جۋرناليستىك قىزمەت بارىسىندا رەزەرۆتە تۇرعان بىرنەشە جاسپەن سويلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. سوندا بايقاعانىمىز – ەل بولاشاعىن سەنىپ تاپسىرامىز دەپ وتىرعان كادرلاردىڭ كوبى انا ءتىلىن بىلمەيدى. ءبىز سويلەسكەن ون جاستىڭ ىشىندە بىردە-ءبىر باسقا ۇلتتىڭ وكىلى جوق. بىراق ولاردىڭ ىشىنەن مەملەكەتتىك تىلدە ويىن ەمىن-ەركىن جەتكىزىپ, كوزقاراسىن كەدەرگىسىز بىلدىرە الاتىن جان بولمادى. ەڭ سوراقىسى, قازاق تىلىندە سويلەمەك تۇگىلى, ون اۋىز ءسوزدى قاعازعا ساۋاتتى تۇسىرە الماعانىنان قىسىلىپ-قىمتىرىلعان, قىنجىلعان بىردە-ءبىر جاستى بايقامادىق. وكىنىشتى مە؟! وكىنىشتىڭىز نە, قورقىنىشتى! ويتكەنى, ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە سول رەزەرۆتەگى جاس كانديداتتار ساياسي بايگەدەن وزا شاۋىپ شىقسا, مينيسترلىكتەر, اكىمدىكتەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورلاردا جوعارى لاۋازىمدى قىزمەت اتقارا الادى. ال تالاپ بويىنشا كادر قورىندا تۇرعان كانديداتتاردىڭ جاسى 35-تەن اسپايتىنىن ەسكەرسەك, الداعى 30 جىلدا بيلىكتىڭ ءتىلى تاعى رەسمي تىلدەن الىسقا ۇزاپ كەتە المايدى-اۋ, شاماسى... بيلىكتىڭ مەملەكەتتىك تىلدە سويلەۋى تاعى دا وتىز جىلعا سوزىلا ما سوندا؟!.
شىنى كەرەك, جۋرناليستەر ءۇشىن قازاق تىلىندە ويىن ەركىن, پىكىرىن اشىق ءارى ساۋاتتى جەتكىزەتىن سپيكەر تابۋ قازىردىڭ وزىندە – ۇلكەن ماسەلە. اسىرەسە, بيلىك باسىندا جۇرگەندەردەن مەملەكەتتىك تىلدە ءبىر اۋىز پىكىر الۋ ءبىر قيامەت. رەزەرۆتەگى جاستاردىڭ قازاقشاسىنا قاراپ, قازاقتىلدى باق وكىلدەرى بۇل ماسەلەمەن ءالى تالاي بەتپە-بەت كەلەتىن بولار دەگەن ويدا قالدىق.
وتكەن جىلى «پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆى» جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالدى. سول كەزدە بيىلعى باستى ەرەكشەلىك – ۇمىتكەرلەردە مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيىن راستايتىن سەرتيفيكات بولۋى شارت دەپ قۋانعان ەدىك. الايدا بۇل سەرتيفيكاتتىڭ دا تەك ء«سان ءۇشىن» ەكەنىن ەندى تۇسىنگەندەي بولىپ وتىرمىز. قازىرگى تاڭدا كادرلىق رەزەرۆتە 300 جاس تۇر. سونىڭ 2-3-ەۋى عانا وزگە ۇلت وكىلى بولسا, قالعاندارى – قاراكوز قازاق جاستارى. ۇمىتكەرلەردىڭ 57 پايىزى شەت مەملەكەتتەردە ءبىلىم السا, 43 پايىزى قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرى. ىرىكتەۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 50 ادام تاڭداپ الىنادى. بىراق بۇل ىرىكتەۋ كەزىندە قازاق جاستارىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيى قالاي تەكسەرىلەتىنى تۇسىنىكسىز. مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ دەڭگەيى تۋرالى بەرىلگەن سەرتيفيكات تاعى دا كوزبوياۋشىلىق بولعانى ما؟!.
جالپى, پرەزيدەنتتىك كادر رەزەرۆىن جاساقتاۋ – قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماڭىزدى باستامالارىنىڭ ءبىرى. بۇل يدەيانى مەملەكەت باسشىسى العاش رەت سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا جاريالاعان بولاتىن. كادرلىق رەزەرۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى كادرلاردى جاڭارتۋعا جول اشارى ءسوزسىز. ەل پرەزيدەنتى بيىلعى جولداۋىندا دا جاستاردىڭ دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ء«بىز ادامداردىڭ ەنەرگياسىنا, تالانتى مەن ەڭبەكقورلىعىنا ارقا سۇيەيمىز. ءاربىر ازاماتتىڭ ءوزىن-ءوزى جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعداي جاسايمىز. تەك وسىلاي عانا ءبىز حالقىمىزدىڭ جاسامپازدىق الەۋەتىن ارتتىرا الامىز», دەدى. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسى جۇمىسشى جانە شىعارماشىل جاستاردىڭ بارلىق باستاماسىن قولدايدى. الايدا انا ءتىلىن قاجەت ەتپەگەن, مەملەكەتتىك ءتىلدى يگەرمەگەن جاستاردان ۇلت قامىن جەيتىن وزىق ويلى كوشباسشى شىعادى دەگەنگە سەنۋ قيىن.
جوبانىڭ باستى ماقساتى – بىلىكتى باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ جانە جاستار ءۇشىن الەۋمەتتىك ءليفتىنىڭ ۇتىمدى جۇيەسىن قۇرۋ. بىراق رەزەرۆ تەك قانا جوعارى لاۋازىمعا ۇسىنىلاتىن توپ بولىپ قالماۋى كەرەك. ەڭ الدىمەن, بۇل باستاما جاستاردى حالىققا شىن نيەتىمەن قىزمەت ەتۋگە ىنتالاندىرۋى ءتيىس. ال حالىققا قىزمەت ەتۋ – مەملەكەتتىك تىلدە سويلەۋدەن, انا تىلگە دەگەن قۇرمەتتەن باستالۋى كەرەك ەمەس پە؟!
وسىدان ەكى جىل بۇرىن پرەزيدەنت «انا ءتىلى» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «جاستار ءۇشىن الەۋمەتتىك ليفت ورنىقتىرۋ كەرەك. مەملەكەتتىك باسقارۋ ىسىندەگى جانە يدەولوگيا سالاسىنداعى قاتەلىكتەردى دەر كەزىندە تۇزەتكەن ءجون. ەگەر جۇمىس وسىلاي جۇرەتىن بولسا, ءسوزسىز ادىلدىك ورنايدى» دەگەن بولاتىن. ق.توقاەۆ ايتىپ وتىرعان سول قاتەلىك كادرلىق رەزەرۆتە دە بار ەكەنىن مويىنداۋىمىز قاجەت. سوندىقتان دا بۇل كەمشىلىكتى دە ءدال قازىر قولعا الماساق, ەرتەڭ كەش بولاتىنى ءسوزسىز.
«ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەيدى الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحان. ال ماعجان اقىن «كوزدەرىندە وت وينار», «سوزدەرىندە جالىن بار» جاستارعا سەنىم ارتتى. الايدا الاش ارىستارى سەنگەن جالىندى جاستار ەلگە قىزمەت ەتۋدە مەملەكەتشىلدىگىن عانا ەمەس, ناعىز ۇلتجاندىلىعىن تانىتسا قۇبا-قۇپ. اناسىنىڭ ءتىلىن ارداقتاماعان جاستار مەملەكەتتىك مۇددەنى ۇشپاققا شىعارىپ, حالىقتى جارىلقايدى دەپ ايتۋ قيىن...