قازاقستان • 01 اقپان, 2022

اداسقاندار اراندادى

1193 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ال ولاردى اداستىرعاندار ايىلدارىن جيدى ما؟

بيىلعى قاڭتارداعى قاسىرەتتىڭ زارداپتارى جۇرتقا ءمالىم بولعانىمەن, ونىڭ تۇپكى سەبەپتەرى تۋراسىندا قوعامدا ارقيلى پىكىر ايتىلىپ جاتىر. بۇل جايلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت ماجىلىسىندە سويلەگەن سوزىندە: «وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە حالىق اراسىندا وسى وقيعاعا بايلانىستى ءتۇر­لى قاراما-قايشى, شىندىققا جاناس­پايتىن جالعان اقپاراتتار تاراپ كەت­كەنىن كورىپ وتىرمىز. مۇنىڭ, ارينە, بىر­نەشە سەبەپتەرى بار: كەيبىر ازاماتتارىمىز احۋالدى ەگجەي-تەگجەيلى بىلمەي تۇرىپ, قاتە پىكىردە بولسا, كەيبىرى ادەيى اقپاراتتى بۇرمالاپ, جاعدايدى ودان بەتەر ۋشىقتىرادى», دەگەن بولاتىن.

اداسقاندار اراندادى

ەل پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, قاڭتار­داعى قاسىرەت – بىرنەشە جىل بويى الدىن الا ويلاستىرىلعان ز ۇلىمدىقتىڭ كورىنىسى. «مۇنىڭ قاتارىندا جامبىل وبلىسىندا بولعان تارتىپسىزدىكتەر, ەتنوسارالىق سيپاتتاعى ارانداتۋشىلىقتار مەن باسقا دا شيەلەنىستەر بار. قوعامىمىزدىڭ تۇتاستىعىن جۇيەلى تۇردە, سونىڭ ىشىندە نارازىلىقتار مەن كاسىبي تۇردە ازىرلەنگەن ستسەناريلەردى قولدانۋ ارقىلى شايقالتىپ كەلگەن. راديكالدى شارالاردىڭ ناقتى ورىنداۋشىلارىن دايىنداۋ جاسىرىن تۇردە جۇرگىزىلگەن. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ۋاكىلەتتى ورگان رەتىندە وسى بۇلدىرگى جۇمىستارعا ناقتى باعا بەرە المادى جانە بەرگىسى دە كەلمەدى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن اسا ۇلكەن قاۋىپتى كورمەدى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قاڭتارداعى قاسىرەت­تىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ ماقسا­تىندا الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن ماڭىزدى جۇمىس باعىتتارىنىڭ ءبىرى – ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەستە جۇيەلى ءىس-شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋ ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ويتكەنى الماتى قالاسى مەن كەيبىر وڭىر­لەردە قولدارىنا قارۋ الىپ, بيلىك ورگاندارىن شابۋىلداعاندار, بەيبىت تۇرعىنداردى قورقىتىپ, ء«تىرى قالقان» ەتىپ ۇستاعانداردىڭ ىشىندە دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمنىڭ وكىلدەرى بار ەكەنى اشكەرەلەنىپ وتىر.

بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن اقتوبە, تاراز, الماتى قالالارىندا بولعان قاندى تەرروريستىك قىلمىستار دا وسىنداي جات اعىمعا ەرگەن جاستاردىڭ قولدارىمەن جاسال­عانى بەلگىلى. وكىنىشكە قاراي, مەم­لەكەت باسشىسى ايتقانداي, ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى تاراپىنان سول قىلمىستاردىڭ شىعۋ سەبەپتەرى جان-جاقتى زەرتتەلىپ, ولاردى الداعى ۋاقىت­تا بولدىرماۋدىڭ پارمەندى شارالارى قابىلدانباعانى انىق. قاڭتارداعى قاسىرەت – سونىڭ ايعاعى.

شىندىعىندا, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مىقتاپ قولعا السا, ءدىن سالاسىنداعى كوكەيكەستى ماسەلەلەردى وڭىنان شەشۋگە بولاتىنىن ءومىر تاجىريبەسى كورسەتكەن. ماسەلەن, وسىدان ون بەس جىلداي بۇرىن ەلىمىزگە سىرتتان كىرگىزىلگەن ءبىر دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمدى ۋاعىزداۋشىلار توبى انىق­تالىپ, ولار قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس جاۋاپقا تارتىلدى, قايسىبىرى ءتىپتى ەلدەن الاستاتىلعان. سودان كەيىن ول اعىم­نىڭ ءورىسى تارىلىپ, بۇگىندە ۇمىتىلۋعا اينال­عانداي. سول كەزدە حالقىمىزدى يسلام ءدى­نى­نىڭ اتا-بابامىز ۇستانعان, ەجەلگى سالت-داستۇرلەرىمىزبەن ۇيلەسكەن حانافي مازحابى اياسىنا توپتاستىرۋ حاقىندا كەڭىنەن ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزىلگەندىگىن ايتقان ءجون. الايدا كەيىنگى جىلدارى وسى باعىتتاعى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى الدەبىر سەبەپتەرمەن السىرەپ كەتكەن ءتارىزدى.

قازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردە: «ساقالدى سودىرلار اناۋ ءدىني اعىمنىڭ وكىلدەرى ەكەن. سوندىقتان ونداي ءدىني اعىمعا زاڭ بويىنشا تىيىم سالۋ كەرەك» دەگەن ماعىناداعى پىكىرلەر ايتىلىپ ءجۇر. ال كەيبىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قاڭتارداعى قانتوگىس كەزىندە قولعا تۇسكەن بۇزاقىلاردىڭ ىشىندە قازاقستاندا ەكسترەميستىك ۇيىمدار قاتارىنا جاتقىزىلعان «تابليعي جاماعاتتىڭ» ءبىر قاناتى – «ياكىن ينكار» راديكالدى ۇيى­مىنىڭ جاقتاستارى بولعاندىعىن حابارلادى.

ارينە, بەيبىت شەرۋلەردىڭ بۇلدىرگىشتىك سيپات الىپ كەتۋىنە كىنالى سودىرلاردىڭ ناقتى قانداي ءدىني اعىمنىڭ وكىلدەرى ەكەنىن جەتە انىقتاپ بارىپ قانا ءادىل شەشىم قا­بىل­داۋ كەرەك. بىراق ءبىر نارسەنىڭ باسى اشىق – شولاق بالاقتى, شوقشا ساقالدى جاستار دا – ءوز باۋىرلارىمىز. كوبى – ەكى بۇيىردەن قىسقان جوقشىلىقتىڭ سالدارىنان ازعىنداۋعا ەرىپ, اداسقان جاندار سياقتى. ەندى ولاردى كەۋدەلەرىنەن كەرى يتەرمەي, ءتۇزۋ جولعا ءتۇسىرۋدىڭ امالىن ىزدەگەنىمىز ابزال. سونىمەن قاتار جاستارىمىزدى جات اعىمعا كىرگىزىپ, ارانداتقانداردىڭ كىمدەر ەكەنىن دە اشكەرەلەپ, ايىلدارىن جيعىزۋ قاجەتتىگى دە داۋسىز. ءدىنىمىزدىڭ تۇتاستىعىنا, ۇلتىمىزدىڭ بىرلىگىنە تونگەن ەلەۋلى قاۋىپتى ەسكەرمەسكە بولمايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار