سوڭعى جىلدارى تاراز قالاسىنان 15-شاعىن اۋدان بوي كوتەرىپ, كوپتەگەن تۇرعىن ۇيلەر سالىندى. مۇنداعى باسپانالار دا ءتيىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى ءتۇرلى الەۋمەتتىك توپتارعا بەرىلدى. باستاپقى پاتەرلەر بەرىلگەن كەزدە كوپتىڭ قۋانىشىندا شەك بولعان جوق. سەبەبى بارلىق تالاپقا ساي سالىنعان ۇيلەر تالاي تۇرعىننىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەسىن شەشتى. كوپكە باسپانا باقىتىن سىيلادى. كەيىننەن ۇيلەردىڭ ساپاسىز سالىنعانى تۋرالى شاعىم كوبەيدى. بۇل نەگىزسىز دە ەمەس ەدى. مۇنىڭ زاردابىن الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالاسى بار كوپتەگەن وتباسى كورىپ كەلەدى. سول سياقتى اتالعان شاعىن اۋدانداعى №1025 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ يەلەرى دە باسپانالارىنا كىرە الماي وتىر. كوپشىلىكتىڭ كىلتى قولدا بولعانىمەن, كوڭىلدەرىندە الاڭ. ولاي بولاتىن سەبەبى دە بار. بۇل ءۇي تۇرعىندارعا جاڭا جىل قارساڭىندا بەرىلگەن. بىراق ۇيدە ءəلى كۇنگە دەيىن جارىق پەن جىلۋ جوق. ودان بەرى ەكى ايعا جۋىق ۋاقىت وتكەنىن ەسكەرسەك, تۇرعىندار بازىناسىنىڭ ورىندى ەكەنىن كورەمىز. بۇدان بولەك, ءۇيدىڭ ەسىك-تەرەزەلەرى دە دۇرىس سالىنباعان. اتالعان ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن «بىرلىك سەرۆيس كومپاني» جشس جۇرگىزگەن. الايدا اكىمدىك بولگەن قاراجات ماردىمسىز بولعان با, الدە اتالعان كومپانيانىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ازدىعىنان با, ايتەۋىر نىساننىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيدى. ال تالاي جىل تابانىنان توزىپ, ءتيىستى قاراجاتىن جيناپ, باسپانا الىپ وتىرعان كوپشىلىك بۇعان نارازى.
سونداي تۇرعىننىڭ ءبىرى – زۋلفيا ك ۇلىمباەۆا. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا باعىپ وتىرعان جالعىزباستى انا جىلۋدىڭ جوقتىعىنان ءوز پاتەرىنە ءوزى كىرە الماي وتىرعانىن جەتكىزدى. «مەن وسى ءۇيدى كوپ كۇتتىم. قالادا ون جىلدان بەرى پəتەر جالداپ تۇرىپ كەلەمىن. ەندى پəتەرلى بولدىم با دەگەندە ءوز باسپاناما كىرە الماي, پۇشايمان كۇي كەشىپ وتىرمىن. العان پəتەرىمىزدە كەمشىلىك كوپ. پاتەردىڭ سۋى دا, جارىعى دا قوسىلماعان. مەن دەنساۋلىعى جوق بالامدى مۇندا قالاي الىپ كەلەمىن؟ قالالىق əكىمدىككە دە بارىپ شاعىمىمىزدى ايتتىق. قۇرىلىسقا جاۋاپتى تاراز قالالىق قۇرىلىس ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى شىڭعىس الياسقار دەگەن جىگىت كەلىپ, ۋəدەنى ءۇيىپ-توگىپ كەتتى», دەيدى ول.
سونداي-اق بەس بالانىڭ اناسى ينديرا ايتباەۆا دا العاش پəتەر العانىنا قۋانعان جانداردىڭ ءبىرى. ول ءتىپتى ءسۇيىنشى حاباردى ەستىگەن بويدا وسى كۇنگە دەيىن جالعا الىپ تۇرىپ كەلگەن پəتەرىن وتكىزىپ, كوشۋگە اسىعىپتى. الايدا ونىڭ دا قۋانىشى ۇزاققا سوزىلماعان. ەندى ەكى ايدان بەرى پəتەرىنە كوشىپ كەلە الماعان سوڭ, 90 مىڭ تەڭگەگە قايتادان پəتەر جالداپ ابىگەرگە ءتۇسىپ وتىر.
«قولىمىزعا پəتەر كىلتىن ۇستاتقان كۇننىڭ ەرتەڭىنە-اق ءبىز كوشۋگە دايىندالعان ەدىك. بىراق ءبىزدى ءۇيدىڭ ساپاسى, ودان كەيىن جارىق پەن جىلۋ ۇستاپ وتىر. جارىققا بارساق «قۇجات وتكەن جوق» دەيدى, جىلۋعا بارساق «جىلۋ كەلىپ تۇر, بىراق سورعى جوق» دەيدى, əيتەۋىر سىلتاۋلارى بىتپەيدى. ءۇيدىڭ ساپاسى تومەن. ەسىك-تەرەزەلەرى دە قالاي بولسا سولاي سالىنعان. بىزدە ورتاق چات بار. ول جەردە 40 ادام تىركەلگەن. ءبارى دە ءۇيدىڭ ساپاسىنا نارازى. ءبىز باسشىلاردىڭ ءبارىن قوستىق سول جەرگە. كەلەدى دەپ ءبارى ءبىر-بىرىنە سىلتەيدى. ولار كەلگەنمەن ەشتەڭە بىتىرمەيدى. شىدامنىڭ دا شەگى بار», دەيدى ينديرا ايتباەۆا.
ەڭ سوڭىندا وسى ۇيدەن پاتەر العان ءادىل دەگەن سانتەحنيك «كىنالى» بولىپ شىققان. ول بولسا جالعىز ءوزىنىڭ قولىنان ەشتەڭە كەلمەيتىنىن ايتىپ, شاراسىز كۇيدە وتىر. ال سانتەحنيكتىڭ ءبىر ءوزى بۇكىل ءۇيدىڭ جۇمىسىن تاعى ىستەي المايتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
جاڭا تۇرعىن ۇيدەگى جۇرتشىلىقتىڭ جانايقايى وسى. قاراپايىم تۇرعىنداردى جاۋاپتى شەندىلەر تىڭداۋدان قالعان. ال كوپشىلىك ماسەلەنىڭ شەشىلمەي كەلە جاتقانىنا كۇيىنەدى.
«مۇنداعى كوپبالالى انالار مەن از قامتىلعان وتباسىلار پəتەرلەرىنە كىلتتىڭ جوقتىعىنان ەمەس, جارىق پەن جىلۋدىڭ, سۋ مەن گازدىڭ بەرىلمەگەندىگىنەن كىرە الماي وتىر. سونىمەن قاتار ساپاسىز قۇرىلىس جۇمىستارىنا نارازىلىقتارىن بىلدىرۋدە. بۇل مəسەلەنى əلەۋمەتتىك جەلىدە قوزعاپ, بيلىككە دە جەتكىزدىك. تاراز قالاسىنىڭ əكىمدىگى مۇنداعى كەمشىلىكتەردى باستاپقىدا 15 اقپانعا دەيىن قالىپقا كەلتىرەمىز دەپ ۋəدە بەرگەن. ەندى 28 اقپانعا ۇزارتىپ وتىر. پəتەر كىلتى تاپسىرىلعاننان بەرى قالا بيلىگى قۇرعاق ۋəدە بەرۋدەن اسا الماۋدا», دەيدى وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى يسلامبەك داستان.
ال تاراز قالالىق قۇرىلىس ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى شىڭعىس الياسقار قۇرىلىس كومپانياسىنا كەمشىلىكتەردى جويۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلگەنىن, اتالعان كەمشىلىكتەر رەتكە كەلتىرىلەتىنىن ايتتى.
«قالانىڭ 15-شاعىن اۋدانىنداعى 80 پəتەرلى №1025 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. جوبا اياسىندا 5 قاباتتى تۇرعىن ۇيدەگى پəتەرلەردىڭ جالپى الاڭى 4 625,30 شارشى مەتردى قۇرايدى. ءۇيدىڭ ءبىر بولمەلىسى 15, ەكى بولمەلىسى 45 جانە ءۇش بولمەلىسى 20 پاتەر. ونىڭ قۇرىلىس جۇمىسىن مەردىگەر سەگىز ايدا تامامداعان. تۇرعىنداردان تۇسكەن ارىزعا سايكەس, «بىرلىك سەرۆيس كومپاني» جشس-عا اتالعان تۇرعىن ۇيدەگى كەمشىلىكتەردى تەز ارادا قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا ەسكەرتۋ حات جولداندى. قازىرگى تاڭدا, سەرىكتەستىكتىڭ ون جۇمىسشىسى ىسكە كىرىستى», دەيدى ول.
قازىرگى تاڭدا اتالعان ماسەلە تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ەرجان جىلقىباەۆتىڭ باقىلاۋىندا. ول اتالعان شاعىن اۋدانداعى №992 جانە №997 كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جاعدايىمەن دە تانىسىپ, تۇرعىندارىمەن كەزدەسكەن. اكىم ءوز كەزەگىندە جاۋاپتى تۇلعالارعا كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن بەلگىلى مەرزىمدە اياقتاۋدى تاپسىرىپ, جەكە ءوز باقىلاۋىنا الاتىندىعىن ايتقان. كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلە الداعى ۋاقىتتاردا وڭىنان شەشىلەدى دەگەن ءۇمىت بار...
جامبىل وبلىسى
