ايتپاعىمىز, جاسىل قالا اتانعان الماتىنىڭ اتىن دۇركىرەتكەن تال-تەرەكتەردىڭ باسىم بولىگى قارتايدى. بۇرىن سايا بولعان اعاشتاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ دىڭگەگى ءشىرىپ تۇر. الماتى قالالىق جاسىل ەكونوميكا باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرىك ادىلباەۆ: «الماتىداعى جاسىل جەلەك قورى – 2 809 183, ونىڭ ىشىندە ساۋى – 1 946 234, كارى اعاش – 360 309, جاس وسكىندەر – 418 012 جانە جارامسىز 84 628 اعاش بار», دەدى.
ادام ءومىرى مەن مۇلكىنە قاۋىپ توندىرەتىن, وزەگى شىرىگەن اعاشتاردىڭ باسىم بولىگى قالا ورتالىعىندا. كوشە بويىندا – 34 962, اۋلالاردا 49 666 اعاش بار.
«جىل سايىن اۋداندىق اكىمدىكتەرگە 1,9 مىڭ اعاش كەسۋگە جانە ونىڭ ورنىنا مىندەتتى تۇردە 19 مىڭ ءتۇپ اعاش وتىرعىزۋ ءۇشىن 54 ملن تەڭگە بولىنەدى», دەيدى سپيكەر.
قالاداعى كارى اعاشتى كەسۋ باعدارلاماسى اياسىندا ءار كەسىلگەن تالدىڭ ورنىنا 10 كوشەتتەن وتىرعىزىلادى. بيىل جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار «Jasyl Almaty» باستاماسىمەن 1 ملن اعاش وتىرعىزۋ اكتسياسىن اياقتايدى. بۇعان دەيىن مەگاپوليستە 705 مىڭ كوشەت وتىرعىزىلعان.
«بيىل بىزدە 350 مىڭ جاسىل جەلەك وتىرعىزۋ جوسپارى بار, ونىڭ ىشىندە 72 346 كوشەت وتىرعىزىلدى. جالپى, وسى ەكپەلەر ەسەبىنەن 1 ملن اعاش وتىرعىزۋ ارقىلى Jasyl Almaty اكتسياسىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى س.ادىلباەۆ.
جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىنىڭ الدىندا قالالىق ەكوجۇيەنى بىرىكتىرەتىن جانە بيوارتۇرلىلىكتى قولدايتىن قالانىڭ «جاسىل جەلىسىن» قۇرۋداعى ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. سوندىقتان كۇزدە تاعى 277 654 جاس كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«اعاش وتىرعىزعان كەزدە دەندرولوگ عالىمداردىڭ اقىل-كەڭەستەرى ەسكەرىلدى. ولار كادىمگى قاراعاي, قازاقستاندىق تەرەك, ۇساق جاپىراقتى قاراعاي, قايىڭ, شاعان, اكاتسيا, ءسۇيىر جاپىراقتى ۇيەڭكى, كاشتان, روبينيا, كوپىرشىك, دولانا, الما, ورىك وتىرعىزۋدى ۇسىنادى», دەدى باسقارما باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى.
سپيكەر الماتىلىقتارعا كوشەتتەردى تەگىن تاراتۋ «جاسىل اۋلا» اكتسياسىنا ۇلاساتىنىن, كۇزدە مەگاپوليس تۇرعىندارىنا 2 مىڭعا جۋىق كوشەت تاراتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. سونداي-اق قالانى گۇل كومپوزيتسيالارىمەن جانە گۇلزارلارمەن بەزەندىرۋ جۇمىسىمەن اينالىسىپ وتىرعان مەكەمەلەر بار.
«بىرجىلدىق جانە كوپجىلدىق گۇلزارلاردى وتىرعىزۋ 2023 جىلعا دەيىن جالعاسادى. جالپى سوماسى 2,1 ملرد تەڭگەگە مەردىگەرلىك ۇيىمدارمەن 10 شارت جاسالدى. گۇل وتىرعىزۋ ءساۋىر ايىندا باستالدى, ويتكەنى بۇل ەڭ قولايلى كەزەڭ. ساندىك گۇلدەر ەگىلەتىن جەرلەردىڭ جالپى كولەمى شامامەن 159 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى», دەدى سپيكەر.
بۇدان باسقا وتكەن جىلداردىڭ كوپجىلدىقتارىنا كۇتىم جاساۋ, سونداي-اق 26 مىڭ شارشى مەتر الاڭعا كوگال ەگۋ جوسپارلانعان. ايتقانداي, الماتىدا بۇلبۇل گۇلدەر پايدا بولادى. كولامبۋس, اببا, ديناستي, سترونگ گولد, لاليبەللا, لياپ توپ سياقتى گۇلدەردى وتىرعىزۋ 10 مامىرعا دەيىن جالعاسادى. مەگاپوليستەگى اعاشتاردى سانيتارلىق كەسۋ ماۋسىمدىق ءىس-شاراسى ءبىر جاعىنان قۋراعان اعاشتاردان ارىلۋ ارقىلى تۇرعىنداردىڭ ومىرىنە قاۋىپسىز بولسا, ەكىنشىدەن, اعاشتاردى ساۋىقتىرىپ, بۇتالارىن جاڭارتىپ, ءارتۇرلى وسىمدىك اۋرۋلارىنىڭ پايدا بولۋىن ازايتاتىنى بەلگىلى. بيىل وسى ماقساتتا اۋداندىق اكىمدىكتەرگە 1,9 مىڭ اعاشتى كەسىپ, ورنىنا 19 مىڭ وتەمدىك اعاش وتىرعىزۋعا 54 ملن تەڭگە ءبولىندى.
ء«بىز اعاشتاردىڭ باسىن سانيتارلىق كەسۋمەن جاسارتىپ, پىشىندەيتىن جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرامىز. جىل سايىن اۋداندىق اكىمدىكتەر 61 مىڭ اعاشتى كەسەدى», دەدى س.ادىلباەۆ.
بيىل 242 اعاشتىڭ ءدىڭى قۇلاپ, ءىرى بۇتاقتارى مورت سىنعان. قۇزىرلى مەكەمە كوكتەمدەگى داۋىلدا 185 اعاش قۇلاپ, ءىرى 57 بۇتاق وپىرىلىپ تۇسكەنىن مالىمدەدى. ال قاۋىپتى اعاشتاردى كەسۋ جۇمىستارىن اۋداننىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەرى مەن الماتى قالاسىنىڭ قۇتقارۋ قىزمەتى اتقارۋعا ءتيىس. اعاشتاردى كەسۋگە رۇقسات الۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قۇجاتتاردى ەلەكتروندىق نىساندا E-gov (e-license – قورشاعان ورتانى قورعاۋ – اعاشتاردى كەسۋگە رۇقسات بەرۋ – قىزمەتكە ونلاين تاپسىرىس بەرۋ) ەلەكتروندىق ۇكىمەتى ارقىلى جىبەرۋ قاجەت. س.ادىلباەۆ قۇلاعان اعاشتار كەلتىرگەن شىعىندى وتەۋ جونىندە ايتا كەلە, م ۇلىككە زاقىم كەلگەن جاعدايدا ىرگەلەس اۋماقتىڭ يەسى 5 مەتر شەكارادا جاۋاپتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جالپى پايدالانىلاتىن جەرلەردە جاۋاپكەرشىلىك وسى ۋچاسكەگە قىزمەت كورسەتەتىن كوگالداندىرۋ جونىندەگى ۇيىمدارعا (اۋدان اكىمدىگى) بەكىتىلگەن. سونداي-اق ول شىعىندى وتەۋدى قاراۋ پروتسەسى جەكە سيپاتقا يە ەكەنىن جانە ادەتتە سوت ارقىلى قارالاتىنىن ايتتى.
سەنبىلىكتەردە الماتىلىقتار ۇيمە-ۇيمە قوقىس جيناپ جاتىر. تەك 9 ساۋىردە قالا تۇرعىندارى كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن بىرگە 10 910 تەكشە مەتر قوقىس جيناپ, شىعاردى. جاسىل ەكونوميكا باسقارماسى جينالعان قوقىستى, جاپىراقتاردى ورتەمەۋ كەرەگىن ايتادى. كەز كەلگەن جەردە جينالعان قوقىسقا وت قويۋ قاۋىپتى. ونىڭ ۇستىنە, «الماتى قالاسىنىڭ جاسىل جەلەكتەرىن كۇتىپ ۇستاۋ جانە قورعاۋ ەرەجەلەرىنە» سايكەس بۇعان ءۇزىلدى-كەسىلدى تىيىم سالىنادى.
