بىرلىك – ەل وركەندەۋىنىڭ تۇعىرى

الماتىدا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ الماتى قالالىق فيليالىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانە الماتى قالاسى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «بىرلىك پەن ىنتىماق – ەل وركەندەۋىنىڭ تۇعىرى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. ساليقالى باسقوسۋدا استانادا وتەتىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححى سەسسيا­سىنا دايىندىقتى پىسىقتاپ, قازاقستان اۋماعىندا تۇراتىن ەتنوس­تار وكىلدەرىنىڭ اراسىنداعى دوستىق قاتىناستى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, رۋحاني-مادەني تۇرعىدان جاندانۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىن مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇرگىزۋ بويىنشا ۇسىنىستار جيناقتالدى. – سىزدەردىڭ ارقايسىڭىز ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرىن قۇراپ وتىرعان قوعامدىق ورتالىقتاردى باسقارۋمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ, ەل-جۇرتقا ۇيىتقى, ەلباسىنا تىرەك بولىپ جۇرسىزدەر, – دەدى دوڭگەلەك ۇستەلدى اشقان «نۇر وتان» پارتياسى الماتى قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى كەنجەحان ماتىجانوۆ. – بۇگىندە الماتىدا وتىزدان اسا ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلدەرى مەكەن ەتەدى. بۇل سۇيىكتى قالامىزدىڭ ۇلتارالىق مادەنيەتى مەن ساناسىنىڭ بيىك دارە­جەگە كوتەرىلگەنىن بىلدىرسە كەرەك. ەندەشە, وسى سىيلاستىق پەن تۇراق­تىلىقتى ودان ءارى ساقتاپ, دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن سىزدەر مەن بىزدەر ارقاشان تۇسىنىستىكتە بولۋىمىز كەرەك. ودان ءارى مودەراتور بيىلعى جىلعى ەلباسى جولداۋىنىڭ باس­تى ماقساتى – قازاق­ستاننىڭ الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 مەم­لەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋى دەپ اتاپ كورسەتكەنىن, ەندەشە بۇگىن «نۇر وتان» پارتياسى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ العا قويىپ وتىر­عان ورتاق ماقسات-مۇددەلەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرا وتىرىپ, ۇلت ساياساتى جونىندەگى بولاشاق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا پىكىر الماسۋدى العا قويىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. سونداي-اق, بىلتىر قالالىق «نۇر وتان» پارتياسى ۇلتارالىق قارىم-قاتىناستى, كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ ماقساتىندا الپىستان استام باعدارلامانى جۇزەگە اسىرعانىن, ال بيىلعى جىلى دا ۇلتارالىق 25 شارا وتكىزىلەتىنىن, بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەل سونىڭ ءبىر پاراسى ەكەنىنە توقتالدى. العاش ءسوز العان «نۇر وتان» پارتياسى اقف ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, «ىنتىماق» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ جەتەكشىسى, ءماسليحات دەپۋتاتى اح­مەتجان شاردينوۆ: «قازىر الەم قاتتى ساياساتتانىپ كەتتى. سول ءۇشىن قازاقستاندا ۇلتارالىق دوستىقتى, ءوزارا تۇسىنىستىكتى ساقتاۋدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءرولى, وعان جۇكتەلەتىن مىندەتتەر ارتىپ وتىر. بۇگىن سول الداعى بولاتىن سەسسياعا دايىندىق رەتىندە ەتنومادەني ءبىر­لەستىكتەردىڭ باسشىلارىن شاقى­رىپ, ولاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن, ۇسى­نىستارىن تىڭداۋدى ۇيعاردىق. ەلباسى قاشاندا «ۇلتارالىق كەلى­سىم, دوستىق – قازاقستان حالقىنىڭ ءور­كەندەۋىنىڭ نەگىزى. بۇل ىشكى سايا­ساتتىڭ دىڭگەگى» دەگەندى ايتىپ كە­لەدى. ەلىمىزدە ۇلتارالىق كەلىسىم نىعايا تۇسكەن سايىن ەكونوميكا دا, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى دا نىعايا تۇسپەك», دەدى. كورەي ەتنومادەني ورتالىعى ءتورا­عا­سىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى گەورگي كان دا ەلباسى ءوزىنىڭ كەزەكتى جولداۋىندا جاڭا مىندەتتەر قويىپ وتىرعانىن, بۇگىندە قحا ءوزىنىڭ ءپىشىنىن وزگەرتىپ كە­لە جاتقانىن, مىسالى, سوڭعى كەزدەرى ۇجىمدارداعى جۇمىسشىلارمەن, جاستارمەن, اسكەري بولىمشەلەرمەن تىعىز بايلانىس جاساي باستاعانىن, ءبىرىنشى رەت وتباسى كۇنىن اتاپ وتكەنىن العا تارتتى. – مىنە, حالىقتىڭ بىرلىكتە, ىن­تى­ماقتا بەيبىت ءومىر سۇرۋىنە وسىن­داي وڭ جاعدايلار قىزمەت ەتەدى. ماسەلەن, بىلتىرعى جىلى اتقار­عان جۇمىستارىمىزعا ساراپتا­ما جا­ساي كەلە, ءبىزدىڭ ەمو رەسپۋب­ليكالىق, قالالىق, اۋداندىق 300 ءىس-شاراعا, ال 180 رەت ءوزىمىزدىڭ ەتنو­مادەني ورتالىقتارى وتكىزگەن شاراعا قاتىسىپتى. ياعني بىزدەر كۇ­نارا حالىقتى بىرىكتىرەتىن, سوعان ىڭعايلاستىراتىن جالپى بۇقارا­لىق شارالارعا قاتىسادى ەكەنبىز. بۇل ساندار نەنى كورسەتەدى؟ بۇل – حا­لىقتىڭ بىرلىگىن, تاتۋلىعىن كورسە­تەدى, – دەدى كان. ءوز كەزەگىندە ءسوز العان «نۇر وتان» پارتياسى اقف ساياسي كەڭەس بيۋ­رو­سىنىڭ مۇشەسى بولات وس­پانوۆ ءوزى قىز­مەت اتقاراتىن الماتى لوكوموتيۆ دەپوسىنداعى ۇلتتار دوستىعى جايلى تەبىرەنە سويلەدى. «بىرلىك پەن ىنتىماقتى ايتقاندا, مەنىڭ ويىما دوستىق دەگەن جىلى ءسوز كەلەدى. قانداي قاسيەتتى ءسوز! قاي حالىقتا دا دوستىق تۋرالى كوپ ايتىلادى, تاماشا ايتىلادى. بىرلىكتى – بايلىق, باقىت دەپ بىلەمىز. قازاقستان – ۇلتتار دوستىعىنىڭ مەكەنى. بۇل قۇر ءسوز, جاي انشەيىن ماقتاۋ ەمەس. كوپتەگەن ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلى تاتۋ-ءتاتتى تىرشىلىك كەشىپ, بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ ءتىلى, ءدىنى, ءدىلى, سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپى ساقتالىپ, ونىڭ وركەندەۋىنە جاعداي جاسالىپ وتىر. مۇنىڭ ءبارى, ەڭ الدىمەن, ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسۋدا. بۇل ورايدا, ءوزىم قىزمەت اتقاراتىن ۇجىمدا جيىرمادان اسا ۇلت وكىلى جۇمىس ىستەيدى. دەپودا ولاردىڭ بارلىق سالت-ءداستۇرىن, ءدىنىن ۇستاۋعا ەش بوگەت جوق. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, دەپودا قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن باسقا ۇلت وكىلدەرى جەتكىلىكتى. بۇل دا ۇلكەن دوستىقتىڭ ءبىر دالەلى, – دەدى بولات مۇساحادجين ۇلى. «ۇلتارالىق كەلىسىم – قازاق­ستان­نىڭ ۇلى بايلىعى. قازىرگى داع­دارىس جايلاعان الەمدە ۇلت­ارالىق كەلىسىمنىڭ ماڭىزى ارتۋدا» دەپ پىكىر بىلدىرگەن الماتى قالا­سىن­داعى وسەتين ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى قازبەك مامسۋروۆ, ەندىگى جەردە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا جۇكتەلەتىن مىندەتتەر ەسەلەنە تۇسەتىنىنە توقتالدى. سونداي-اق, الداعى 18 ءساۋىر كۇنى استانادا وتەتىن اسسامبلەيانىڭ كەزەكتى ءححى سەسسياسى جاڭا باعىت-باعداردى ايقىنداپ بەرەتىنىن, قازاقستانداعى 140-تان استام ۇلت پەن ۇلىستى بىرىكتىرىپ وتىرعان دوس­تىق ەكەنىنە ەكپىن ءتۇسىردى. – الماتىداعى ەتنومادەني ورتا­لىق­تاردىڭ باسىن ءبىر جەرگە قوساتىن ەتنواۋىل قۇرساق, – دەدى قازبەك مامسۋروۆ. – مۇنداي جوبا وڭتۇستىك استاناداعى ءار ۇلت وكىلىنەن قۇرىلعان 33 ورتالىقتىڭ با­سىن بىرىكتىرەر ەدى. مىنە, سول اۋىلدا ءار ورتالىقتىڭ ءوز قازاق ءۇيى بولسا, وندا ءتىل ۇيرەنۋگە, مادەني شارالار, دوڭگەلەك ءۇس­تەلدەر, ت.ب. شارالار وتكىزۋگە بولار ەدى. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, باسقوسۋدا جاس­تار كوپ بولدى. ويتكەنى, قازاقستان جاس­تارى­نىڭ دا ۇلتتار دوستىعى, بىرلىگى, ءوزارا قارىم-قاتىناسىندا اتقارىپ جات­قان جۇمىستارى از ەمەس. جاستار قانا­تى وكىلدەرى اتىنان قر پرەزيدەنتى جان­ىن­داعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس مۇشەسى راسۋل احمەتوۆ ءوز ويىن ءبىلدىردى. – ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋداعى ماقساتى – قازاقستاندا تۇراتىن بارشا حا­لىق­تىڭ تەڭدىكتە, بىرلىكتە بو­لۋىن كوزدەدى. سول تەڭدىكتە, بىرلىك­تە بيىل ون توعىز جىل بويى ەل­با­سىنىڭ وسى ساياساتىن العا جىلجىتىپ كەلەدى. كەيىنگى كەزدە اسسامبلەيانىڭ ەتنومادەني ورتالىقتارىندا جاستار ۇيىمدارى دا قۇرىلدى. مەملەكەت باسشىسى ءار جيىندا سويلەگەن سوزىندە ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى جاستار دەپ ۇلكەن ءۇمىت ارتادى. بۇگىنگى كۇنى جاستاردىڭ باسقوسۋى الداعى يگى ىستەردىڭ باس­تاماسى دەپ ايتۋعا بولادى. ءبىر جاعىمدى مالىمەت, جاقىندا قحا-نىڭ «جاراسىم» جاس­تار ۇيىمى تىركەلمەك. بۇل جاستار ۇيىمى ەلدەگى باسقا ۇلت جاستارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناسىن ارتتىرىپ, ءىس-شارالاردى قولعا الادى دەگەن ويدامىز. ەلباسىمىز ءوزىنىڭ جىل سايىنعى جولداۋىندا جاستارعا وتە جوعارى ءمان بەرەدى. سوندىقتان بىزدەر قازاقستانداعى ۇلتتاردىڭ جاستارىن تاتۋلىققا, بىرلىككە شاقىرامىز, – دەدى راسۋل. سونداي-اق, جيىندا الماتى قالا­سىنداعى قحا توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى, اۋعان ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى ۆاستوك احما­دۋل­لا, قحا-نىڭ عىلىمي-ساراپ­تاما توبى­نىڭ مۇشەسى س.ۆ.انا­نەۆا, ت.ب. ءسوز سويلەپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».