تاۋەلسىزدىك – ءبىزدىڭ ەڭ قاستەرلى قۇندىلىعىمىز! قازىر الەمدە قانداي جاعدايلار بولىپ جاتقانىن كورىپ وتىرسىزدار. جاقىندا ەل تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ توندىرگەن «قاڭتار وقيعاسىن» باستان وتكەردىك. سوندىقتان, وتكەن جاعدايلاردان ساباق الا وتىرىپ, ەل ىرگەسىن نىقتاپ, مەملەكەتىمىزدىڭ قۋاتىن ارتتىرۋدى ماقسات تۇتقان پرەزيدەنتتىڭ اينالاسىنا توپتاسا ءبىلۋ – ىنتىماق, بىرلىگىمىزدى ارتتىراتىنى كۇمانسىز.
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى «حالىققا قىزمەت ەتۋ – مەنىڭ پرەزيدەنتتىك, ءارى پەرزەنتتىك پارىزىم!» دەي وتىرىپ, بىرقاتار ماڭىزدى ماقساتتاردى بەلگىلەدى. اتاپ ايتقاندا, جاڭا ساياسي رەفورمالاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن باعىتتارى - سايلاۋ پروتسەسسىن جاڭعىرتۋ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە وكىلەتتى بيلىك ورگاندارىن نىعايتۋ, ازاماتتاردىڭ نەگىزگى قۇقىقتارىن قورعاۋ سياقتى قوعامدى تولعاندىرىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, رەفورمالاۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى تاپسىرمالاردى ناقتىلادى.
وسى ارادا ەرەكشە ايتارىم, بۇل اۋقىمدى رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدى تەك مەملەكەت موينىنا جۇكتەپ قويۋ جەتكىلىكسىز. ول ءۇشىن ءبىزدىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى سياقتى بەدەلدى ينستيتۋتتارداعى عالىمداردىڭ بەلسەندى كومەگى, ۇسىنىستارى اۋاداي قاجەت.
ساياسي جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىن جولداۋ – تۇجىرىمدامالىق ايقىن ماقساتتارىمەن قۇندى! مىسالى, باسقارۋدىڭ «سۋپەر پرەزيدەنتتىك» ۇلگىسىنەن پرەزيدەنتتىك-پارلامەنتتىك ۇلگىگە قادام باسۋ – قوعام ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق!
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى مۇنىڭ سەبەبىن بىلاي دەپ تۇسىندىرەدى: «بۇكىل قۇزىرەت ءبىر قولدا بولۋىنا نەگىزدەلگەن باسقارۋ جۇيەسى قازىر ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن جوعالتتى. سوندىقتان, ءبىز قازاقستاندى دامىتۋدىڭ ساياسي مودەلىن وزگەرتۋ ءۇشىن ءار قادامدى مۇقيات ويلاستىرا وتىرىپ جاساۋىمىز كەرەك».
ەندى مىقتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا كوشۋ – «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قۇرۋدىڭ باستى العىشارتى دەپ سانايمىز.
ۇزاق جىلدار بويى الماتى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بولعاندىقتان, ءماجىلىس پەن جەرگىلىكتى سايلانبالى ورگاندارعا حالىقتىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى جاڭالىقتى ريزاشىلىقپەن قابىلدادىم. وسىعان دەيىن پارتيا مۇشەلەرىنە عانا باسىمدىلىق بەرىلىپ كەلسە, ەندى پارتيادا جوقتار دا وكىلدى ورگاندارعا باتىل ارالاساتىن بولادى. ەل اراسىنداعى ابىرويلى, بەلسەندى, بىلىكتى, ازاماتتارعا جول اشىلادى.
ءيا, وزدەرىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر, قۇقىقتىق مەملەكەتتە عانا ازاماتتىق قوعام العا داميدى. كونستيتۋتسيالىق سوتتى قالپىنا كەلتىرۋ, پروكۋراتۋرا جانە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭدار قابىلداۋ, «ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ» قۇرىلۋى دا – دالا دەموكراتياسىنىڭ تاريحي ءداستۇر ساباقتاستىعى دەپ بىلەمىز.
جۇرتشىلىق اباي, ۇلىتاۋ, جەتىسۋ وبلىستارىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستاردى دا ەرەكشە قۋانىشپەن قابىلدادى. قاپشاعايعا ۇسىنىلعان دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆتىڭ ەسىمى دە كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنە قوندى. بۇل باستامالار ەلىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋى مەن ەكونوميكاسىن وركەندەتۋگە تىڭ سەرپىن بەرەرى انىق.
ەلىمىزدەگى اگرارلىق جەتەكشى جوو-نىڭ باسشىسى رەتىندە مەنى پرەزيدەنتتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى ۇسىنىستارى قىزىقتىردى. بۇگىنگى حالىقارالىق تۇراقسىزدىق, ۋكرايناداعى جاعداي بارلىق ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە اكەلىپ سوقتىرعانى بەلگىلى. پرەزيدەنت: «ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ جوعارىلاۋى جاقىن ارادا رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتۋى مۇمكىن. ەندى ءبىرىنشى ورىنعا ساپالى تۇردە ەگىن ەگۋ ماسەلەسى شىقتى. سوندىقتان, اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىپ, قىمباتشىلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن مەملەكەتتىك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنا فورۆاردتىق باعادا ساتىپ الۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ قاجەت», دەپ قيىندىقتى ەڭسەرۋدىڭ جولدارىن اتاپ كورسەتتى.
بۇل ماڭىزدى تاپسىرما بۇكىل اگروكەشەن سالاسىنداعى قۇرىلىمدارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. وسى ارادا ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن بارلىعى 220 ملرد. تەڭگە ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە كوپ. ەگىس ناۋقانىنا 400 مىڭ توننادان استام جانارماي بولىنەدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ديقاندار ءۇشىن جانار-جاعارماي قۇنى 15-30 پايىزعا ارزان بولادى دەپ ۋادە بەرىپ وتىر. «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى» فورۆاردتىق ساتىپ الۋ باعدارلاماسى بويىنشا ەگىس ناۋقانىن جۇرگىزۋ ءۇشىن شارۋالاردى قارجىلاندىرۋعا وتىنىمدەردى قابىلداۋدى باستادى.
ءيا, حالىقتى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە قازاقستاننىڭ ءوز مۇمكىندىگى ارتىعىمەن جەتەدى. ول ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا ىقپالى تيەتىن عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە تەزدەتىپ ەنگىزۋ قاجەت.
وسىنداي الەمگە تانىمال, عىلىمي وزىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەن ۇعا مەن باسقا دا جوو-لاردىڭ تانىمال عالىمدارى ورتامىزدا وتىر. ەل دامۋىنداعى يننوۆاتسيالىق عىلىمنىڭ الار ورنى مەن ءرولىنىڭ ايىرىقشا بولەك ەكەندىگىن سىزدەردەن ارتىق ەشكىم بىلمەيدى. ەندەشە, بار كۇش-جىگەرىمىزدى تۋعان وتانىمىزدىڭ گۇلدەنۋىنە ارناۋعا سىزدەر مەن بىزدەردىڭ عىلىمي پوتەنتسيالىمىز جەتكىلىكتى.
جولداۋدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن ءال-اۋقاتىن جوعارىلاتۋعا, الەۋمەتتىك جانە رۋحاني سالالاردى, جالپى ءبىلىم مەن عىلىمدى وركەندەتۋگە جاڭاشا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.
تىلەكتەس ەسپولوۆ,
قازۇازۋ باسقارما توراعاسى-رەكتور
