KPI جشس-ءنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دامير ءاشىموۆتىڭ ايتۋىنشا, كەشەن قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرعان Kazakhstan Petrochemical Industries Inc. جشس «سامۇرىق-قازىنا» اق قۇرامىنا كىرەدى. ال 2018 جىلعى قور كومپانيانى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق-عا سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەردى.
بۇرىن ەلىمىزدە ءدال مۇنداي جوبا ىسكە اسىرىلعان جوق. وسى تۇرعىدان ايتقاندا, مۇنىڭ ەلىمىز ءۇشىن دە, وتاندىق مۇنايگازحيميا ونەركاسىبى ءۇشىن دە ەڭ ءىرى جوبا ەكەنى داۋسىز. ويتكەنى اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋمەن بىرگە «قازمۇنايگاز» ۇك اق مۇنايگازحيميا سالاسىن يگەرۋگە نىق قادام جاساپ وتىر. دەمەك, بۇدان بىلاي وتاندىق كومپانيا كومىرسۋتەك شيكىزاتىن تەرەڭ وڭدەۋدى باستايدى. بۇل – تەك اتىراۋ ءوڭىرى ءۇشىن عانا ەمەس, ەلىمىز ءۇشىن دە جوعارى ەكونوميكالىق ءارى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جاڭا مۇناي-گاز حيميا سالاسى. جاڭا سالاعا سالىنعان ءار دوللار وتاندىق ەكونوميكاعا قوسىمشا 2-3 دوللار پايدا اكەلەدى. ال ىرگەلەس سالالاردا 7 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا ىقپال ەتەدى.
– قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە 29 مىڭ توننادان استام مەتالل قۇرىلعىلارى قۇراستىرىلىپ, 165 مىڭ تەكشە مەتردەن استام بەتون قۇيىلدى. كەشەن اۋماعىنا 2,5 مىڭ شاقىرىم كابەل مەن 261 شاقىرىم تەحنولوگيالىق قۇبىر جەلىسى تارتىلدى. باس مەردىگەر – قىتايلىق CNCEC كومپانياسى, قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا 40-تان استام قازاقستاندىق كومپانيا قاتىستى. الايدا قۇرىلىس جۇمىستارى قىزعان كەزدە كوروناۆيرۋس پاندەمياسى باستالىپ, كارانتيندىك شەكتەۋلەر ەنگىزىلدى. شەكارالار جابىلىپ, دايىنداۋشى زاۋىتتار جۇمىستارىن توقتاتتى. دەگەنمەن ءبىز قۇرىلىس جۇمىستارىن توقتاتقان جوقپىز. ۇكىمەت پەن «سامۇرىق-قازىنا» اق باسشىلارى قۇرىلىس جۇمىستارىن جالعاستىرۋ ءۇشىن قابىلداعان شەشىمدەرىمىزگە قولداۋ ءبىلدىردى. بيىل شىلدەدە كەشەندە Karabatan Utility Solution جشس-نەن باستى قوسالقى ستانساعا ەلەكتر ەنەرگياسىن, كەيىن باستاپقى تۇزسىزداندىرىلعان, مينەرالسىزدانعان جانە تەحنيكالىق سۋدى قابىلداۋ باستادى. ال قاراشا ايىندا ازوت پەن قۇرعاق سىعىلعان اۋا بەرىلدى. وسىلايشا, كەشەندە ىسكە قوسۋ-رەتتەۋ جۇمىستارىنا, ىسكە قوسۋ جانە وندىرىسكە قاجەتتى بارلىق رەسۋرستى قابىلداۋدى ءساتتى جۇرگىزىلدى, – دەيدى باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دامير ءاشىموۆ.
ونىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, كەشەنگە تەحنولوگيالىق قوندىرعىلاردى ورناتۋ ءۇشىن پوليمەر وندىرىسىنە ليتسەنزيا بەرەتىن Lummus Technology Inc كومپانياسىمەن (اقش) كەلىسىمشارتقا قول قويىلعان. بۇل – الەمدىك جەتەكشى كومپانيا.
كەشەن قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە جالپى اۋدانى 193 گەكتار ۋچاسكە بولىنگەن. بۇعان قوسىمشا كولىك بايلانىسىنا ارنالعان تەمىر جول, ستانسا, سۇيىتىلعان پروپاننىڭ قۇيۋ ەستاكاداسى, اۆتوموبيل جولى بار.
كەشەندەگى پوليپروپيلەننىڭ 65 ءتۇرىن شىعارۋعا قاجەتتى باستى شيكىزات – پروپان. قازىر «تەڭىزشەۆرويل» جشس يگەرىپ جاتقان ەڭ ءىرى كەنىشتىڭ ءبىرى – تەڭىز كەنورنىنان جەتكىزىلەتىن پروپان ءۇشىن ارنايى ەستاكادا, ساقتاۋ پاركى سالىندى. كەشەن اۋماعىنا پروپان تەمىر جول ارقىلى ۆاگون-تسيستەرنالارمەن جەتكىزىلەدى. ارنايى ەستاكادادا امەريكالىق EMCO WHEATON كومپانياسىنىڭ ساڭىلاۋسىز پروپان قۇيۋ جابدىعى ورناتىلىپتى. ال ەستاكاداعا جەتكىزىلگەن شيكىزات يتاليالىق SIAD كومپانياسىنىڭ كومپرەسسورلارى ارقىلى زاۋىت قوندىرعىسىنا ايدالادى. ەستاكادادا تاۋلىگىنە شامامەن
2 300 توننانى قۇرايتىن 72 ۆاگون-تسيستەرناداعى پروپان قۇيىلادى.
– بىزدە ءار ىسكە ماشىقتانعان, تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى تەرەڭ تۇسىنەتىن ماماندار شوعىرى كوپ. ماسەلەن, تەمىر جول ەستاكاداسىندا جۇمىس ىستەيتىن وپەراتورلار ەڭ باستى شيكىزاتىمىز – پروپاندى قۇيىپ الۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن. كەيىن شيكىزات گاز قاۋىپسىزدىگىن انىقتايتىن جۇيەمەن جابدىقتالعان پروپاندى ساقتاۋ پاركىنە ايدالادى. ءارى قاراي پروپيلەن الۋ ءۇشىن پروپاندى دەگيدرلەۋ قوندىرعىسىنا جىبەرىلەدى. ال پوليمەرلەۋ قوندىرعىسىندا سوڭعى ءونىم – پوليپروپيلەن الىنادى. جاڭا ءونىم شىعاراتىن كەشەننىڭ قۋاتى – جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن. ماشينا قۇراستىرۋ, مەديتسينا, ەلەكترونيكا سالالارىنداعى نەگىزگى شيكىزات سانالاتىن پوليپروپيلەندى قاپتاۋ ماتەريالدارى, ىدىستار مەن جىپتەر, قۇبىرلار مەن تۇرمىستىق ەلەكترونيكا, حالىق كوپ تۇتىناتىن تاۋارلار, جيھاز ءوندىرۋ ءۇشىن قولدانىلادى, – دەپ ءتۇسىندىردى زاۋىتتىڭ باس ينجەنەرى دەنيس كوزىرەۆ.
KPI جشس-ءنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دامير ءاشىموۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, پروپاندى ساقتاۋ پاركىندە وڭتۇستىك كورەيادا جاسالعان ۇلكەن ءتورت رەزەرۆۋار بار. ونىڭ ارقايسىسىنىڭ ۇزىندىعى 42 مەتر, سىيىمدىلىعى 2 500 تەكشە مەتردى قۇرايدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا Siemens, MAN, SGS, Air Liquide, Mitsubishi سياقتى الەمدىك كوشباسشى كومپانيالار قاتىستى. قوندىرعىلار مەن جابدىقتاردى دايىنداۋشى زاۋىتتاردىڭ باس ينجەنەرلەرى جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتاردى ىسكە قوسۋ, زاۋىت وپەراتورلارىن جاڭا جابدىقتارمەن جۇمىس ىستەۋگە وقىتۋ ءۇشىن اتىراۋعا كەلىپتى.
كPI جوباسىنداعى زاماناۋي تەحنولوگيالار كاسىپورىننىڭ تولىقتاي تسيفرلانعان زاۋىتقا اينالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. قويمادا جۇرگىزىلەتىن وپەراتسيالار, ءونىمدى قاپتاۋ, ساقتاۋ, اۆتوكولىككە نەمەسە تەمىر جول كولىگىنە تيەۋ سياقتى جۇمىستار ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز ارنايى روبوت تەحنيكانىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. مامانداندىرىلعان اقپاراتتىق تەحنولوگيالىق شەشىمدەر مەن كورپوراتيۆتى جۇيەلەر دايىن ءونىمدى سوڭعى تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋگە دەيىنگى بارلىق مالىمەتتى جوعارى دالدىكپەن جۇرگىزەدى.
– قازىر بۇل كەشەننىڭ ورتالىق ازيادا ەشقانداي بالاماسى جوق. مۇندا الەمدەگى پوليپروپيلەن ءونىمىنىڭ 1 پايىزى شىعارىلادى. جاڭا ءونىم ءبىرىنشى كەزەكتە وتاندىق تۇتىنۋشىعا جىبەرىلەدى. سونداي-اق قىتاي, رەسەي, تۇركيا, ەۋروپا ەلدەرىندەگى تۇتىنۋشىنىڭ سۇرانىسىمەن ەكسپورتقا شىعارىلادى. زاۋىتتىڭ تەحنولوگياسى بارلىق ەكولوگيالىق تالاپقا ساي ەكەنى ساراپتاۋلار ارقىلى ناقتىلاندى. بارلىق زياندى قوسپادان تازارتىلعان پروپان الدىمەن پروپيلەنگە, كەيىن وندىرىستىك تىزبەك بويىنشا پوليپروپيلەنگە اينالادى. بۇل پروتسەستەر كەزىندە كۇكىرتسۋتەك, كۇكىرتتى انگيدريد جانە حوش ءيىستى كومىرسۋتەك ءتارىزدى زياندى زاتتار پايدا بولمايدى, – دەيدى دامير ءاشىموۆ.
كەشەندە تەحنولوگيالىق پروتسەستەرگە قاجەتتى اينالما سۋمەن قامتۋ جۇيەسى قولدانىلادى. كarabatan Utility Solutions جشس تازارتۋ قوندىرعىسىنىڭ اعىنداردى تولىقتاي تازالاۋ جانە قايتا پايدالانۋ جۇيەسى ەسەبىنەن سۋدى پايدالانۋ كولەمى ازايىپ كەلەدى.
مۇناي حيمياسى سالاسىنىڭ ءىرى وكىلى سيبۋر كومپانياسىمەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا قول جەتكەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك ماڭىزدى قادام بولىپ تابىلادى. سەرىكتەس كومپانيانىڭ تاجىريبەسى مەن قۇزىرەتى «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنا قازاقستاندىق ءونىمدى جاڭا نارىققا شىعارۋعا جول اشادى.
اتىراۋ وبلىسى
