«كورسەتىلدى» دەپ جازىلىپ, كورسەتىلمەگەن ەم-دوم دا بار

امسق الماتى فيليالىنىڭ ديرەكتورى 2021 جىلدىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن قىمبات تۇراتىن تالداۋلار, دياگ­­­نوس­تيكا جانە وپەراتسيالار سانى ايتارلىقتاي وسكەنىن, ءمامس ەنگىزىلگەنگە دەيىن مۇن­داي مەديتسينالىق قىزمەتتەر قىمبات بولىپ كەلگەنىن, ەندى بۇل مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن قولجەتىمدى ەكەنىن العا تارتىپ وتىر. ءبىز دە ءوز تاراپىمىزدان بۇ­گىن­گى تاڭدا الماتىدا وزىق تەح­نو­لو­گيالارعا سۇيەنگەن, بۇرىن جا­­سالماعان وپەراتسيالار جاسالا باس­تاعانىن ناقتى مىسالدارمەن دايەكتەي الامىز.

– قازاقستاندا مىندەتتى الەۋ­مەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى تولىققاندى ىسكە قوسىل­عانىنا 2 جىل ءوتتى. جاڭا جۇيەنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ايتىلىپ جۇر­گەن سىن پىكىرلەر بارشىلىق. دە­گەنمەن وسى از عانا ۋاقىت ىشىن­دە ساقتاندىرۋ جۇيەسى ءوزى­نىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. ساق­تاندىرىلعان ازاماتتار بۇرىن اقىلى نەگىزدە عانا كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىن كەدەرگىسىز پايدالانىپ باس­تادى. قازىرگى تاڭدا جوسپارلى تۇردە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەك اقىسى تولىعىمەن دەرلىك ءمامس ارقىلى تولەنىپ جاتىر. وعان وتكەن جىلى حالىققا كورسەتىلگەن قىزمەت كولەمى دالەل بولا الادى, – دەيدى ت.ابىلداەۆ.

بىلتىر امسق الماتى تۇر­­عىن­دارىنا ساقتاندىرۋ پا­كەتى شەڭبەرىندە 93 ملرد تەڭگە تولە­گەن. شىعىننىڭ باسىم بولىگى, ياعني 48,6 ملرد تەڭگەدەن استامى ستاتسيونارلىق مەديتسينالىق كومەككە, 3,9 ملرد تەڭگە كۇندىزگى ستاتسيونار قىزمەتىنە جۇمسالعان. وتكەن جىلدىڭ قورى­تىندىسى باعاسى قىمبات بولىپ كەلەتىن اناليزدەر, دياگنوستيكا مەن وپەراتسيا تۇرلەرىن حالىقتىڭ ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن قاجەتىنشە پايدالانىپ جاتقانىن كورسەتتى.

مىسالى, كونسۋلتاتيۆتىك-دياگ­نوس­تيكالىق قىزمەتتەرگە 14,5 ملرد تەڭگە تولەنگەن. كونسۋل­تاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق قىز­مەت­تەر ىشىندە, اسىرەسە كت مەن مرت-عا دەگەن سۇ­رانىس جوعارى. ءبىر جىلدا الماتى قا­لاسىندا جالپى سوماسى 848,1 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 70 مىڭنان استام كت جاسالسا, قور 50 مىڭنان استام مرت قىزمەتىنە 681,8 ملن تەڭگە تولەگەن. سونىمەن قاتار ونكو­لوگيالىق ناۋقاستاردى نى­سا­نالى تۇردە تەكسەرۋگە ارنال­عان 6 مىڭنان استام پەت-دياگنوس­تيكاعا 1,5 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى جۇمسالعان.

ساقتاندىرۋ قاراجاتىنا قار­قىندى تۇردە كورسەتىلىپ جاتقان قىز­مەتتىڭ ءبىرى – مەديتسينالىق وڭال­تۋ قىزمەتى دەسەك, بىلتىر بۇل ماق­ساتقا 6,2 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ 222,4 ملن تەڭگەسى پوستكوۆيدتىك رەا­بيليتاتسياعا جۇمسالعان.

 ەكو جاساتۋ دا ءمامس جۇيەسىنە كىرەدى

ەكو جاساتۋ دا ءمامس جۇيە­سىنە كىرەدى. الماتىدا مەدي­تسي­نالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن بىل­تىردان بەرى بالالى بولۋعا ۇمتىلعان جان­دارعا 3 687 ەكو جاسالعان. مىسالى, 2020 جىلى الماتىدا جالپى قۇنى 563 ملن تەڭگە بولاتىن 643 ەكو پرو­­تسە­دۋراسى جاسالعان بولسا, 2021 جىلى اتالعان قىزمەت سانى 5,7 ەسە ارتقان. وتكەن جى­لى 3 687 ەكستراكورپورالدى ۇرىق­تان­دىرۋ جاسالىپ, وعان 3,5 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. تاعى ءبىر مىسال, 2020 جىلى جوعارى تەح­نولوگيالاردىڭ كومەگىمەن 184 كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاسالسا, 2021 جىلى اتالعان قىز­مەت كولەمى 7 ەسە ارتىپ, 1 329 وتا جا­سال­عان. وعان قور 5,7 ملرد تەڭ­گە تولەدى. جالپى, قور 2021 جى­لى جو­عارى تەحنولوگيالاردىڭ كومە­گىمەن جاسالاتىن وپەراتسيالار مەن ما­نيپۋلياتسيالارعا 14,9 ملرد تەڭگە اۋداردى.

 تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتى مەن ءدارى-دارمەك

ال تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قام­تا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, اقىسىز مەديتسينالىق كومەك پاكەتى بويىنشا 35 سىرقات تۇرىنە ءدارى-دارمەك بەرىلەدى. ال ءمامس پاكەتىندە ەرەسەكتەرگە 41 نوزولوگيا, بالالارعا 63 نوزولوگيا بويىنشا ءدارى بەرىلەدى. اتاپ ايتقاندا, قان اينالىمى جۇيە­سى, اس قورىتۋ ورگاندارى, قان اۋرۋلارى, ەندوكريندىك جۇيە, زات الماسۋ, ونكولوگيالىق ىسىكتەر, جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارى مەن بىرقاتار جۇقپالى جانە پارازيتارلىق دەرتتەر, تىنىس جولدارى مەن نەسەپ جۇيەسى كەسەلىنە شالدىق­قاندارعا بەرىلەدى.

بىلتىر مەديتسينالىق ساق­تان­دىرۋ قورى وسى تەگىن مەدي­تسينالىق كومەككە 82,2 ملرد تەڭگە جۇمساعان. ونىڭ ىشىندە, 9,8 ملرد تەڭگە جەدەل جاردەم جانە سانيتارلىق اۆياتسيا قىز­مەتىنە, 36,8 ملرد تەڭگە – باس­تاپ­قى مەديتسينالىق-سانيتار­لىق كو­مەك­كە, ياعني ەمحانا دەڭ­­گەيىندە كورسە­تىلگەن قىز­­­مەت­­­تەر­گە, 16,5 ملرد تەڭگە – ون­كو­­لو­گيا­لىق كومەككە, 2,4 ملرد تەڭگە – كونسۋلتاتيۆتىك-دياگ­نوستي­كا­لىق كومەككە, 5,8 ملرد تەڭگە امبۋ­لا­تورلىق گەمودياليزگە جۇم­سالعان.

2021 جىلى تەگىن مەديتسينالىق كومەك جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەت­تەرى شەڭبەرىندە ءدارى-دارمەكپەن قامتۋعا 24,8 ملرد تەڭگە بولىنگەن بولاتىن. جىل سوڭىنا دەيىن تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتىندە – 219 مىڭنان استام پاتسيەنت, ءمامس پاكەتىندە – 26 مىڭنان استام ەرەسەك پەن 40 مىڭنان استام بالا دارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.

2022 جىلعا 20 ملرد تەڭگەنىڭ ءدارى-دارمەگىن ساتىپ الۋ تۋرالى جوسپار بەكىتىلدى. دارىلىك زاتتار جىل باسىنان بەرى بەكىتىلگەن كەس­تە بويىنشا جەتكىزىلىپ جاتقانى تۋرالى, ياعني ءدارى-دارمەككە قا­تىس­­تى مالىمەتتەردى پاتسيەنتتەر سق-فارماتسيانىڭ 1439 بايلانىس ورتالىعىنان الا الادى.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسي­نالىق ساقتاندىرۋ اياسىندا 2022 جىلى 187 مەديتسينالىق ۇيىممەن (ونىڭ 80-ءى مەملەكەتتىك) جالپى سوماسى 213,2 ملرد تەڭگەگە شارت جا­سال­عانى بەلگىلى بولدى. ونىڭ ىشىن­دە: تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (تمككك) شەڭبەرىندە 117,7 ملرد تەڭگە جانە ءمامس جۇيەسىندە – 95,4 ملرد تەڭگە. بيىل بارلىعى 12 مەديتسينالىق ۇيىم قوسىلدى.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيس­تر­لىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, الماتى قالاسىنىڭ 2 024 989 تۇرعىنىنىڭ ىشىندە ساقتان­دىرىلعانداردىڭ سانى قازىر 81,1%-دى قۇرايدى. ساقتاندى­رىلماعانداردىڭ سانى – 382 940 ادام نەمەسە 18,9%. بىلتىر مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى­نان ساقتاندىرىلعان الماتى­لىقتاردىڭ مەديتسينالىق كومەگىن تولەۋگە شامامەن 93 ملرد تەڭگە جۇمسالعان.

«بارلىق جوسپارلى مەديتسي­نالىق كومەك ءمامس جۇيەسى ەسە­­بى­نەن وتەلەدى. وتكەن جىلى شىعىن­داردىڭ باسىم بولىگى ستاتسيونارلىق مەديتسينالىق كو­مەكتى تولەۋگە جۇم­سالدى – 48,6 ملرد تەڭگەدەن استام, تاعى 3,9 ملرد تەڭگە كۇندىزگى ستاتسيو­نار قىزمەتتەرىن تولەۋگە باعىت­تالدى», دەدى ت.ابىلداەۆ.

ماسەلەن, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەك كورسەت­كە­نى ءۇشىن مەديتسينالىق ۇيىمدار­عا 14,5 ملرد تەڭگە تولەنسە, ونىڭ ىشىندە ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە كت جانە مرت. بىلتىر الماتىدا 848,1 ملن تەڭگەگە 70 مىڭنان استام كت قىزمەتى, شامامەن 681,8 ملن تەڭگەگە 50 مىڭنان استام مرت جانە 1,5 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا پوزيتروندى-ەميسسيالىق توموگرافيانىڭ 6 مىڭ­نان استام قىزمەتى كورسەتىلدى. ءمامس جۇيە­سىندە كورسەتىلگەن قىز­مەتتەر اراسىندا وڭالتۋ جەكە ماڭىز­عا يە. وڭالتۋ كومەگىنە 6,2 ملرد تەڭگە باعىتتالدى, ونىڭ ىشىن­دە پوستكوۆيدتى وڭالتۋعا 222,4 ملن تەڭگە جۇمسالعان كورىنەدى.

 ەمحانالارعا 1,8 ملرد تەڭگە ايىپپۇل سالىندى

وكىنىشكە قاراي, وتكەن جى­لى مەگاپوليستەگى مەديتسينا ۇيىم­­دارى 1,8 ملرد تەڭگە­نىڭ قىز­مە­تىن كورسەتۋدە ءتۇرلى كەم­شىلىك­تەرگە جول بەرگەن. وسىلايشا, مەدي­تسي­نالىق ساقتاندىرۋ قورى 2021 جى­لى الماتىداعى مەديتسينا ۇيىم­­دارى 75 مىڭ قىزمەتتى دۇ­رىس كورسەت­پەگەنىن انىقتاپ, قالا­دا­عى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە 1,8 ملرد تەڭگە ايىپ­پۇل سالىنىپ وتىر. كەم­شى­لىكتىڭ باسىم بولىگىنە باستاپ­قى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ۇيىمدارى جول بەرگەن. ەمحانالار كورسەتكەن قىز­مەتتەن 60 مىڭ كەمشى­لىك انىق­­تالىپ, 194,6 ملن تەڭگە قاي­تا­رىپ الىندى. سونىمەن قاتار اقاۋمەن كورسەتىلگەن 15 مىڭ قىزمەت – ستاتسيونارلار مەن ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك ۇيىمدارىنا تيەسىلى. ولار وسى ءۇشىن 1,6 ملرد تەڭگە ايىپپۇل تولەدى.

«مونيتورينگ بارىسىندا انىق­تالعان كەمشىلىكتەردىڭ دەنى ەمدەۋ-دياگنوستيكا بارىسىندا بەل­گىلەنگەن ستاندارتتاردان اۋىتقۋ, مەديتسينالىق قۇ­جات­­تاردى دۇرىس تولتىرماۋ, قىزمەت باعاسىن نەگىزسىز ءوسى­رۋ سىندى ولقىلىقتارعا كەلىپ سايادى. سونىمەن قاتار «كورسە­تىلدى» دەپ جازىلعان بەلگىلى ءبىر قىز­مەت تۇرلەرىنىڭ شىن مانىندە كورسە­تىلگەنىن راستاي الماعان كلينيكالار دا بار», دەيدى تىلەۋحان ابىلداەۆ.

ەسكە سالا كەتسەك, قور ساراپشىلارى حالىققا كورسەتىلگەن قىزمەت ساپاسىن تۇراقتى باقىلايدى. كورسە­تىلگەن قىزمەت اقىسى دا جان-جاقتى تەكسەرۋدەن كەيىن تولەنەدى. قايتارىپ الىنعان قاراجات مەدي­تسينالىق كومەكتىڭ وزگە تۇرلەرىنە جۇمسالادى.

الماتى