ادام تەرىسىنەن جاسالعان پورتمونە

اجالدان ەشكىم قاشىپ قۇتىل­ماي­دى, سوندىقتان ادام بالاسى وعان مويىنسىنىپ, ەرتە مە, كەش پە ايتەۋىر ءبىر كەلەتىنىن ويلاۋمەن ءومىر سۇرەدى. تەك, ءولىمنىڭ دە تىلەگى بار, ول – و دۇنيە­گە جانى قينالماي, ازاپ كورمەي اتتانۋ, قارا جەر قوينىنا ون ەكى مۇشەسىنىڭ ساۋ بارۋى. ۇلى وتان سوعىسى ميلليونداعان ادامنىڭ ءومىرىن قيعان, وسىنشاما وتباسىعا تاۋقىمەت ازابىن تارتتىرعان قاسىرەتتى سويقان رەتىندە تاريحتا قالدى. وق تەسكەن ىشەك-قارنى شۇباتىلا ەڭبەكتەگەندەر, جارىقشاق ءتيىپ قاق ايىرىلعان باسىمەن ساسقاننان ءجاندار­مەن جۇگىرگەندە ساپ-سارى ميى جان-جاققا شا­شىراي اقتارىلعان جاۋىنگەر, ءبىر وزىنەن 20-عا تارتا وق جارىقشاقتارى الىنعان مايدانگەر, تاعى باسقا سوعىستىڭ جانتۇرشىگەرلىك قاسىرەتتى وقيعالارى ارداگەرلەر اۋزىمەن ەستەلىك رەتىندە ايتىلىپ, كىتاپتاردا قانعا مالىنعان سيامەن جازىلىپ كەلەدى. تاعدىردىڭ ايداۋىمەن تۇتقىنعا تۇسكەندەردىڭ لاگەرلەردە قانداي ازاپتاۋلار كورگەندىگى دە  ءوز الدىنا زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن ۇلكەن اڭگىمە. لاگەرلەردە ءتۇرلى ازاپتاۋلاردان, اۋرۋ-سىرقاۋدان, اشتىقتان كوز جۇمعانداردىڭ شاشتارى مەن تەرىلەرىنەن ايەلدەرگە ارنالعان بيىك وكشەلى تۋفلي, سومكەلەر دايىندالعانى تۋرالى دەرەكتەردى دە ءار جەر-ءار جەردەن كوزىمىز شا­لىپ قالىپ ءجۇر. سويتسەك, ۇلى وتان سوعىسى جىل­دارىندا ادام تەرىسىنەن, دالىرەك ايتساق, جاۋىنگەر تەرىسىنەن تىگىلگەن بۇيىمنىڭ ءبىرى ماڭعىستاۋ وبلىس­تىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا ساقتاۋلى ەكەن. – 1995 جىلى جەڭىس مەرەكەسىنىڭ 50 جىلدىعىنا وراي مۇراجايدا ارنايى كورمە وتكىزگەن ەدىك. كورمەنى تاماشالاۋعا كەلگەن كورەرمەندەر اراسىنان اقتاۋ قالاسىنىڭ تۇرعىنى لەسيتسىن وزىندە ادام تەرىسىنەن جاسالعان پورتمونە بار ەكەندىگىن ايتىپ, ارادا كوپ ۋاقىت وتپەي مۇراجايعا اكەلىپ تاپسىردى, – دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايى قور ءبولىمىنىڭ باس قور ساقتاۋشىسى جادىرا كەتەەۆا. جادىرا ادەمى قوراپشادان شىعارىپ ۇستەل ءۇستى­نە قويعان قوڭىرقاي ءتۇستى پورتمونەنى قولعا ۇستاۋ­دىڭ ءوزى قيىن. تىتىركەنەسىڭ. ايتسە دە, ۇستادىق... تىگىنەن اشىلاتىن پورتمونەنىڭ ەنى 10 سم., ال ۇزىندىعى 15,5 سم. ەكەن. ديزاينى سول كەزدىڭ ولشەمىمەن العاندا ءتاپ-ءتاۋىر – ءىشى ءتورت بولىكتەن تۇرادى. ءبىر بەتىندە قالتاشا بولىك­تەردى بەكىتەتىن ارنايى بەلدىگى دە بار.  ىشكى بەتىن, ياعني پورتمونە استارىن ماتامەن ىزعان. بۇل – سوعىس جىلدارىنداعى اتىس-شابىس بىلاي تۇرسىن, ادامي قۇندىلىقتاردى, ار-يمان اتاۋلىنى جيىپ تاستاپ, ادامدى ايۋاندىقپەن جازالاعاندىعىنىڭ ءبىر دالەلى. اتاسىن, اكەسىن, باۋىرىن جوعالتىپ قانشا جان «اھ» ۇردى, قانشا انا ۇلىن كۇتۋمەن ءوتتى ومىردەن, قانشا ۇرپاق حابارسىز كەتكەن بابالار تۋرالى ءبىر دەرەك تابىلار ما ەكەن دەپ ءالى دە عالامتور سايتتارىنا ۇڭىلۋدە. ال, سۇيەگى ورتەلىپ, سىپىرىلعان تەرىسى بۇيىمعا اينالعان بەيباق كىم ەكەن؟! بۇل – سوعىستىڭ اشىلمايتىن ماڭگى جۇمباعى... گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». ماڭعىستاۋ وبلىسى.