اتالعان ينسپەكتسيانىڭ ءبولىم باسشىلارىنىڭ اككى بىرەۋى ۇيىمداستىرعان سحەما بويىنشا ونىڭ قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەر سىرت كوزگە كورسەتپەۋ ءۇشىن سالماعى رۇقسات ەتىلگەن نورمادان اسىپ كەتەتىن جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرىمەن جاقىن تۋىستارىن كورگەندەي قۇشاق جايا امانداسىپ, قول الىسقان بولىپ, ارقايسىسىنان 10 مىڭنان 50 مىڭ تەڭگەگە دەيىن پارا الىپ وتىرعان. وسىلايشا «الاقانعا قىستىرىلعان» اقشا اعىنى كۇنىنە 150 مىڭ تەڭگەدەن 500 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتكەن.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى پەتروپاۆل – مامليۋتكا اۆتوجولىنداعى جىلجىمالى كولىكتىك باقىلاۋ بەكەتىنىڭ ەكى باس مامانى وتكەن جىلعى ساۋىردە جەرگىلىكتى كومپانيالاردىڭ ءبىرىنىڭ «كاماز» ءاۆتوموبيلىن توقتاتىپ, ونىڭ جۇرگىزۋشىسىنەن «كاسىپورىن كولىكتەرىنىڭ ەش كەدەرگىسىز جۇرۋىنە قامقورلىق جاساۋ ءۇشىن» 100 مىڭ تەڭگە پارا العان. Kazinform-نىڭ حابارلاۋىنشا, وسى قىلمىستىق ءىستى سوت جاقىندا قاراپ, كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ جەمقور قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەكەۋىن دە 6 جىلعا باس بوستاندىقتارىنان ايىرىپتى.
كولىكتىك باقىلاۋ سالاسىنداعى وسىنداي كوررۋپتسيالىق قىلمىستارعا بايلانىستى 2021 جىلعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى ۇلتتىق باياندامادا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ كولىك كوميتەتى قابىلداپ جاتقان جوسىقسىز جۇك تاسىمالداۋشىلارمەن كۇرەس شارالارى ءفورمالدى سيپاتقا يە جانە كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بەرىپ وتىرعان جوق دەگەن تۇجىرىم جاسالعان. انتيكوردىڭ باعالاۋىنشا, قازىر ەلىمىزدە 800 مىڭنان استام كولىك قۇرالى كولىكتىك باقىلاۋدان تىس قالعان. ال مەملەكەت جولداردى جوندەۋگە جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 60 ملرد تەڭگە جۇمساپ كەلەدى. الايدا ونىڭ تيىمدىلىگى شامالى. جاڭادان سالىنعان جانە كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن جولداردى سالماعى شامادان تىس اۋىر جۇك اۆتوموبيلدەرى كوپ ۇزاماي ەزىپ-جانشىپ, ءبۇلدىرىپ كەتىپ جاتىر. بۇدان, اسىرەسە استىقتى وڭىرلەردىڭ ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇرعىندارى ءجيى زارداپ شەگىپ وتىر. ماسەلەن, ءبىز سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شالعايداعى تيميريازەۆ اۋدانىنا قاراستى دوكۋچاەۆو اۋىلىندا بولىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسكەنىمىزدە ولاردىڭ ايتقان جالعىز مۇقتاجدىعى – بەرتىندە عانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن جولدى كۇزدە استىق تاسىعان اۋىر سالماقتى ماشينالار بالشىقتاي يلەپ, جەڭىل كولىكپەن جۇرۋگە جارامسىز قىلىپ تاستاعانى. ولار: ء«بىز تولەپ وتىرعان سالىقتان قۇرالاتىن بيۋدجەت قارجىسىن وسىلاي ىسىراپ ەتۋگە بولا ما؟! جەتپىس توننالىق قىتايلىق ءوزى اۋدارعىش اۆتوموبيلدەر نەنى شىداتسىن؟! سوندىقتان, ونداي كولىكتەردىڭ استىق پەن باسقا دا اۋىر جۇكتەردى اۋىل جولدارىمەن تاسۋىنا مۇلدەم تىيىم سالۋ كەرەك», دەگەن ەدى. وسى ورايدا «اۆتوموبيل كولىگى تۋرالى» زاڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ قاداعالاپ, اۆتوجولداردى اۋىر سالماقتى كولىكتەردىڭ بۇلدىرۋىنە جول بەرمەۋ مىندەتى جۇكتەلگەن كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسيالارىنىڭ جەمقورلىق دەرتىن جۇقتىرعان قىزمەتكەرلەرى ناق سونداي اۆتوموبيل جۇرگىزۋشىلەرىنەن پارا الىپ ۇستالىپ جاتقانى «سەنگەن قويىم سەن بولساڭ...» دەگەندەي, ءتۇڭىلتىپ, تۇيىققا تىرەلگەندەي كۇي كەشىرمەي قويمايدى.
انتيكوردىڭ ايتۋىنشا, كولىكتىك باقىلاۋ بەكەتتەرىندە 9 جىل ىشىندە ارنايى اۆتوماتتاندىرىلعان ولشەۋ قۇرالدارىنىڭ جۇمىسى دا جولعا قويىلماعان. بۇعان قوسا, كولىك كوميتەتى جولداردا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن اۋماقتىق ينسپەكتسيالار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىنا ونلاين-بەينە-مونيتورينگ جۇرگىزبەيتىن جانە ولاردىڭ بەينە-جەتونداردى پايدالانۋى قامتاماسىز ەتىلمەيتىن بولىپ شىقتى. انىعىندا, مۇنىڭ ءبارى كولىكتىك باقىلاۋ ىسىندە ءتيىستى ءتارتىپ ورناتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن شارالار ەكەنى انىق. بىراق «سول ءتارتىپ سالانى باسقاراتىن شەنەۋنىكتەرگە كەرەك پە ءوزى؟..» دەگەن سۇراق تا ءوز-وزىنەن تۋىندايدى...
انتيكور ەرەكشە دابىل قاعىپ وتىرعان ماسەلە – كولىك قۇرالدارىن تەحنيكالىق تەكسەرۋدە ورەسكەل كەمشىلىكتەرگە جول بەرىلگەنى. وتكەن جىلى 54 جالعان تەحنيكالىق بايقاۋ وپەراتورى انىقتالعان. ولار اۆتوكولىكتەردىڭ جۇرگىزۋشىلەرىنە 435 مىڭ جالعان دياگنوستيكالىق كارتا جاساپ بەرگەن. ەڭ سوراقىسى – استاناداعى كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تەحنيكالىق بايقاۋدىڭ جالپى سوماسى 500 ملن تەڭگە بولاتىن 260 مىڭنان استام جالعان دياگنوستيكالىق كارتاسىن جاساپ بەرۋدى وزدەرى ۇيىمداستىرعانى اشكەرە بولدى. وسىلايشا, قازاقستانداعى بارلىق اۆتوكولىكتىڭ 15 پايىزى نەمەسە ءاربىر التىنشىسى كوشەلەردەگى قوزعالىس قاۋىپسىزدىگىنە ءھام ادامداردىڭ ومىرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ ءجۇر.
«الايدا كولىكتىك باقىلاۋ ورگاندارى جالعان تەحنيكالىق بايقاۋ وپەراتورلارىنا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋدىڭ ورنىنا, ولاردىڭ زاڭسىز قىزمەتىنە قامقورلىق جاسايدى», دەپ مالىمدەپتى انتيكور 2021 جىلعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى ۇلتتىق باياندامادا.
«جىل سايىن كولىك كوميتەتى حالىقارالىق ساۋدا قاتىناستارىن دامىتۋ ماقساتىندا شەت مەملەكەتتەرمەن رۇقسات بلانكىلەرىمەن تەپە-تەڭ نەگىزدە الماسۋدى جۇرگىزەدى. بىراق ادال تاسىمالداۋشىلاردىڭ ولاردى الۋىنا زاڭسىز رۇقسات بەرمەۋ ارقىلى بلانكىلەردىڭ جاساندى تاپشىلىعى ءجيى جاسالادى. ولار ءوز جۇك كولىگى جوق بولعانىمەن, كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسيالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جەكە مۇددەسى بار كومپانيالارعا بەرىلەدى», دەپ انتيكور ەلىمىزدىڭ كولىك سالاسىنداعى تاعى ءبىر بىلىق-شىلىقتى اشىق ايتىپ وتىر.
«اشىنعاننان شىعادى اششى داۋسىم» دەمەكشى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتىڭ وسىنداي وتكىر سىندارىنان يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاڭا باسشىلىعى دۇرىس قورىتىندى شىعارسا, يگى. بۇل ۆەدومستۆو وتكەن جىل بويىنشا جۇرگىزىلگەن باعالاۋ ناتيجەسىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندە جەتكىلىكتى شارالاردى قابىلدامايتىن باسشىلارى بار مينيسترلىكتەر قاتارىنا جاتقىزىلعانى بەكەر ەمەس ەكەنىنە كوزىمىز كامىل جەتىپ وتىر.
وكىنىشكە قاراي, كولىكتىك باقىلاۋ سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىق بيىلعى جىلى دا تىيىلماي تۇر. جۋىردا انتيكور قىزمەتكەرلەرى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ دەپارتامەنتىمەن جانە تالدىقورعان كولىكتىك پروكۋراتۋراسىمەن بىرلەسىپ, الماتى وبلىسىنداعى كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ ءبولىم باسشىسى مەن ونىڭ ەكى باعىنىشتى قىزمەتكەرىن كاسىپكەرلەردەن جۇيەلى تۇردە پارا العاندارى ءۇشىن ۇستاعاندىعى ءمالىم بولدى.
شىنتۋايتىندا, ەلىمىزدەگى كولىكتىك باقىلاۋ سالاسى اڭىزداعى اۆگيدىڭ ات قوراسىنا ۇقساپ, بىلىق-شىلىققا بەلشەسىنەن باتىپ تۇرعان ءتارىزدى. بىراق ونى دا تۇبەگەيلى تازارتاتىن ۋاقىت جەتكەنى داۋسىز.
