بىرىنشىدەن, بۇل تەحنولوگيانى ەنگىزۋ وتە قىمبات. مۇنىڭ الدىنداعى 4G-ءدى ەنگىزۋدەن كەم دەگەندە ەكى ەسە قىمباتقا تۇسەدى. Bloomberg-ءتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, امەريكالىق وپەراتورلاردىڭ 5G تەحنولوگياسىنىڭ راديو تولقىندارىنا جۇمساعان سوماسى 118,4 ملرد دوللاردى, ال 4G ءۇشىن 61,8 ملرد دوللاردى قۇراعان. قاجەتتى ينفراقۇرىلىم دا بىرنەشە ەسە قىمبات.
ەكىنشىدەن, بيزنەس ءۇشىن بۇعان قارجى سالۋ ورىندى, بولماسا ورىنسىز دەگەن ماسەلە اشىق تۇر. 5G ەنگىزۋدى تەك ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى عانا قامتاماسىز ەتە الادى. مەملەكەتتىڭ مۇنداي قادامعا بارماسى انىق. سالىنعان ينۆەستيتسيا ءوزىن-ءوزى اقتاماسا, جەكە سەكتور ءۇشىن مۇنىڭ پايداسى شامالى. ماسەلەن, اقش-تىڭ ءۇش ءىرى وپەراتورى 5G ەفيرىنە جانە جەلىنى جاڭارتۋعا 100 ملرد دوللار جۇمساعان. بىراق ولار بۇدان ەشقانداي پايدا كورمەدى. ول ازداي تەحنولوگيا پايدا بولىپتى-اۋ دەپ ەلەڭ ەتكەن جان بالاسى جوق.
ۇشىنشىدەن, الەمدىك وپەراتورلاردىڭ وراسان زور قارجىلىق ۇلەسىنە قاراماستان, تۇتىنۋشىلار اناۋ ايتقانداي ايىرماشىلىقتى كورمەي وتىر. حالىقارالىق تاجىريبە دە وسىعان كەلىپ سايادى. ماسەلەن, Deloitte-ءدىڭ يرلانديادا 5G ەنگىزۋ تۋرالى ەسەبىندە 4G, 4G+ جانە Wi-Fi قوسىلىستارى قازىرگى ۋاقىتتا تۇتىنۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن جەتكىلىكتى ەكەنى ايتىلعان. 2021 جىلى Deloitte ساۋالداماسىنا قاتىسقانداردىڭ 54 پايىزى 4G مەن 5G اراسىنداعى ايىرماشىلىق جوقتىعىن ايتقان. ياعني تۇتىنۋشىنىڭ 5G-گە تەز ارادا كوشۋىن ىنتالاندىراتىن ناقتى قوسىمشا ارتىقشىلىقتارى جوق. اگاراكي, اتالعان تەحنولوگياعا قىزىعۋشىلىق پايدا بولسا, وندا ول ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆانىڭ شارۋاسىنا اينالماق.
ساۋالداماعا قاتىسقان تۇتىنۋشىلار سمارتفوندى تاڭداۋ كەزىندەگى ماڭىزدى فۋنكتسيالار رەتىندە باتارەيانىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمىن, ساقتاۋ سىيىمدىلىعىن, كامەرانىڭ فۋنكتسيونالدىعى مەن ساپاسىن اتاعان. بۇل رەتتە 5G قولداۋ ماڭىزدى فۋنكتسيالاردىڭ تىزىمىندە تەك 10-ورىنعا يە بولعان. ۇلىبريتانيادا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ وسىنى اڭعارتتى.
«مۇنداي جاعدايدا قاراپايىم پايدالانۋشىعا 5G ەنگىزۋ ءتيىمسىز. مۇنداي جوبانى تەحنيكالىق تۇرعىدان ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى كەرەك. ال سالىنعان قارجى قالايدا وتەلۋگە ءتيىس. دەمەك, 5G-ءدىڭ ەنگىزىلۋىمەن بايلانىس وپەراتورلارى تاريفتەردى كۇرت قىمباتتاتۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار ايىرماشىلىقتى سەزىنۋ ءۇشىن تۇرعىندار سمارتفوندارىن اۋىستىرۋعا ءماجبۇر بولادى. ويتكەنى بۇگىندە كوپتەگەن پايدالانۋشىنىڭ قۇرىلعىسى 5G-ءدى كوتەرمەيدى. ەگەر ۇلىبريتانيا مەن اقش سياقتى دامىعان ەلدەردەگى جاعدايدان الشاقتاپ, قازاقستاندىقتار بۇعان دايىن با دەگەن سۇراق قويىلسا, حالىق تاراپىنان تەرىس جاۋاپ بەرىلەتىنى انىق. سەبەبى تابىس دەڭگەيى جوعارى دامىعان ەلدەردىڭ وزىندە ازاماتتار ارتىقشىلىعى شامالى تەحنولوگياعا ءمان بەرمەي وتىر. وندا كەزەكتى داعدارىستان زارداپ شەككەن قازاقستاندىقتار ءۇشىن بۇل اسا قاجەت تە ەمەس», دەلىنگەن Finprom.kz حابارلاماسىندا.
قازاقستاندا قولدانىستاعى 4G ينفراقۇرىلىمىنا سۇيەنگەن ءموبيلدى ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى ءوسىپ كەلەدى. ءبىر جىل ىشىندە كورسەتكىش بىردەن 38,3 پايىزعا – 2021 جىلعى ناۋرىزداعى 13,53 مبيت/س-تان 2022 جىلعى ناۋرىزدا 18,71 مبيت/س-قا دەيىن ۇلعايدى. قازاقستانداعى ينتەرنەت قۇنى الەمدەگى ەڭ تومەنگىلەردىڭ ءبىرى ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل ءتاپ-ءتاۋىر ناتيجە.
قازاقستاندا جىلدامدىعى جوعارى ءموبيلدى ينتەرنەت ابونەنتتەرىنىڭ سانى دا جىلدام كوبەيۋدە. 2022 جىلعى ناۋرىزدا ەلىمىزدە جوعارى جىلدامدىقتى كەڭ جولاقتى قولجەتىمدىلىككە يە 17 ملن-عا جۋىق ابونەنتتىڭ بارى بەلگىلى بولدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,7 پايىزعا جوعارى.
سوندىقتان قازىر قازاقستاندىقتارعا ىنتا-زەيىندى 5G-گە اۋىستىرعاننان گورى 4G-ءدىڭ جاپپاي تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىنە قول جەتكىزۋ ماڭىزدىراق. مىسالى, ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرىنىڭ سانى بويىنشا نارىق كوشباسشىسى – Beeline-نىڭ 2021 جىلدىڭ سوڭىنداعى 4G جەلىسىنىڭ جابىندىسى 81 پايىزدى قۇرادى. اتالعان كورسەتكىش 2020 جىلى 76 پايىزعا, 2019 جىلى 68 پايىزعا, 2018 جىلى 60 پايىزعا تەڭ ەدى.
«بالكىم, 5G-ءدىڭ ارتىقشىلىقتارى ءبىزدىڭ بيزنەس ءۇشىن ماڭىزدى شىعار. ويتكەنى كىدىرىستىڭ ازدىعى مەن كوپ قۇرىلعىلاردى قولداۋ تەحنولوگيالىق تۇرعىدان ءتيىمدى. مىسالى, بۇل كۇردەلى تاۋ-كەن جابدىعىن قاشىقتان باسقارۋ ءۇشىن قاجەت. سونىمەن بىرگە وبەكتىدەگى مىڭداعان داتچيكتەردەن كورسەتكىشتەردى الۋ جانە ءوندىرىستىڭ جالپى كورىنىسىن باعالاۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى. الايدا بۇل تۇرعىدان العاندا دا ءبىزدىڭ كاسىپورىندار مۇنداي جاڭاشىلدىققا دايىن ەمەس. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى پايدالاناتىن ونەركاسىپتەگى ءىرى جانە ورتا كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى 2021 جىلى نەبارى 9,9 پايىزدى قۇراعان. بۇل اناۋ ايتقانداي جاقسى كورسەتكىش ەمەس. سوندىقتان ءاربىر ونىنشى كومپانياعا سەنىم ارتىپ, سۇرانىسى وتە كۇماندى تەحنولوگيانى ەنگىزۋ مۇمكىن ەمەس. قازاقستاندىق بيزنەس بۇل ءۇشىن ارتىق قارجى شىعارمايدى دا», دەيدى Finprom.kz ساراپشىلارى.
البەتتە, جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كەز كەلگەن زاماناۋي تەحنولوگيانى يگەرۋ ءۇشىن 5G-ءدى سىناپ كورۋ كەرەك. الايدا جاڭا ستاندارتقا تولىقتاي كوشۋ تۋرالى اڭگىمە ايتۋعا ءالى ەرتە.
