مال ورىستەن كوپ ۇرلانادى

وسىدان ەكى جىل بۇرىن جامبىل وڭىرىندە مال ۇرلىعىنىڭ دەرەگى كۇرت ارتىپ كەتكەن ەدى. دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, 2020 جىلى وبلىستىڭ قورداي, مويىنقۇم, جامبىل اۋداندارىندا مال ۇرلىعى ءجيى تىركەلگەن. اسىرەسە مالدى قورادان ەمەس, ورىستەن ۇرلاۋ بەلەڭ العان. اتاپ ايتساق, قورداي اۋدانىنداعى «رايساي» جايىلىمىنان جەرگىلىكتى «قاليجان» شارۋا قوجالىعىنا تيەسىلى 10 باس سيىر ۇرلانعان. ءسويتىپ, مال يەسىنە 3 ملن 200 مىڭ تەڭگە كولەمىندە زالال كەلگەن. الايدا پوليتسەيلەر قىلمىستىڭ ءىزىن سۋىتپاي اشىپ, بۇرىن وسى قوجالىقتا شوپان بولىپ ىستەگەن 3 ادامدى ۇستاعان بولاتىن. سول سياقتى مويىنقۇم اۋدا­نىنداعى «بەكتاي» جايىلىمىنان دا سول جىلى 9 باس ءىرى-قارا قولدى بولعان. سونداي-اق جامبىل اۋدانىندا دا ءبىر تۇندە 72 باس ءىرىلى-ۇساقتى مالدىڭ ۇرلانۋى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ قاۋپىن كۇشەيتكەن وقيعا بولعان ەدى. دەگەنمەن دە جەرگىلىكتى پوليتسەيلەردىڭ جەدەل ىزدەستىرۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە قىلمىسكەرلەر قۇرىقتالىپ, ۇرلانعان مالدار يەلەرىنە قايتارىلعان. ال ءىزى جوق ۇرلىقتار قانشاما؟ بۇل ايتىلعاندار انىقتالعان دەرەكتەردىڭ جۇزدەن ءبىرى عانا.

الايدا ۇرلىقتىڭ اتى – ۇرلىق. ءبىر مالىن ەكى قىلۋ ءۇشىن جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شارۋالاردىڭ بار ەڭبەگىن ءبىر تۇندە ۇپتەپ كەتۋ جاقسى ەمەس. تابان اقى, ماڭداي تەرىمەن تاپقان نەسىبەسىن ەشكىمنىڭ دە وزگەنىڭ قولىنا ۇستاتا قويماسى انىق. بىراق كانىگى ۇرىلار قىلمىستىڭ دا قيسىنىن تاۋىپ, تالاي ەلدى سان سوقتىرىپ كەلگەن. مال ۇرلىعىنان زارەزاپ بولعان جامبىلدىقتار تالاي رەت قۇزىرلى ورگان باسشىلارىنا شاعىمدانعان. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ شاعىمىنا قۇلاق اسقان وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ نۇسقاۋىنا سايكەس وتكەن جىلى «مال ۇرلىعى» جەدەل الدىن الۋ ءىس-شاراسىن ۇيىمداستىردى. ارينە, بۇل باستاما ناتيجەسىز بولعان جوق. اتالعان ءىس-شارا بارىسىندا 21 قىلمىس اشىلىپ, 21 قىلمىسكەر قۇرىقتالعان. ونىڭ ىشىندە ەكى قىلمىستىق توپ تا بار. ۇرلانعان 201 باس مال يەلەرىنە قايتارىلعان. بۇدان وزگە دە تالاي ۇرلىقتىڭ ءىزى اشىلىپ, جولى كەسىلگەن. قازىرگى تاڭدا دا وڭىردە مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى بەرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, بيىل وبلىس اۋماعىندا مال ۇرلىعى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 50-دەن 38-گە, ياعني, 24 پايىزعا ازايعان. «تىركەلگەن 38 مال ۇرلىعىنىڭ قازىرگى ۋاقىتتا 22-ءسى اشىلدى. ونىڭ ىشىندە اۋىر ساناتتاعى مال ۇرلىعى 30-دان 27-دەرەككە, ياعني 10 پايىز­عا تومەندەگەن. جىل باسىنان بەرى مال ۇرلىعىن جاساعانى ءۇشىن 26 تۇلعا قىل­مىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا. سونداي-اق 7 ادامنان تۇراتىن 3 قىلمىستىق توپ انىقتالىپ, جولى كەسىلدى. سونىمەن قاتار بۇرىن جاسالعان 15 قىلمىس اشىلدى», دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى گۇلسارا مۇحتارقۇلوۆا.

وسى كۇنگە دەيىن وڭىردەگى كوپتەگەن شارۋا قوجالىعى مال ۇرلىعىنان زارداپ شەگىپ كەلدى. رەسمي مالىمەتتەگى پايىز­دار تومەندەگەنىمەن, ۇرلىق مۇل­دە تىيىلدى دەۋگە بولماس. ونىڭ قاۋ­پى ءالى دە بار. الايدا قازىرگى كەزدە كوپتەگەن شارۋا تىرلىگىنە قامسىز كى­رىسىپ, جايماشۋاق تىرشىلىك كەشىپ جات­قانداي. ءوزىمىز حابارلاسقان شار­ۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارى مال ۇر­لىعىنا قاتىستى ەشقانداي شاعىم ايت­قان جوق. «اۋىلدا مال ۇرلىعىنان ازىرگە قاۋىپ جوق. بۇرىن ۇرىلار مالدى ورىستەن ۇرلايتىن. بۇرىن مالدى قورا مەن ورىستەن ۇرلاعاننىڭ جازاسى ەكى ءتۇرلى ەدى. قازىر جازا قاتاڭداتىلدى. ۇرىلار زاڭنان قورقاتىن شىعار, ايتەۋىر ۇرلىق تىنىشتالىپ قالعان سياقتى. ونىڭ ۇستىنە بۇرىنعىداي ەمەس, قازىر جەرگىلىكتى پوليتسيا ينسپەكتورلارى دا جاقسى جۇمىس ىستەيدى. قىزمەتتىك كولىكتەرى دە بار, كۇنى-ءتۇنى ەل اراسىندا جۇرەدى», دەيدى ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ جاقسىلىق اۋىلىنداعى «التىن تاۋ» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى مۇراتبەك بيعازيەۆ. سونداي-اق بۇگىندە مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ, ءناسىبىن سودان تاۋىپ وتىرعان جامبىل اۋدانىنا قاراستى شايدانا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سەرالى راحماتيلداەۆ تا اۋىلدىڭ ءازىر تىنىش ەكەنىن ايتادى.

«جاۋ جوق دەمە, جار استىندا» دەگەندەي, ارقانى كەڭگە سالۋعا بولماس. مال ۇرلىعىنىڭ اسىرەسە قىس مەزگىلىندە ۇدەيتىن باياعى ادەتى. ۇرىلاردىڭ دا اككى قۋلىعى ءىز جاسىرۋعا كەلگەندە وسى مەزگىلدى قولاي كورەدى. ودان كەيىن قۇربان ايت مەيرامى كەزىندە دە مال ۇرلىعى جيىلەيدى. مۇنىڭ بارلىعى دا جاتىپىشەر جالقاۋلىقتىڭ, ورتا جولدان وڭاي ولجاعا كەنەلۋدى عانا كوزدەيتىن پيعىلدىڭ كورىنىسى. ال مۇنىڭ بىردەن پىشاق كەسكەندەي تىيىلۋى دا مۇمكىن ەمەس.

جامبىل وبلىسى