ءبىلىم • 13 ءساۋىر، 2022

اكادەميالىق ادالدىق

142 رەت كورسەتىلدى

«مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى». جۇرەك ءاۋ باستان تازالىق، ادالدىق، ىزگىلىك سياق­تى قاسيەتپەن استاسقان ۇعىم رەتىندە قالىپ­تاسقاندىقتان، ۇستازداردى ءدال وسىنداي سيپاتقا لايىق كورىپ، قادىر تۇتامىز. بىراق كەيىنگى كەزدەرى كەيبىر مۇعالىمدەردىڭ بىلىك­تىلىگىن كورسەتەر تۇستا قاراۋلىق جاساپ، بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەر ارەكەتكە بارۋى تازالىقپەن تۇتاسقان تۇلعاعا دەگەن تۇسى­نىگىمىزگە سىزات ءتۇسىرىپ ءجۇر.

بالا شاقتان ءبىزدىڭ سانامىزدا مۇعالىمنىڭ تۇلعاسى، ەڭ الدىمەن، كاسىبي بىلىكتىلىگىنەن گورى، ادامي قاسيەتتەرىمەن قالىپتاسىپ، مىقتاپ بەكىگەن. ياعني ءبىز مۇعالىمدەردى ماماندىعىنا ادال ەكەنىنە قوسا، وتىرىككە جانى قاس، ادىلدىكتى تۋ ەتكەن، اق سويلەپ، ءتۇزۋ جۇرەتىن، اينالاسىنا مەيىربان جان دەپ بىلەمىز. ويتكەنى وقۋشىلارعا ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي، ادامگەرشىلىككە دە تاربيەلەيتىن ۇستازدىڭ ءوزى دە ىزگى قاسيەتكە يە بولۋعا حاقىلى. ال وسىناۋ اياۋلى ادامداردىڭ قىزمەت بارىسىنداعى سىناقتا ايارلىققا بارىپ، تەگىس جەردەن ءسۇرىنۋى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ اتىنا كىر كەلتىرىپ جاتىر. بۇل جەردە ولاردىڭ بىلىكسىزدىگىنەن بۇرىن، بىلمەگەنىن بىلدىرتپەۋ ءۇشىن جاساعان جىمىسقى ارەكەتىنە قارنىڭ اشادى.

جالپى، ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز بىلىكتىلىك تەستىن تاپسىراتىن پەداگوگتەردىڭ ەرەجە بۇزىپ، كەلەڭسىز جاعدايعا قالۋى تۋرالى بولىپ وتىر. وسىعان دەيىن بىرنەشە سىناق كەزىندە كەيبىر مۇعالىمدەر سمارتفون، شپارگالكا، ءتىپتى تارالىمى شەكتەۋلى، كوپشىلىككە قولجەتىمسىز ميكروقۇلاققاپ، ميكروفون سياقتى قۇرىلعىلاردى قولدانباقشى بولىپ كوزگە ءتۇسىپ قالعان. تۋرالىق، ادىلدىك تۇرعىسىنان پەداگوگتەردىڭ بۇل تىرلىگى وقۋشىلارعا جاقسى ۇلگى ەمەس ەكەنى انىق. اربىردەن سوڭ مۇنداي ارەكەت – مۇعالىم ەتيكاسىنا، اكادەميالىق ادالدىققا جات قىلىق.

بۇل رەتتە ەمتيحان، تەست سياقتى سىناقتار – ءبىلىمنىڭ عانا ەمەس، اكادەميالىق ادالدىقتىڭ دا سىنالار تۇسى. ال اكادەميالىق ادالدىق دەگەنىمىز – ادىلدىك، اشىقتىق، جاۋاپكەرشىلىك، سەنىم، قۇرمەت قاعيداتتارىنا سۇيەنىپ سيپاتتالاتىن ۇعىم. ادەتتە مۇعالىمدەر بۇل قاسيەتكە بالالاردى مەكتەپ جاسىنان باۋليدى. ياعني مەكتەپتەن باستاپ وقۋشىلاردى بىرەۋدىڭ شىعارعان ەسەبىن، جازعان شىعارماسىن، قانداي دا ءبىر تاپسىرمانىڭ دۇرىس جاۋابىن كوشىرمەۋگە، سىنىپتاسىنىڭ وي ەڭبەگىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا، سونداي-اق سىناق كەزىندە دۇرىس جاۋاپقا قول جەتكىزۋدىڭ نەبىر قيتۇرقى ارەكەتتەرىنە، ايلا-شارعىلارىنا بوي الدىرماۋعا تاربيەلەيدى. بۇل ۇلگىلى ءۇردىس مەكتەپتەن كەيىن وقۋ ورىندارىندا دا جەلىسىن ۇزبەي، ۇنەمى ناسيحاتتالا بەرەدى. بۇگىندە ءاربىر ءبىلىم وشاعىندا اكادەميالىق ادالدىق كودەكسى تۇزىلگەن. وعان ءتان قاعيداتتاردى ءبىلىم الۋشىلارمەن قاتار وقىتۋشىلاردىڭ دا قاتاڭ ساقتاۋى ماڭىزدى.

وكىنىشكە قاراي، جوعارىدا كەلتىرگەندەي، اشكەرە بولىپ قالعان مۇعالىم ادەبىنە ساي كەلمەيتىن ارەكەتتەر تىيىلماي تۇر. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ۇلتتىق بىلىكتىلىك تەستىلەۋ بارىسىندا ەرەجە بۇزعان 1 200-دەن اسا پەداگوگ انىقتالسا، بىلتىر «ۇستالعان» مۇعالىمدەر سانى دا كورسەتكىشتەن كەم تۇسپەپتى-ءمىس. بۇل مۇعالىمدەر تەستىلەۋ كەزىندە «قوسىمشا كۇشكە» سۇيەنبەكشى بوپ ارەكەتتەنگەندەر عوي. ال تەست تاپسىرىپ تابانىنان توزباي-اق، سىناقتان سۇرىنبەي وتكەنىن كورسەتەتىن سەرتيفيكات پەن كۋالىكتى ساتىپ الا سالعان پەداگوگتەر دە كەزدەسەدى. وتكەن جىلى شىمكەنتتە وسىنداي جالعان انىقتامانى 340 مۇعالىمنىڭ العانى بەلگىلى بولعان. سولاي بىلىكتىلىگىن ارتتىرعان مۇعالىمدەر ايلىعىنا ۇستەمەاقى دا الىپ كەلگەن. بۇل ىسكە قاتىستى سوت شەشىمى شىعىپ، جالعان كۋالىك جاساۋمەن اينالىسقاندار سوتتالعان. الايدا قوعامدا جالعان قۇجات جاساتقان مۇعالىمدەردى دە جاۋاپقا تارتىپ، پەداگوگيكالىق قىزمەتتەن الاستاتۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى.

قالاي دەگەنمەن دە، مۇعالىمدەردىڭ مۇنداي جولمەن بىلىكتىلىگىن كوتەرىپ، ەڭبەكاقىسىن كوبەيتكەنى ادال ءىس ەمەس. تۇپتەپ كەلگەندە، ماسەلەنىڭ ۇشى پەداگوگتەردىڭ ساپاسىنا كەلىپ تىرەلەتىنى تۇسىنىكتى. ءوزىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىنە سەنبەيتىن مامان عانا وسىنداي قادامعا بارادى. مۇعالىم مارتەبەسىن كوتەرۋ دەگەن ولاردىڭ ەڭبەكاقىسىن عانا كوتەرۋ ەمەس، سونداي-اق ساپاسىن دا ارتتىرۋ ەكەنى انىق. سوندىقتان ايلىق كوبەيگەن سايىن، سوعان سايكەس دەڭگەي دە تالاپ ەتىلەدى. بۇدان بىلاي مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگى سىنالاتىن سىناقتار جۇيەلەنە، جەتىلە بەرەدى. ەندى وقۋ بىتىرگەن ماماندارعا پەداگوگ قىزمەتىنە كىرىسپەس بۇرىن بىلىكتىلىك تەستىلەۋدەن ءوتۋى مىندەتتەلەدى. بىلتىر قاناتقاقتى جوبا رەتىندە جۇزەگە اسىرىلعان بۇل باستامانىڭ ناتيجەسىندە، تەست تاپسىرعان تۇلەكتەردىڭ 46 پايىزى عانا قاجەتتى بالدى جيناي العان. ياعني مەكتەپكە تەك بىلىكتىلىگىن دالەلدەي العان ماماندار عانا قابىلدانادى. بۇل بۇرىننان ىستەپ كەلە جاتقان مۇعالىمدەردىڭ ساپاسى ەلەۋسىز قالادى دەگەندى اڭعارتپايدى. جالپى، «الماقتىڭ سالماعى بار» دەگەندەي، الداعى ۋاقىتتا ۇستازدار قاۋىمىنا قويىلار تالاپ كۇشەيە بەرمەك. باستىسى، مۇعالىمدەر «مەرەيىن وسىرەمىن» دەپ ابىروي اكەلمەس ارەكەتتەردەن اۋلاق بولسا ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۆاكتسينا سالدىرعاندار سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:17

1227 قازاقستاندىق ىندەتتەن ساۋىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:08

وتكەن تاۋلىكتە 1169 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:01

قارسىلاستار انىقتالدى

سپورت • بۇگىن، 08:47

پۋتينتسەۆا ۇتىلىپ قالدى

سپورت • بۇگىن، 08:46

مەرەي كۇمىس الدى

سپورت • بۇگىن، 08:45

سەربيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:43

تەمىرتاۋدا گاز تۇتاندى

ايماقتار • بۇگىن، 08:43

جومارت جاننىڭ جاقسىلىعى كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:40

مەدال سانى 70-تەن استى

سپورت • بۇگىن، 08:38

ادەبيەتتانۋ تارلانى

ادەبيەت • بۇگىن، 08:33

شۇمەكتەن شىققان سۋ مەن شۋ

قوعام • بۇگىن، 08:23

«اينەگىڭىزدى جۋىپ بەرەيىك»

قوعام • بۇگىن، 08:21

اۋىل ەڭبەككەرلەرىمەن جۇزدەستى

ساياسات • بۇگىن، 08:15

شەكارانىڭ شەبى بەرىك

قازاقستان • كەشە

باقىت مينيسترلىگى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار