بىلتىرعى 15 تامىزدا «تاليبان» بيلىكتى باسىپ العاننان كەيىن قىزدارعا ارنالعان ورتا مەكتەپتەر مەن بارلىق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەت جابىلعان. بۇل «تاليباننىڭ» 1996-2001 جىلدار ارالىعىندا بيلىك قۇرعان كەزىندەگىدەي, ايەلدەرگە ءبىلىم الۋعا تىيىم سالىنادى دەگەن الاڭداۋشىلىق تۋدىردى. كوپتەگەن حالىقارالىق ۇيىم مەن ەلدەر بۇل ماسەلە بويىنشا ەسكەرتۋ جاساپ, قىزداردىڭ وقۋعا ورالۋىن تالاپ ەتتى.
«تاليبان» بيلىگى بۇل جولى قىزدار مەن ايەلدەرگە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. بىراق قوياتىن تالاپتارى بار: قىزدار مەن ايەلدەر تەك جەكە سىنىپتاردا جانە يسلامدىق وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس وقىتىلۋعا ءتيىس. اۋعانستاندىق باق-تىڭ جازۋىنشا, ەر جانە ايەل ستۋدەنتتەرگە ساباقتار ءارتۇرلى ۋاقىتتا وتكىزىلەدى.
«مەن ۋنيۆەرسيتەت جۇمىسىنىڭ قايتا باستالعانىنا قۋانىشتىمىن. ءبىز وقۋدى جالعاستىرعىمىز كەلەدى», دەدى اعىلشىن ءتىلىنىڭ بولاشاق مامانى, ءوزىن باسيرا دەپ اتاۋدى وتىنگەن اۋعانستاندىق ستۋدەنت Al-Jazeera باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
باسيرانىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى وقۋ ورىندارىندا وقىتۋشىلار جەتىسپەيدى. بۇعان, البەتتە, «تاليبان» بيلىككە كەلگەننەن كەيىن اۋعانستاندىقتاردىڭ ەلدەن كوپتەپ قاشۋى نەگىزگى سەبەپ بولا الادى. ويتكەنى ەلدىڭ مىڭداعان تۇرعىنى تاجىكستان شەكاراسى ارقىلى ورتالىق ازياعا, ەۋروپاعا قاشتى. اقش ۇشاعىنا تالاسا ءمىنىپ, مۇحيت اسقاندار تۋرالى دا باق-تا كوپ جازىلدى.
تامىزدىڭ ورتاسىندا «تاليبان» تاراپىنىڭ ەل استاناسى كابۋلدى باسىپ العانىنان كەيىن, دالىرەگى پرەمەر-مينيستر اشراف عانيدىڭ باتىس قولداعان ۇكىمەتى قۇلاعان سوڭ شەتەل اسقان ونداعان مىڭ اۋعاندىقتىڭ ىشىندە وقىتۋشى سانى كوپ بولعان.
ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى كەيبىر مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورىندارى وتكەن ايدا جۇمىسىن قايتا باستادى, سەنبىدە ەلدەگى ەڭ كونە جانە ەڭ ۇلكەن ۋنيۆەرسيتەت – كابۋل ۋنيۆەرسيتەتى قايتا اشىلدى. وتكەن جىلى 25 مىڭعا جۋىق ستۋدەنتتى قابىلداعان بۇل وقۋ ورداسى ەشقانداي سالتاناتتى مەرەكەسىز جانە ونداعان ستۋدەنتتەرمەن عانا جۇمىسىن قايتا جالعاستىردى.
كابۋلدان حابار تاراتاتىن TOLOnews اگەنتتىگىنىڭ جازۋىنشا, جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ەلدە كەم دەگەندە 19 ۋنيۆەرسيتەت پەن وقۋ ورنى قايتا اشىلعانىن حابارلاعان.
ءبىز جوعارىدا ماقالاعا ارقاۋ ەتكەن باسيرا وقۋ باستالعانىمەن ءالى دە بىرقاتار كەلەڭسىزدىك بارىن ايتادى. بۇل قولايسىزدىقتاردى ول «تاليباننىڭ» قاتال تارتىبىمەن بايلانىستىرادى. ماسەلەن, «تاليبان» كۇزەتشىلەرى ستۋدەنتتەردى سىنىپقا ۇيالى تەلەفوندارىن اكەلگەنى ءۇشىن جازالاعان. سۇحباتتا باسيرا كۇزەتشىلەر ويلارىنا كەلگەنىن ىستەپ, ستۋدەنتتەرمەن دورەكى سويلەسەتىنىنە شاعىمدانادى.
اعىلشىن ءتىلى فاكۋلتەتىنىڭ تاعى ءبىر ستۋدەنتى ءماريام ساباقتارعا تەك جەتى ايەل قاتىسقانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇرىن توپتا 56 ستۋدەنت وقىعان.
«تاليبان» كۇزەتشىلەرى جۋرناليستەرگە ۇلكەن كامپۋسقا كىرۋگە رۇقسات بەرمەگەن. وعان قوسا جۋرناليستەر توبىنا كىرەبەرىستە تۇرۋعا دا كەدەرگى جاساعان.
وسىعان ۇقساس كورىنىس بۇكىل ەلدەگى كامپۋستاردا بايقالاتىن كورىنەدى. ال پاندجشەر ۋنيۆەرسيتەتىنە ءتىپتى ءبىر دە ءبىر ستۋدەنت ورالماعان. ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورى نۋر-ۋر-رەحمان افزالي ستۋدەنتتەردىڭ كەلەتىنى نە كەلمەيتىنى جونىندە بولجام جاساۋ قيىن ەكەنىن ايتادى.
پاندجشەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى دجاببەر دجيبراننىڭ ايتۋىنشا, ۇرىس كەزىندە قيراعان بىرنەشە سىنىپ ءالى جوندەلمەگەن.
«تاليبان» بيلىگىنىڭ وكىلدەرى بۇعان دەيىن قىزدار ۋنيۆەرسيتەتتەرگە دەنەسىن تولىقتاي جاباتىن قارا ءتۇستى ماتا جاۋىپ, باسىنا ورامال تارتىپ كەلۋگە مىندەتتى ەكەنىن ايتقان بولاتىن. الايدا بۇرىنعى بيلىك تۇسىندا قىزدار تولىقتاي ورانباي دا ساباققا قاتىسا الاتىن. ۋنيۆەرسيتەت اشىلعاندا «تاليبان» بيلىككە كەلگەنگە دەيىنگى رەتپەن كيىنىپ كەلگەن بىرنەشە ستۋدەنت بايقالعان.
يران شەكاراسىنا جاقىن ورنالاسقان, ءبىر كەزدەرى يسلام الەمىنىڭ ماڭىزدى زياتكەرلىك ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولعان گەراتتاعى ستۋدەنتتەر دە وقىتۋشىلاردىڭ جەتىسپەۋىنە شاعىمدانۋدا. وقۋعا ورالعان ستۋدەنتتەر ءوز ومىرلەرىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرگەنىن دە ايتۋدا.
