى – ءوز ەلىنىڭ تاريحىن ءبىلۋ جانە قۇرمەتتەۋ, جەڭىستى بارلىق ۇرپاقتىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن جاقىنداتۋدا مايداندا سوعىسقان جانە تىلدا ەڭبەك ەتكەن ارداگەرلەرىمىزدىڭ ەرلىكتەرىن ۇمىتپاۋ! ۇوس كەزىندە 1 ملن 200 مىڭنان استام قازاقستاندىق مايدانعا شاقىرىلدى, 20-دان استام اتقىشتار ديۆيزيالارى جانە باسقا دا قۇرىلىمدار قۇرىلدى. اسكەري قىزمەتتەرى ءۇشىن جۇزدەگەن مىڭ قازاقستاندىقتار مەدالدار مەن وردەندەرمەن ماراپاتتالدى, 500-گە جۋىق ادام كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاندى. ءتورت قازاقستاندىق ەكى رەت باتىر اتانىپ, 110 قازاقستاندىق ءۇش دارەجەلى داڭق وردەنىمەن ماراپاتتالدى. قولىنا قارۋ العان ءاربىر ەكىنشى قازاقستاندىق جەڭىس ءۇشىن جانىن بەردى – ولار شايقاستا قازا بولدى, جارالار مەن اۋرۋلاردان قايتىس بولدى جانە حابارسىز كەتتى. 630 مىڭ ادام تۇتقىننان ورالمادى», دەدى ر.ساكەەۆ.
ۆيتسە-مينيستر قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلى ىشىندە ارداگەرلەر مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنە قامقورلىق كورسەتۋ, ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولعانىن اتاپ ءوتتى. قارت ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ شارالارى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيلەردە جۇزەگە اسىرىلاتىنىن جەتكىزدى.
«بىرىنشىدەن, جىل سايىن زەينەتاقى جانە وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەر كولەمى ۇلعايۋدا. ازاماتتاردىڭ 20 ساناتىنا (سوعىسقا قاتىسۋشىلار, تىل ەڭبەككەرلەرى, اقتالعان ازاماتتار جانە ت.ب.) وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەرگە قاراماستان ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەۋ جۇزەگە اسىرىلادى. 2022 جىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا زەينەتاقىنى ەسكەرە وتىرىپ, اي سايىن الاتىن الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ ورتاشا جيىنتىق مولشەرى مىناداي: ۇوس قاتىسۋشىلارى ءۇشىن – 193 714 تەڭگە (289 ادام), ۇوس مۇگەدەكتەرى ءۇشىن – 201 615 تەڭگە (98 ادام), باسقا مەملەكەتتەر اۋماعىنداعى سوعىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەرلەرى ءۇشىن (اۋعانستاندا, ۆەتنامدا, الجيردە, ەگيپەتتە, يراكتا جانە ت.ب.) – 205 041 تەڭگە (24 943 ادام), ۇوس قاتىسۋشىلارىنا تەڭەستىرىلگەن تۇلعالار ءۇشىن – 161 174 تەڭگە (3 886 ادام), ۇوس مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستىرىلگەن تۇلعالار ءۇشىن –124 409 تەڭگە (14 780 ادام), ۇوس جىلدارىنداعى تىل ەڭبەككەرلەرىنە – 132 060 تەڭگە (69 248 ادام). ەكىنشىدەن, ارداگەرلەردى الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ قوسىمشا شارالارى كورسەتىلۋدە. ولاردىڭ بارلىعى اسكەري قىزمەتشىلەر ءۇشىن قولدانىلاتىن قۇقىقتار مەن كەپىلدىكتەرگە يە. سالىق سالۋ بويىنشا جەڭىلدىكتەردى پايدالانادى, نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنداعى مامانداندىرىلعان گوسپيتالداردا بىلىكتى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى, ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ ۇسىنىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق ول جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بيۋدجەت جانە تارتىلعان (دەمەۋشىلىك) قاراجات ەسەبىنەن ارداگەرلەرگە قيىن ومىرلىك جاعدايدا قالعاندا نەمەسە مەرەكەلىك (ەستەلىك) كۇندەرگە ماتەريالدىق كومەك تۇرىندە قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ تۇرلەرىن كورسەتەتىنىن دە تىلگە تيەك ەتتى.
«تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋ (21,1 ملن تەڭگەگە 84 ارداگەر), وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ (13,7 ملن تەڭگەگە 622 ادام), قوعامدىق كولىكتە جول ءجۇرۋ جەڭىلدىكتەرى (45,3 ملن تەڭگەگە 7 430 ادام), ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدە (56,6 ملن تەڭگەگە 1 796 ادام), ءتىس پروتەزدەۋدە (68,8 ملن تەڭگەگە 848 ادام) جانە ت.ب. جاردەم. ۇشىنشىدەن, جىل سايىن بىرجولعى ماتەريالدىق كومەك تولەۋ داستۇرگە اينالدى. جەڭىس كۇنى قارساڭىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ازاماتتاردىڭ كەلەسى ساناتتارىنا 5,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا بىرجولعى كومەك كورسەتۋدى كوزدەپ وتىر. ولار, ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرى – 381 ادام, قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىندارى – 92 ادام, كونتسلاگەرلەردىڭ بۇرىنعى كامەلەتكە تولماعان تۇتقىندارى – 212 ادام, قايتىس بولعان ۇوس مۇگەدەكتەرىنىڭ ايەلدەرى (كۇيەۋلەرى) – 3 221 ادام, ۇوس كەزىندە قازا تاپقانداردىڭ جەسىرلەرى – 6 ادام, تىل ەڭبەككەرلەرى – 74 116 ادام, ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستىرىلگەن باسقا تۇلعالار – 20 111 ادام», دەدى ر.ساكەەۆ.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ اكىمدىكتەرىنە ۇوس جەڭىسىنە ۇلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ بارلىق كورسەتىلگەن ساناتتارى ءۇشىن ماتەريالدىق كومەكتىڭ ەڭ تومەنگى كەپىلدەندىرىلگەن شەگىن بەلگىلەۋدى ۇسىندى. ناتيجەسىندە, بارلىق وڭىردە ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرى ءۇشىن بىرجولعى ماتەريالدىق كومەك كەمىندە 1 ملن تەڭگە (اقتوبە وبلىسىندا – 2 ملن تەڭگە) كولەمىندە كورسەتىلەدى. كونتسلاگەرلەردىڭ بۇرىنعى كامەلەتكە تولماعان تۇتقىندارىنا – كەمىندە 100 مىڭ تەڭگە. قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىندارى مەن ۇوس كەزىندە قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ جەسىرلەرىنە – كەمىندە 60 مىڭ تەڭگە. ۇلى وتان سوعىسىندا قايتىس بولعان مۇگەدەكتەردىڭ ايەلدەرىنە جانە تىل ەڭبەككەرلەرىنە كەمىندە 30 مىڭ تەڭگە بەرىلەدى.
ۆيتسە-مينيستر سونداي-اق بۇگىنگى تاڭدا ۇوس ارداگەرلەرىنە تولەمدەر بارلىق وڭىردە جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. قالعان ساناتتار بويىنشا تولەمدەر 9 مامىرعا دەيىن اياقتالادى.
«تورتىنشىدەن, مەملەكەت الەۋمەتتىك زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا تۇراقتى نەگىزدە شارالار جۇرگىزۋدە. وسىلايشا, 2020 جىلى «ارداگەرلەر تۋرالى» زاڭ قابىلداندى, وندا ارداگەرلەرگە بەرىلەتىن جەڭىلدىكتەر مەن كەپىلدىكتەر شوعىرلاندىرىلدى. ول جاڭادان ەنگىزىلگەن ارداگەرلەر ساناتتارىنىڭ ىشىنەن 11 مىڭ ادامعا اي سايىن ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى الۋعا, سونداي-اق ارداگەرلەر ءۇشىن بارلىق جەڭىلدىكتەر مەن كەپىلدىكتەردى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇدان باسقا, 2021 جىلى «ارداگەرلەر تۋرالى» زاڭعا زەينەتكەرلىك جاسقا تولعان, جالپى جۇمىس ءوتىلى 40 جىلدان استام, ونىڭ ىشىندە ءبىر سالادا كەمىندە 10 جىل, سونداي-اق ەڭبەك قىزمەتىندە ەڭ جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەن – «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن ناگرادتالعان ادامداردى ەڭبەك ارداگەرلەرىنە جاتقىزۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وسى جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مۇگەدەك ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە تاۋلى قاراباقتاعى جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىلدار كەزەڭىن 1991 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ۇزارتۋ كوزدەلىپ وتىر. ناتيجەسىندە, ەتنيكاارالىق قاقتىعىستى رەتتەۋگە قاتىسقان تاعى 593 اسكەري قىزمەتشى ارداگەر مارتەبەسىن الادى», دەپ تولىقتىردى ءسوزىن رۋسلان ساكەەۆ.
