سپورت • 03 اقپان, 2022

BEIJING 2022: سپورت پا, الدە ساياسي ويىن با؟

522 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇكىل الەم نازارى قايتا قىتايعا اۋدى. بۇگىن Beijing 2022 قىسقى وليمپيا ويىندارىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى وتەدى.  دۇنيە ءجۇزى ءجىتى باقىلاپ وتىرعان ويىنداردىڭ zero COVID ۇرانىمەن ءوتىپ جاتقانى بارشاعا ءمالىم. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى ساقتىق شارالارىنىڭ وتە قاتاڭ بولاتىنىن ءاۋ باستان ەسكەرتكەن-ءدى.

BEIJING 2022: سپورت پا, الدە ساياسي ويىن با؟

وليمپيادا قالاشىعىنا ورنالاسقان سپورتشىلار, جاتتىقتىرۋشىلار, دەلەگاتسيا مۇشەلەرى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى جەرگىلىكتى حالىقپەن جۇزدەسۋ تۇرماق, بەلگىلەنگەن ايماقتان سىرتقا اتتاپ باسا المايدى. سپورت جارىسى قىتايدا ءوتىپ جاتىر دەمەسەڭىز, ونىڭ قىتاي كورەرمەنى مەن جانكۇيەرلەرىنە تىكەلەي قاتىسى جوق كورىنەدى. مۇنى بەيجىڭگە بارىپ ورنالاسقان قوناقتىڭ بارلىعى بىردەي ايتىپ جاتىر. قوناق ءۇي مەن سپورت نىساندارى قورشاۋلى جانە كۇنى-ءتۇنى كۇزەتىلەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار ىندەتتىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن وسىنداي شارالار قولعا الىنعانىن ايتادى.

شەتەلدىك مەديا باسىلىمدار بۇل كورىنىستى قىتايدىڭ «قىسقى وليم­پيادا شارى» دەپ اتاپ كەتتى. بۇل – سىرت­تان نە ىشتەن ەشكىمگە كىرۋگە رۇقسات جوق قولدان جاسالعان شار دەگەندەرى. بەي­جىڭدەگى 2022 جىلعى ويىندار حالىق­ارالىق سپورت ءىس-شارالارىنىڭ ىشىندەگى باقىلاۋ دەڭگەيى ەڭ جوعارى جارىس بولىپ ەستە قالاتىن سەكىلدى. جالپى, كوروناۆيرۋس پاندەمياسىندا وليم­پيادا وتكىزۋگە بولاتىنىنا بىلتىر جاپونيادا كوز جەتكىزدىك. قىتاي وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتكە اسا تىڭعى­لىقتى دايىندىقپەن كەلگەنگە ۇقسايدى.

ويىنعا قاتىسى بار سپورتشىلار, كوماندالاردىڭ رەسمي تۇلعالارى, باق, ەرىكتىلەر مەن باسقالاردى قوسا العاندا بارلىعى 60 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىلدىرىلعان. بۇل جانداردىڭ الداعى اپتالارداعى كۇندەلىكتى ارەكەتى كوروناۆيرۋسقا تەكسەرىلۋمەن باستالادى. وتكەن ايدان باستاپ ەلگە كەلە باستاعانداردىڭ اراسىنان 300-گە جۋىق ادامنان ۆيرۋس انىقتالعان. ولار­­­دىڭ كەلەسى تەست ناتيجەلەرى تە­رىس بولماي, ويىنعا قوسىلا المايدى. نى­سان­دارداعى ءجيى دەزينفەكتسيا سەكىل­دى ساقتىق شارالارى دا مۇنداي دا­يىن­دىققا قانشالىقتى ماڭىز بەرىلگە­نىن كورسەتەتىندەي. اسحانا­داعى تاعام تاسي­تىن, ەدەن جۋاتىن روبوتتار دا جۇمى­سىنا ادال. وليمپياداعا جەتكەن جۋر­ناليستەر مەن قوناقتاردىڭ العاش­قى اسەرى وسىنداي.

قىتايداعى وليمپيا ويىندارىنىڭ ساياسي سيپاتىنا كەلەر بولساق, الەمدەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ سوڭعى جىلدارداعى قارىم-قاتىناسى كۇردەلى ەكەندىگى بەل­گىلى. اقش پەن قىتاي, اقش پەن رەسەي تەكەتىرەسىن بۇكىل الەم باقىلاپ وتىر. وليمپيادانىڭ ساياسيلانباۋى تۋرالى قانشا ايتىلعانىمەن, بۇل مۇمكىن بولماي تۇر. ماسەلەن, اقش قىتايعا ديپلو­ماتيالىق بايكوت جاريالاپ, ويىنعا ءوز وكىلىن جىبەرمەيتىنىن مالىمدەدى.

جاقىندا قىتايدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ويىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا كەلەتىن تۇلعالاردىڭ ءتىزىمىن جاريالادى. حابارلامادا بەيجىڭدەگى قىسقى وليمپيا ويىندارىنىڭ اشىلۋىنا 30-دان استام مەملەكەت, ۇكىمەت جانە حالىقارالىق ۇيىم باسشىلارىنىڭ قاتىساتىنى ايتىلعان. شاقىرىلعان جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالار تىزىمىندە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين, مىسىر پرەزيدەنتى ابدەل فاتتاح ءاس-سيسي, ساۋد ارابياسى كورولدىگىنىڭ تاق مۇراگەرى حانزادا مۇحاممەد بەن سالمان, قاتار ءامىرى شەيح تاميم بەن حاماد ءال تاني, ابۋ-ءدابيدىڭ تاق مۇراگەرى شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايان جانە پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى يمران حان بار.

سونداي-اق ورتالىق ازيا ەلدەرى – قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان مەن وزبەكستان باسشىلارى دا وليمپيادا قوناقتارى بولادى. اقوردا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قحر توراعاسى سي ءتسزين­پيننىڭ شاقىرۋىمەن XXIV قىس­قى وليمپيا ويىندارىنىڭ اشىلۋ سال­تاناتىنا قاتىسۋ ءۇشىن بەيجىڭ قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن باراتىنىن حابارلادى.

ودان بولەك پولشا, سەربيا, سينگاپۋر, ارگەنتينا, ەكۆادور جانە موڭعوليا پرەزيدەنتتەرى دە بەيجىڭدە بولادى. حالىقارالىق ۇيىمداردان قوناقتار قاتارىندا بۇۇ باس حاتشىسى انتونيو گۋتەرريش, بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى ابدۋللا شاحيد جانە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باسشىسى تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس بار.

اقش-پەن قوسا اۋستراليا, بەلگيا, كانادا, دانيا, ەستونيا, گەرمانيا, جاپونيا, ليتۆا مەن ۇلىبريتانيا باسشىلارى دا قىتايدا ادام قۇقىعى شەكتەلدى دەلىنگەن ايىپقا بايلانىس­تى ءوز وكىلدەرىن جىبەرمەيتىنىن مالىم­دەگەن. وسىلايشا, الەم ەلدەرىنىڭ كوش­باسشىلارى ويىندى ساياسيلاندىرعان­عا ۇقسايدى. جاقىن كۇندەرى سي تسزين­پين مەن ۆلاديمير پۋتين كەزدەسۋىنىڭ ماڭىزى سپورت جارىستارىنان كەم تۇسپەيىن دەپ تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار