يان ۆەرمەەر نيدەرلاندتا تۋىپ, سوندا ءومىر ءسۇردى. گوللانديالىق سۋرەت ونەرىنىڭ «التىن عاسىرىنا» جاتاتىن ول رەمبراندتپەن قاتار اتالادى. جالپى, سۋرەتشىنىڭ ءومىرى تۋرالى كوپ دەرەك جوق. دەگەنمەن, ۆەرمەەر شىعارماشىلىقتا جاقسى تابىسقا جەتتى, كوزىنىڭ تىرىسىندە ەڭبەگى باعالاندى, اتاق-ابىرويعا بولەندى, پورترەتتەرى قوماقتى قارجىعا ساتىلدى. ول جىلىنا كەم دەگەندە ەكى كارتينادان سالعان دەسەدى. قازىرگى تاڭدا سۋرەتشىنىڭ 34 تۇپنۇسقا شىعارماسى بەلگىلى.
ء«ىنجۋ سىرعالى قىز» كارتيناسىنىڭ تاريحى كوپكە قۇپيا ەكەنىن ءسوز باسىندا ايتىپ وتتىك. زەرتتەۋشىلەر, ءتىپتى سۋرەتتە كىم بەينەلەنگەنىنە دە ناقتى جاۋاپ بەرە المايدى. ءبىر بولجامعا سەنسەك, يان ۆەرمەەر ءوزىنىڭ قىزى ماريانى بەينەلەۋى مۇمكىن: ول سول كەزدە شامامەن 12 جاستا ەدى. ويتكەنى كارتينادا قىزدىڭ ەركىندىگى, باتىلدىعى, وتكىر كوزقاراسى انىق بايقالادى دەيدى.
ال تاعى ءبىر نۇسقادا پورترەتتەگى قىز ناقتى ادام ەمەس, سۋرەتشىنىڭ ەركىن جۇمىسى نەمەسە «تروني» – ءانونيمدى قيال پورترەتى دەلىنەدى.
ايتا كەتەيىك, اۆتور ءوز زامانداستارى سەكىلدى تۋىندىلارىنا تاقىرىپ قويماعان. كوبىنەسە سۋرەتشىلەر قايتىس بولعان سوڭ م ۇلىكتەرىن تۇگەندەۋ كەزىندە ورىنداۋشىلار مەن قىزمەتشىلەر ويلاپ تاباتىن بولعان. ماسەلەن, ۆەرمەەر ومىردەن وتكەن سوڭ 1676 جىلى جاسالعان تىزىمدە «تۇرىك ستيلىندەگى ەكى تروني» دەپ كورسەتىلگەن. سونىڭ ءبىرى وسى مارجان سىرعا تاققان قىز وبرازى بولدى. كەيىن بۇل كارتينا «ورامال تاققان قىز», «قىزدىڭ ءجۇزى» دەپ تە اتالدى. 1995 جىلى ۆاشينگتونداعى كورمەنىڭ الدىندا ماۋريتسحيويس مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كارتيناعا زاماناۋي ات قويا باستادى.
سوندىقتان شىعارماداعى كەيىپكەر وبرازى قيالدان تۋى ابدەن مۇمكىن.
بالكي, ۆەرمەەر ايەلى كاتارينا بولنەستى بەينەلەگەن بولار. ول اۆتوردىڭ «تارازى ۇستاعان ايەل» (Vrouw met weegschaal, 1663), «تەرەزەدەن حات وقيتىن قىز» (Brieflezend meisje bij het venster, 1657) كارتينالارىنا تۇسكەن دەپ سانالادى. الايدا ء«ىنجۋ سىرعالى قىزعا» كاتارينانىڭ جاسى سايكەس كەلمەيدى.
ء«ىنجۋ سىرعالى قىز» باروككو ستيلىنە جاتادى. بۇل پورترەتتىڭ قويۋ قانىق تۇستەرى مەن ۇيلەسىمىنەن بايقالادى. سۋرەتشى فونداعى كونتراستى-جابىق ءتۇس ارقىلى كەيىپكەر تەرىسىنىڭ ءتۇسىن شەبەرلىكپەن شىعارعان.
ونەرتانۋشىلار شىعارما تۋرالى تالقىلاۋلاردا كەيىپكەردىڭ ءار دەتالىن ورتاعا سالاتىن. اسىرەسە قىزدىڭ سىرعاسىنىڭ تازا ءىنجۋ-مارجان ەكەنىنە كۇمانداندى. ولار تاستىڭ تىم ۇلكەن مولشەرىنە, سونداي-اق ونىڭ تومەنگى جاعىنىڭ ەرەكشە جارقىراۋىنا نازار اۋداردى. ال قازىر عالىمدار اشەكەيدىڭ ءىنجۋ ەمەس, جالاتىلعان شىنى ەكەنىن العا تارتادى. ول كەزدە كولەمى ۇلكەن ءىنجۋ سيرەك بولدى ءھام وعان تەك باي-باعلانداردىڭ قولى جەتەتىن. سوندىقتان زەرگەرلىك بۇيىمدار نەگىزىنەن ۆەنەتسيادان جەتكىزىلدى.
XVII عاسىردا پورترەتكە ەرەكشە قۇبىلىستار قوسۋ ءستيلى تانىمال بولدى. سۋرەتشىلەر كەيىپكەردىڭ سىرتقى تۇرىنە-جۇزىنە, تۇرىسىنا نەمەسە كيىمىنە ەرەكشە دەتال ەنگىزۋگە ۇمتىلدى. ال ۆەرمەەردىڭ سىرعالى قىزىندا ايتىلعان دەتالداردىڭ بارلىعى بار دەۋگە بولادى: وبرازداعى جىلى ەموتسيا, تۇنىق كوزقاراس, ورامال, ۇلكەن سىرعا, قيعاشتاپ قاراعان تۇرىس. وسىنىڭ ءبارى شىعارمانىڭ ومىرىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى.
ماسەلەن, اۆتوردىڭ ويىنا كەيىپكەردىڭ باسىنا ورامال تاعۋ قايدان كەلۋى مۇمكىن؟ بالكي, وعان XVII عاسىردا ەۋروپانى جاۋلاپ العان سۇلتان سۇلەيمەننىڭ ىقپالى سەبەپ بولعان شىعار. سونداي-اق سول كەزدەگى سانگەرلەر ەكزوتيكالىق بەزەندىرۋگە تابىنۋدى قولداعان ەدى. ال كارتيناداعى بوياۋلار ۇيلەسىمى كلاسسيكالىق داستۇردەن الدەقايدا الشاق. قالاي دەسەك تە يان ۆەرمەەر سول كەزەڭدەگى سۋرەتشىلىك ونەردىڭ ءستيلىن وزىنشە جالعاستىرىپ, قۇبىلىس جاساي الدى.
