رۋحانيات • 26 قاڭتار، 2022

الەۋمەتتىك ادىلدىك بىرلىككە باستايدى

915 رەت كورسەتىلدى

جاقىندا ءبىر ۇلكەن شىعارماشىلىق ۇيىم­­نىڭ بەدەلدى باسشىسىمەن پىكىر الىس­­قانىمىزدا، ول بۇگىنگى ەلىمىزدىڭ با­­سىن­داعى سىن كەزەڭ جايلى ويلارىن ورتا­عا سالا كەلىپ: «مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءاۋ باستان ۇستا­نىپ كەلە جاتقان الەۋمەتتىك ادىلدىك قا­عي­داتى حالقىمىزدى بىرلىككە باستايتىنىنا سەنەمىن. وعان ءوزىم باسقارىپ وتىر­عان ۇجىمنىڭ مىسالىندا كامىل كوز جەت­كىزدىم»، دەگەن ەدى.

سول ءسوزىنىڭ استارىندا قانداي سىر جاتقانىن سۋىرتپاقتاپ سۇراپ بىلسەم، ول وسى شىعارماشىلىق ۇيىم باسشىلىعىنا تاعايىندالعان كەزدە ۇجىمدا قالىپتاسقان مورالدىق احۋال تىم كىناراتتى بولعان ەكەن. ەلدىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان قىزمەتكەرلەر توپ-توپقا ءبولىنىپ، ءبىر-بىرىمەن سالەمدەسۋدەن دە قالىپ بارا جاتىپتى. مۇنىڭ سەبەبى – بۇ­رىنعى باسشى ۇجىمدى الالاپ، ءوزى شىق­قان وڭىردەن كەلگەندەردى اشىقتان-اشىق قولپاشتاي بەرگەنىندە ەكەن. سىياقىنىڭ سۇ­بەلىسىن، ماراپاتتىڭ سالماقتىسىن جەر­لەس­تەرىنە اپەرىپ، وزگەلەردى وگەيسىتىپ، قىز­مەت­كەر­لەردىڭ اراسىندا پەندەشىلىك پىش-پىش اڭگىمە ءوربىپ، سىرتقا دا تاراپ جاتۋىنا ءوزى سەبەپشى بولىپتى. جاڭا باسشى ءىزاشارىنىڭ جىبەرگەن قاتەلىگىنەن بىردەن ءتيىستى قورىتىندى شىعارىپ، ۇجىمدى ءبولىپ-جارماي، ءبارىن تەڭ ۇستاۋعا تىرىسقاننان كەيىن ونداعى جاعىمسىز جاعداي بىرتىندەپ تۇزەلىپ، ىڭ-شىڭسىز، ناعىز شىعارماشىلىق احۋال ورنىققان.

راسىندا دا، مەملەكەتىمىزدە دە الەۋمەتتىك ادىلدىك، زاڭنىڭ ۇستەمدىگى سالتانات قۇرسا، حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى الدەقايدا جاقسارىپ، بىرلىگى دە نىعايا تۇسەرى حاق. پرەزيدەنتىمىزدىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ «بارشاعا ورتاق يگىلىك! ساباقتاستىق. ادىلدىك. ور­لەۋ» اتالعاندىعى بەكەردەن-بەكەر ەمەس. «ادىلدىك – مادەنيەتىمىزدىڭ اجىراماس بو­لى­­گى جانە عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قۇن­دىلىعىمىز. ۇلتىنا، ءدىني نانىمىنا، تۇر­مىستىق جاعدايىنا قاراماستان، بار­لىق ازاماتتاردىڭ قۇقىعىنىڭ تەڭدىگى تۋرالى كونستيتۋتسيا قاعيداسى – مەنىڭ جۇ­مى­سىمنىڭ باستى باعدارى. مەنىڭ مىندە­تىم – ءار وتانداسىمىزدىڭ جەكە تابىسقا جەتۋىنە جانە ءوزىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋىنا جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزۋ»، دەپ قاداي ايتقان بولاتىن قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سودان بەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكە­لەي تاپسىرمالارىنا سايكەس اتقارىلعان جانە قولعا الىنعان يگىلىكتى ىستەر از ەمەس. سونىڭ ىشىندە حالىق دەنساۋلىعى جولىندا، اسىرەسە كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەس كەزىندە ۋاقىتپەن ساناسپاي، جانقيارلىقپەن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن دارىگەرلەر مەن ەل بولاشاعى – جاس ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپتى مۇعالىمدەردىڭ جالاقىلارى ەلەۋلى مولشەردە ارتتىرىلدى، ەڭ تومەنگى جالاقى دەڭگەيى 60 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى. ەندى، مىنە، ەل بيلىگىنىڭ تىزگىنىن ءوز قولىنا تولىق العان مەملەكەت باسشىسى قوعامىمىزدا الەۋمەتتىك ادىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بىرقاتار ماڭىزدى شەشىم قابىلداپ، جاڭا ۇكىمەتكە نار­دىڭ جۇگىندەي زور جاۋاپكەرشىلىك ارتىپ وتىر. جاقىندا وتاندىق ءىرى بيزنەس وكىل­دە­رىنىڭ قاتىسۋىمەن بولعان كەزدەسۋدە: «ۇلتتىق تابىستىڭ ءادىل ءبولىنۋى بويىنشا تەڭگەرىمسىزدىك پەن پروبلەمانىڭ بار ەكەنى ايدان انىق. حالىقارالىق ساراپشىلار (KPMG، 2019 جىل) قازاقستان بايلىعىنىڭ جارتىسى 162 ادامنىڭ عانا قولىندا ەكە­نىن راستاپ وتىر. وسى رەتتە حالىقتىڭ جار­تى­سىنىڭ ايلىق تابىسى 50 مىڭ تەڭگەدەن اسپايدى. بۇل – جىلىنا 1 300 دوللاردان ءسال عانا اسادى دەگەن ءسوز. مۇنداي اقشامەن ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇلاي جىكتەلۋ مەن تەڭسىزدىكتىڭ قاۋىپتى ەكەنىن ايتقان بولاتىنمىن. جاعدايدى دەرەۋ وزگەرتۋ كەرەك»، دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ. وسى باعىتتا پرەزيدەنت ۇسىنعان ناقتى دا پارمەندى قادام – «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق-الەۋمەتتىك قورىنىڭ قۇرىلعاندىعى دەپ ويلايمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇندەۋىنە ءۇن قوسقان ءىرى كومپانيالار مەن جەكەلەگەن كاسىپكەرلەر اتالعان قورعا قازىردىڭ وزىندە ميللياردتاعان تەڭگە قارجى اۋدارىپ، ءوز بايلىقتارىن حالىقپەن بولىسە باستادى. جي­نال­عان قاراجات مەملەكەت پەن جەكە بيزنەس ۇسىنبايتىن كەيبىر قىزمەتتەرگە مۇقتاج ادامدارعا دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ، الەۋمەتتىك قورعاۋ، مادەنيەت پەن سپورت سالاسىندا قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتپەكشى.

جالپى، «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ قۇرىلۋى ەلىمىزدە الەۋمەتتىك ادىلدىك ورناتۋدا جۇرتشىلىق كوپتەن كۇتكەن ءادىل شەشىم بولعانى ءسوزسىز. ارينە، «بايلار دا جىلايدى» دەمەكشى، تەك سولارعا ارقا سۇيەۋ كەلەشەكتە ازدىق ەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل رەتتە قازىردەن باستاپ كوپ بولىپ ويلانارلىق ماسەلەلەر دە بار. ايتالىق، قوعامىمىزدا بايلار مەن كەدەيلەردىڭ اراسىنداعى الەۋ­مەت­تىك الشاقتىقتى ازايتۋ ماقساتىندا پروگرەسسيۆتى تابىس سالىعىن ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋرا­لى ۇسىنىس كوپتەن بەرى ايتىلىپ ءجۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار

يكبال الەمى

تانىم • كەشە

اسكەردەگى ادەبي كۇن

ايماقتار • كەشە

دامۋدىڭ كىلتى

قوعام • كەشە

ەل سەنىمىن ارقالاعان

قازاقستان • كەشە

تورعاي سۇڭقارى

ادەبيەت • كەشە

ۇلى شايقاس

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار