قوعام • 26 جەلتوقسان، 2021

قاياۋلى كوڭىلگە قامقورلىق كەرەك

104 رەت كورسەتىلدى

الماتى قالاسىندا قانشا بالا جاقىن­دارىنىڭ كۇتىمىنە مۇقتاج؟ بۇل بالالاردى كوبىنەسە قانداي كەسەلدەر اينالشىقتايدى؟ ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى قو­رعاۋ سالاسىنداعى زاڭناماعا تۇزەتۋ ەنگىزۋگە قانداي ماسەلەلەر تۇرتكى بولىپ وتىر؟

الماتىدا 7-16 جاس ارالىعىنداعى 4 460 مۇگەدەك بالا بار، ونىڭ ىشىندە
4،5 مىڭ­داي تاعدىر تالكەگىنە تۇسكەن بالا­نىڭ اۋىرتپالى­عى اتا-اناسىنىڭ عانا موي­نىنا ءتۇسىپ وتىرعان جوق، بۇل جەردە مەم­لەكەتتىڭ دە جاۋاپكەرشىلىگى بار. الماتى قالالىق ەڭبەك، الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇرات مۇراتبەكوۆ جاردەماقىنىڭ جاڭا ءتۇرىن ەنگىزۋ تۋرالى باياندادى. دەپارتامەنت جەتەكشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ازاماتتار­دىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىن الەۋمەتتىك قور­عاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالانى كۇتۋ كەزەڭىن 18 جاسقا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن حابارلادى. بۇل جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى مەن بازالىق زەينەتاقى تاعايىنداۋعا دا يگى اسەر ەتەدى.

زاڭدا مۇگەدەكتىگى جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا جاردەماقىلاردى ءبىر مەزگىلدە الۋ قۇقىعىن بەرۋ كوزدەلەدى. بۇل اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جانە ۇيىندە مۇگەدەك بالالارى بار وتباسىلاردىڭ تابىس دەڭگەيىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

– بۇرىن مۇگەدەكتىگى بار بالالار اتا-انالارى اجىراسقان كەزدە ءبىر مەزگىلدە اليمەنت جانە مۇگەدەكتىگىنە بايلانىستى جاردەماقى الا الاتىن. الايدا ءبىر نەمەسە اتا-اناسىنان قاتار ايىرىلعان جاعدايدا، بالا مۇگەدەكتىگى بويىنشا جاردەماقى نەمەسە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاردەماقىسىن عانا الاتىن. ەكى جاردەماقىنى ءبىر مەزگىلدە الۋ قاراستىرىلعان زاڭدى قۇقىق بولعان جوق. وسى نورمانىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى الماتىدا ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار 290 بالا اسىراۋشىسىنان ايىرىلىپ قالعاندىقتان، قوسىمشا 12 063 تەڭگەدەن 29 500 تەڭگەگە دەيىن جاردەماقى الۋ قۇقىعىنا يە بولدى، – دەيدى م.مۇراتباەۆ.

سونداي-اق مەملەكەت مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلاردىڭ بالا كامەلەت جاسىنا تولعاننان كەيىن تۇر­عىن ۇيگە كەزەكتە تۇرۋ قۇقىعىن ساقتاۋعا قا­تىستى قامقورلىق جاساپ وتىر. سپيكەر اتاپ وتكەندەي، ءىس جۇزىندە وتباسىلار 10 جىلعا دەيىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر. بۇرىن كامە­لەتكە تولعان بالالار كەزەككە قايتا تۇرۋعا ءماجبۇر بولدى. بۇل نورما ەلدەگى 20 مىڭنان استام وتباسىنا باسپانا كەزەگىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ بولجانعان.

7 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالار قانداي جاردەم­اقى­لاردى الا الادى؟ م.مۇراتبەكوۆ «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىن الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى بو­يىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى 24 قازاندا كۇشىنە ەنگەنىن جەتكىزدى.

– ەندى زاڭناما مەملەكەت كورسەتەتىن الەۋ­مەتتىك كومەكتى، ونىڭ ىشىندە بالانىڭ دەن­ساۋلىق جاعدايىنا، تىنىس-تىرشىلىگى­نىڭ شەك­تەلۋ دارەجەسىنە جانە دىمكاستىگىنە بايلا­نىستى، مۇگەدەكتىگى بويىنشا جاردەم­اقىلاردىڭ مولشەرىن سارالاۋدى كوزدەيدى. سونىمەن قاتار 7 جاستان 16 جاسقا دە­يىنگى بالالارعا مۇگەدەكتىك توپتارى كوميس­سيا­نىڭ سىرتتاي شەشىمى نەگىزىندە، ياعني اۆتو­ماتتاندىرىلعان رەجىمدە ورناتىلاتىن بولادى، – دەدى م.مۇراتبەكوۆ.

ەگەر بۇرىن مۇگەدەكتىكتى توپتار بويىنشا ءبولۋ تەك 16-18 جاس ارالىعىنداعى بالالار اراسىندا بولسا، تۇزەتۋلەردەن كەيىن 7-16 جاس ارالىعىنداعى بالالار اراسىندا مۇگەدەكتىك توپتارى پايدا بولدى. جاڭا شارا وسى بالالار دەرتىنىڭ اۋىرلىعىنا بايلانىستى جاردەماقى مولشەرىن بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ناقتى ايتقاندا، ءبىرىنشى توپتاعى مۇگە­دەك بالا تيىسىنشە 1،92 تكد جانە 1،49 اەك الادى. ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەك بالالارعا – تيىسىنشە 1،59 تكد جانە 1،49 اەك تيەسىلى. ءۇشىنشى توپتاعى مۇگەدەك بالالارعا 1،4 تكد جانە 0،96 اەك بەرىلەدى.

مۇگەدەك بالالاردىڭ بارلىق توپتارى ءۇشىن جاردەماقى مولشەرى 16،7%-دان 37%-عا دەيىن ۇلعايتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەڭبەك، الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە كوشى-قون دەپار­تامەنتىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، الماتىدا 7 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى 4 460 مۇگەدەك بالا تۇرادى، ونىڭ ىشىندە بىرىنشىسىنە 848 بالا، ەكىنشىسىنە 1 327 بالا جانە ءۇشىنشى توپقا
2 285 بالا جاتادى.

مۇگەدەكتىك توپتاردى مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما بولىمدەرى ءبىر رەت اۆتوماتتاندىرىلعان رەجىمدە بەلگىلەي­تىنى وتە ماڭىزدى. بۇل ءماس-تە بار دەرەكتەر نەگىزىندە سىرتتاي شىعارىلعان ساراپ­تامالىق قورىتىندى بولادى. ەندى بالالار­دىڭ اتا-انالارى مەن زاڭدى وكىلدەرىنە مۇگەدەكتىك توبىن انىقتاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا بارۋدىڭ قا­جەتى جوق.

سوڭعى جاڭالىقتار

وتكەن تاۋلىكتە 8 ادام كۆي جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:35

ۇقساس جاڭالىقتار