مىسالى, «برەند» دەگەن ءسوزدى انا تىلىمىزگە مىقتاپ تۇرىپ ەنگىزىپ الدىق. كەرەك دەسەڭىز, بۇل سوزگە əبدەن باۋىر باسىپ تا كەتتىك. بايىرعى ءوزىمىزدىڭ «اسىل», «جاۋھار» دەپ جوعارى باعادا ايتىلاتىن قۇندى سوزدەرىمىزدى بەلىنەن ءبىر سىزىپ تاستادىق تا ونىڭ ورنىنا وزگەنىڭ وسى ءبىر «برەند» ءسوزىن قاستەرلەپ əكەلىپ, قۇرمەتپەن قوندىرىپ قويا سالدىق. بۇل ءسوزدى قازىر ۇلكەن دە, كىشى دە, نە ءبىر جاقسى مەن جايساڭ دا, ءتىپتى عالىمدارىمىزدىڭ وزدەرى دە قىمسىنباستان قولدانا بەرەتىن بولدى.
ءبىر بۇل ەمەس, سول سياقتى تىلىمىزدەگى əدەمى دە ايشىقتى, ۇعىنىقتى دا ۇناسىمدى «بايقاۋ» دەگەن بايىرعى اتا ءسوزىمىزدى ءوزىمىز قولدان «كاستينگ» دەگەن وزگەنىڭ تاعى ءبىر سوزىنە وپ-وڭاي جىعىپ بەرە سالدىق. سونداي-اق «حيت» دەگەن ءسوزدى دە كۇندەلىكتى ءسوز اراسى بىلاي تۇرسىن, ءتىپتى ءباسپاسوزىمىز بەن تەلەديدارىمىزدا دا ءجيى پايدالاناتىن بولىپ ءجۇرمىز. Əسىرەسە تەلەحابارلاردىڭ قاي-قايسىسىندا بولسىن جəنە سول حابارعا قاتىسۋشىلاردىڭ اۋىزدارىنان دا وسى ء«حيتتى» ءجيى ەستيمىز. سول حاباردى جۇرگىزىپ وتىرعان دا, ەفيرگە دايىنداپ, وعان رۇقسات بەرىپ وتىرعان دا قازاقتار. سول ءتۇرلى əن بايقاۋلارىنا ءوزىمىزدىڭ وزىق دەپ تانىلعان ونەر مايتالماندارىمىز بەن ءبىلىم, پاراساتى مول دەگەن جاستارىمىز تورەلىك ايتىپ, قازىلىق جاسايدى. سوندا سولاردىڭ ەشقايسىسى: «وۋ, ءبىز «حيت» دەپ نەنى ايتىپ وتىرمىز؟» دەپ سەلت ەتپەيدى عوي. بۇلايشا ءوزىمىزدىڭ ءتول ءسوزىمىزدى وزگە تىلدەرگە جۇتقىزىپ قويىپ وتىرعانىمىز, بəلكىم, ۇلتتىق يدەولوگيامىزدىڭ əلسىزدىگىنەن بە ەكەن؟ «حيت əن جازامىز» دەگەندەگى ءحيتتىڭ ورنىنا «ۇزدىك» , «əسەم», «əۋەزدى» دەگەن سوزدەردى نەگە قولدانبايمىز؟ Əلدە ۇلتتىق ءتىلىمىزدىڭ بايىرعى ءتۇپ-توركىنىن سارالاپ, تازا قولدانۋعا ورەمىز جەتپەي مە؟
يə, ايتا بەرسەك, تىلىمىزگە جولدان قوسىلىپ, بارىنشا شۇبارلاپ جاتقان سوزدەر كوپ-اق. وكىنىشتىسى, سولاردى ەركىن قابىلداپ, ءوزىمىزدىڭ تىلىمىزدە بار بايىرعى اسىل سوزدەرمىزدى تاپتاپ ءوتىپ بارا جاتىرمىز! قىسقاسى, ءوز تىلىمىزگە ءوزىمىز تولىققاندى جاناشىرلىق تانىتا وتىرىپ, ءتىل سياقتى باستى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاي ءبىلۋ – ءəربىرىمىزدىڭ باستى بورىشىمىز ەكەنىن ەستەن شىعارمايىقشى!
سەرىكباي تۇرجان,
بايدىبەك اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
تۇركىستان وبلىسى
