تاريحي تراگەديادان ەسىن جيا الماي وتىرعان قالا تۇرعىندارى وزدەرىن ساقتاپ, كوروناۆيرۋس ىندەتىن اۋىزدىقتاۋ ءۇشىن – ۆاكتسينالاۋ مەن بۋستەرلىك ەكپە الۋعا بارلىق مۇمكىندىك بار ما؟ ناقتى دەرەكتەرگە سايكەس الماتىداعى ەپيدەميالىق جاعداي ناشارلاي تۇسكەن. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ حابارلاعانداي, شاھار «سارى ايماققا» اۋىستى. حالىقتىڭ اپتا ىشىندە ىندەتكە قايتا دۋشار بولۋى 2 ەسەگە ارتتى. بولجام بويىنشا, مەگاپوليستە ىندەتتىڭ تاعى ءبىر تولقىنى باستالىپ, جالعاسىپ جاتىر دەسەك تە بولادى. سونىمەن قاتار قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاڭاجىلدىق مەرەكەلەر مەن ناقتى وقيعالارعا بايلانىستى تۇرعىندار كوروناۆيرۋسقا تەستىلەۋدەن 8-10 ەسە از وتكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, تەستىلەۋ كولەمى ۇلعايعان كەزدە ىندەت جۇقتىرعاندار سانى دا ارتىپ, بۇل ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋى مەن قالانىڭ «قىزىل ايماققا» كوشۋىنە اكەلەدى.
ە.باباقۇماروۆ الماتىدا كوروناۆيرۋس دەرتى بىلتىر جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا وسە باستاعانىن ەسكە سالدى. سول كەزدىڭ وزىندە ەپيدەميولوگتار مۇنى «وميكرون» شتامىنىڭ تارالۋىنىڭ باستالۋىمەن بايلانىستىرعان بولاتىن.
اپپاراتتىق كەڭەس بارىسىندا اتاپ وتىلگەندەي, 6 قاڭتاردا تولىق گەنومدىق سەكۆەنيرلەۋ ناتيجەلەرى الىنىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جىبەرىلگەن 96 ۇلگىنىڭ 8 سىناماسىنان «وميكرون» شتاممى تابىلدى, ونىڭ ىشىندە 7 سىناما الماتىدان جەتكىزىلدى.
كوروناۆيرۋستىڭ «دەلتا» شتامى ءالى دە بەلسەندى اينالىمدا. ول سىنامالاردىڭ 71%-دا, دەلتا-پليۋس – 16%-دا, باسقا شتامداردا 4,7%-دا انىقتالدى.
الماتىدا ىندەتتىڭ «وميكرون» ءتۇرىن 20-39 جاسقا دەيىنگىلەر اراسىندا جۇقتىرعانداردىڭ ۇلەس سالماعى 16,4%-عا (27,7%-دان 44,1%-عا دەيىن), سونداي-اق 15-19 جاستاعىلار اراسىندا 1,1%-عا (4,2%-دان 5,3%-عا دەيىن) كۇرت وسكەنىن كورسەتەتىن جاس قۇرامىنا جۇرگىزىلگەن تالداۋ راستايدى. قالعان كونتينگەنتتەر بويىنشا, ناقتى ايتقاندا 60 جانە ودان جوعارى جاستاعى ادامدار اراسىندا – 8,6%-عا, 40-تان 59 جاسقا دەيىنگى ادامدار اراسىندا – 2,5%-عا, 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا – 4,7%-عا جانە 1 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا 0,3%-عا تومەندەگەنى انىقتالعان.
سونىمەن قاتار سيمپتومسىز فورمالاردىڭ وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا 6%-دان 16%-عا دەيىن وسكەنى بايقالدى, بۇل «وميكرونعا» دا ءتان جانە ناۋقاستاردى ۋاقتىلى انىقتاۋ مەن وقشاۋلاۋدى قيىنداتۋى مۇمكىن.
ە.باباقۇماروۆتىڭ ايتۋىنشا, «وميكرون» شتامى وتە تەز جۇعادى, سونداي-اق جاس ۇرپاق ءۇشىن قاۋىپ-قاتەر توندىرەدى. ول ۆاكتسينالاۋ كوروناۆيرۋستان قورعاۋدىڭ ەڭ سەنىمدى ءادىسى بولىپ قالا بەرەتىنىن ەسكە سالدى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى الماتىلىقتاردى «وميكروننىڭ» تارالۋىن تومەندەتۋدى جانە ۆاكتسينالاۋعا كومەكتەسۋگە شاقىردى جانە قالادا حالىقتى كوروناۆيرۋسقا قارسى يممۋنداۋ جالعاسىپ جاتقانىن ايتتى. بۇگىنگى تاڭدا ءبىرىنشى كومپونەنتپەن 1 077 896 ادام, ەكى كومپونەنتپەن – 1 028 180 قالا تۇرعىنى ەگىلدى. رەۆاكتسينالاۋ 69 018 ادامعا جۇرگىزىلدى.
الەمنىڭ جەتەكشى عالىمدارى مەن ساراپشىلارىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, قولدانىستاعى ۆاكتسينالارمەن رەۆاكتسينالاۋ «وميكرون» شتامىمەن جۇقتىرۋ كەزىندە اسقىنعان جانە ءولىم جاعدايلارىن ەمدەۋگە جاتقىزۋدان 70%-عا قورعايدى. الماتىدا ۇجىمدىق يممۋنيتەتتىڭ دەڭگەيى ءالى دە تومەن, يممۋندىق قابات بار بولعانى 59,4%-دى قۇرايدى (ۆاكتسينالانعاندار – 49,4%, اۋىرىپ جازىلعان ادامدار – 10%).
الماتى
