ءوز كەزەگىندە وسى ءىستى ۇردىسكە اينالدىرعان س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنداعى ونكولوگيا كافەدراسىنا ساكەن نۇعمانوۆتىڭ ەسىمىن بەردى. كەيىنگى ۇرپاق كەشە عانا ەلىمىزدەگى ءبىر دە ءبىر ونكولوگيالىق وپەراتسيا مەن كەڭەس ساكەن نۇعمان ۇلىنىڭ قاتىسۋىنسىز وتپەگەنىن زاڭدىلىق, ونىڭ اتىن وشىرمەۋ ۇلتتىق مەديتسينانىڭ شەجىرەسىنە سىن دەپ بىلەدى.
دارىگەرلەردىڭ ناعىز دارىگەرى بولعان مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ساكەن نۇعمان ۇلىنىڭ ءومىربايانىنا بارىنشا قىسقا توقتالعاننىڭ وزىندە, ونىڭ قازاق كسر-ءنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى, بۇكىلوداقتىق ونكولوگتەر مەن اكۋشەر-گينەكولوگتەر قوعامىنىڭ باسقارما مۇشەسى, قازاق كسر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس ونكولوگى بولعانىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. 1962 جىلى كسرو دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ الماتى دارىگەرلەر ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىنىڭ ونكولوگيا كافەدراسىن ۇيىمداستىرىپ, ونى باسقاردى. ودان كەيىن 1971 جىلى الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ ونكولوگيا كافەدراسىنىڭ نەگىزىن قالاپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن جەتەكشىلىك ەتتى.
«سوعىستان كەيىنگى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ءبارىن جاساعان, جاڭا ورتالىقتار اشىپ, ىرگەلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, الەمدىك جانە وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان كورنەكتى پروفەسسورلارعا قۇرمەت كورسەتۋ ءۇشىن بيىل ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە ارنايى جوبانى ىسكە قوستىق. مىسالى, مەن ءۇشىن ونكولوگيا ينستيتۋتى مەن ونكولوگيا كافەدراسىنىڭ اشىلۋ تاريحىن زەرتتەگەندە, بارلىق رەسپۋبليكادا وسىنداي ءبىرىنشى ساناتتاعى ونكولوگيالىق عزي اشىلعان كەزدە تەك ماسكەۋ قالاسىندا عانا باسقا ينستيتۋتتارمەن بىرگە قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا ينستيتۋتى بولعانى تاڭ قالدىردى. ولار ءبىزدىڭ ماماندارىمىزدىڭ 25 سومنان كوپ الاتىنىمەن ەرەكشەلەنىپتى. ينستيتۋتتا بىرەگەي زەرتحانالار اشىلعان. ءوزىم فارماكولوگ بولعاندىقتان, بۇل بىرەگەي فارماكولوگيا زەرتحاناسى دەپ تولىق ايتا الامىن. قازىر ونكولوگيانى ەمدەۋدە قولدانىلاتىن كوپتەگەن ءدارى-دارمەك پەن ونىڭ نەگىزى وسى جەردە جاسالدى. بۇگىن ماعان ساكەن نۇعمانوۆ اتىنداعى قازۇمۋ ونكولوگيا جانە راديولوگيا كافەدراسىنا بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتى تابىستاۋ مارتەبەسى بەرىلدى. بۇل شەشىمدى ۋنيۆەرسيتەت سەناتى قابىلدادى. سەنات اتىنان, ۋنيۆەرسيتەت اتىنان جانە جەكە ءوز اتىمنان وسى سەرتيفيكاتتى كافەدرا مەڭگەرۋشىسى ديليارا راديكقىزىنا تابىستاۋعا رۇقسات ەتىڭىزدەر», دەدى قازۇمۋ رەكتورى تالعات نۇرعوجين.
ايتۋلى وقيعاعا ساكەن نۇعمانوۆتىڭ ستۋدەنتتەرى دە قاتىسىپ, ونىڭ ەڭبەكسۇيگىشتىگى مەن دارىگەرلىك, سونداي-اق پەداگوگيكالىق قاسيەتتەرىن كەزەگىمەن ەسكە الىپ جاتتى.
«بۇگىن – ونكولوگتەر مەن راديولوگتەر ءۇشىن ماڭىزدى كۇن. ونكولوگيالىق قىزمەتتە تالاي ماقساتقا قول جەتكىزىلگەنىمەن, بىرقاتار ماسەلە وزەكتىلىگىن جوعالتقان جوق. قازىرگى ۋاقىتتا پروفەسسور ساكەن نۇعمان ۇلى باستاعان ءىستى ونىڭ شاكىرتتەرى جالعاستىرىپ جاتىر. ونكولوگيا كافەدراسى ونكولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن بارلىق ۇيىمدا جۇمىس ىستەيتىن مامانداردى وقىتادى. ەندىگى جەردە قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, پروفەسسور ساكەن نۇعمانوۆتىڭ ەسىمى ۇرپاقتار جادىندا ماڭگى ساقتالاتىن عالىمدار, دارىگەرلەر مەن وقىتۋشىلار قاتارىنان لايىقتى ورىن الدى», دەدى قازوجرعزي باسقارما ءتورايىمى, قازاقستاننىڭ باس ونكولوگى ديليارا قايداروۆا.
كوزكورگەندەردىڭ ايتۋىنشا, ساكەن نۇعمان ۇلى عىلىمي, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە قوعامدىق قىزمەتتەرىمەن بىرگە ۇنەمى دارىگەرلىك مىندەت مايدانىندا ءجۇردى. ونىڭ قاتىسۋىنسىز نەمەسە كەڭەسىنسىز بىردە-ءبىر كۇردەلى وپەراتسيا وتپەدى. ول ناۋقاستاردىڭ سەنىمىنە يە بولعان دارىگەر جانە قازاق كسر-ءنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى اتاعىنا شىن مانىندە لايىقتى تۇلعا ەدى.
«قۇرمەتتى ارىپتەستەر, بارشاڭىزدى وسى ايتۋلى كۇنمەن, ءبىزدىڭ كافەدراعا ۇلى ۇستاز ساكەن نۇعمان ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرىلگەن كۇنمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. 1975 جىلى حيرۋرگيا دارىگەرلەرىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىنىڭ وپەراتسيالىق بولىمىندە تاڭەرتەڭ وپەراتسيا بولمەسىنە كەلگەنىمىز ەسىمدە. وپەراتسيالىق ۇستەلدە 2 حيرۋرگ تۇر ەدى. ساكەن نۇعمان ۇلى وپەراتسيا جاساپ جاتتى, بۇل مەنىڭ ءومىر بويى ەسىمدە قالعان كورىنىس – قازاقستاندىق مەديتسيناداعى ەكى ۇلى حيرۋرگتىڭ ءبىر وپەراتسيالىق ۇستەلدە مەيىربيكەگە وپەراتسيا جاساعان كەزى بولاتىن», دەدى قازۇمۋ ونكولوگيا جانە راديولوگيا كافەدراسىنىڭ بۇرىنعى مەڭگەرۋشىسى باحىت قايداروۆ.
ب.قايداروۆ كافەدراعا ساكەن نۇعمانوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس بىرنەشە رەت, الدىمەن 80-جىلدارى, سودان كەيىن 2000 جىلدارى شىعارىلعانىن, بىراق ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى سول كەزدە بۇل ءىستى سوڭىنا جەتكىزە الماعانىن ەسكە سالدى.
ساكەن نۇعمانوۆتىڭ قىزى, پروفەسسور ءجاميلا ساكەنقىزى: «ونكولوگيا كافەدراسىنا اكەمنىڭ اتىن بەرۋدە مەن جەكە ءوزىمدى بايلانىستىرۋشى ءجىپ دەپ باعالايمىن. بۇل ءجىپ ۇزىلمەيدى, ۇرپاقتار ساباقتاستىعى ءبىزدىڭ مەديتسينالىق ماماندىعىمىزدىڭ نەگىزگى تىرەگى بولىپ جالعاسا بەرسىن», دەپ ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
الماتى
