جوبانى «فيليپ مورريس قازاقستان» جشس (فمق) قولداۋىمەن «ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قوعامداستىقتار قورى» قق (جقق) كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمى ىسكە اسىرادى جانە اۋىل تۇرعىندارىنا كوكونىستەردى ءوسىرۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن, سونداي-اق ماركەتينگ, لوگيستيكا جانە ساتۋ نەگىزدەرىن وقىتۋ ەسەبىنەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى. 10 جىل ىشىندە جوبا فەرمەرلەردىڭ مەنتاليتەتىن وزگەرتىپ, ولارعا اۋىل ەڭبەگىن بيزنەس رەتىندە قاراستىرۋدى جانە شارۋا قوجالىقتارىن ءتيىمدى باسقارۋدى ۇيرەتتى.
ال تۇتىنۋشىلاردى ساپالى, ەكولوگيالىق تازا كوكونىستەرمەن, قولجەتىمدى باعامەن قامتاماسىز ەتتى.
بەس مىڭعا جۋىق اۋىل تۇرعىندارى باعدارلاما شەڭبەرىندە ارنايى اشىلعان شەلەك اۋىلىنداعى اگروبيزنەس ورتالىعىندا وقۋدان, تاعىلىمدامادان جانە قوسىمشا كۋرستاردان ءوتتى.
اۋدان شارۋاشىلىقتارىندا رەسۋرستاردى وڭتايلى پايدالانۋعا باعىتتالعان ۇزدىك پراكتيكالاردى كورسەتۋ ارقىلى 25 وزىق اگروتەحنولوگيالار ەنگىزىلدى. فەرمەرلەر 128 ميلليون تەڭگەدەن استام سوماعا 992 توننادان استام اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن ساتتى.
ء«بىزدىڭ بىرلەستىك 4 فەرمەردەن باستالدى, ال بۇگىندە كووپەراتيۆتە 35 فەرمەر بار. ءبىز بىرگە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەكولوگيالىق نىساندارىن دامىتۋدامىز. مەن جوباعا باسىنان باستاپ قاتىسىپ كەلەمىن جانە وسى ۋاقىت ىشىندە فەرمەرلىك ىسكە دەگەن كوزقاراسىمدى وزگەرتتىم, لوگيستيكانى قۇرۋدى ۇيرەندىم, ءارتۇرلى ساتتەردى ەسكەردىم, ال ەكولوگيالىق تازا ءونىمدى وسىرۋدەگى جەكە تاجىريبەم ارتا ءتۇستى. ەگەر پايدانى سالىستىراتىن بولساق, ورتا ەسەپپەن ۇشتەن بىرگە ءوستى. تيىسىنشە 2015 جىلعا قاراعاندا ەكى ەسە كوپ ءونىم ساتا باستادىق», دەيدى «شەلەك فەرمەرلەرى» اكك توراعاسى مارات مانسۇروۆ.
فەرمەرلەردىڭ جۇمىسىن عىلىمي جولعا قويۋعا فلوريدا ۋنيۆەرسيتەتى (اقش) مەن قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋ توبى كومەكتەستى. ماماندار فەرمەرلەرگە زاماناۋي اگروتەحنولوگيالاردى پايدالانۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەدى. بىرىكتىرىلگەنگە دەيىن فەرمەرلەر ءوز ونىمدەرىن جەتكىزۋدىڭ قاجەتتى كولەمى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتە المادى جانە استىقتى ساۋداگەرلەرگە تومەن باعامەن ساتۋعا ءماجبۇر بولدى. ەندى كووپەراتيۆكە بىرىگىپ, بىرىڭعاي زاڭدى تۇلعا رەتىندە ارەكەت ەتە وتىرىپ, قاتىسۋشىلار ءوز ونىمدەرىن ءىرى ازىق-ت ۇلىك كاسىپورىندارىنا, ساۋدا جەلىلەرى مەن مەيرامحانالارعا جەتكىزۋدى جولعا قويدى.
وسىلايشا 2015 جىلدان باستاپ فەرمەرلەر جيدەكتەر مەن كوكونىستەردى «ارزان», METRO Cash&Carry سۋپەرماركەتتەرىنە, سونداي-اق New Kitchen كومپانياسىنا جانە «تسين-قاز» قايتا وڭدەۋ كاسىپورنىنا تىكەلەي جەتكىزىپ كەلەدى.
«اۋىلدىق ايماقتاردى دامىتۋ جونىندەگى باعدارلامانىڭ تابىستى ناتيجەلەرىنىڭ ارتىندا كۇندەلىكتى تىنىمسىز ەڭبەك پەن ۇساق فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتارعا كومەكتەسۋگە ۇمتىلىس جاتىر. ءبىز فەرمەرلەردىڭ جەتىستىكتەرىن, ولاردىڭ تۇراقتى كووپەراتسياسىن, دامۋدىڭ جاڭا ۆەكتورلارىن ماقتان تۇتامىز. «شەلەك فەرمەرلەرى» كووپەراتيۆى فيليپ مورريس قازاقستان كومپانياسى ۇستانىپ وتىرعان گەندەرلىك تەڭدىك پەن لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا ساي كەلەدى. ول ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى جانە بيزنەس پەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ كۇش-جىگەرىن مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن بىرىكتىرۋ ءوز جەمىسىن بەرەتىنىن كورسەتتى. فەرمەرلەرگە تۇراقتى دامۋ, اوك-ءنى نىعايتۋ مەملەكەتكە جانە قوعامعا پايدا اكەلەدى», دەيدى «فيليپ مورريس قازاقستان» كومپانياسىنىڭ سىرتقى بايلانىستار جونىندەگى باسقارۋشىسى اسەل احمەتوۆا.
ء«بىزدىڭ سەرىكتەسىمىز «فيليپ مورريس قازاقستان» كومپانياسىنىڭ ارقاسىندا اۋداندا كوپتەگەن جىلدار بويى فەرمەرلەرگە قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. جۇمىسسىزدىق, تابىستىڭ ماۋسىمدىلىعى, نارىققا شىعۋ كەزىندەگى جوعارى شىعىندار, تەحنيكالىق, باسقارۋشىلىق جانە كاسىپكەرلىك داعدىلاردىڭ تومەن دەڭگەيى قازاقستاننىڭ اۋىلدىق وڭىرلەرىندە ءالى دە پروبلەما بولىپ وتىر. بىراق شەلەك اۋىلىندا ءبىز وسى ماسەلەلەردىڭ كوپ بولىگىن فەرمەرلەرمەن بىرگە شەشە الدىق. «شەلەك فەرمەرلەرى» جوباسى شاعىن اۋىل وندىرۋشىلەرىن كووپەراتسيالاۋدىڭ ناقتى جۇمىس ىستەيتىن سحەماسىنا اينالدى. ول مىقتى نەگىز قالادى, ونىڭ نەگىزىندە ەندى باسقا دا پەرسپەكتيۆالى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بولادى. سوندىقتان ءبىز ىنتىماقتاستىققا دايىنبىز جانە جوباعا جاڭا سەرىكتەستەر مەن دونورلاردى شاقىرامىز», دەدى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قوعامداستىقتار قورىنىڭ ديرەكتورى باقىتگۇل ەلشىباەۆا.
«اتامەكەن» ۇكپ ماماندارىنىڭ باعالاۋى بويىنشا, «شەلەك فەرمەرلەرى» كووپەراتيۆى ەلىمىزدەگى جەكە فەرمەرلەردى ءتيىمدى بىرىكتىرۋدىڭ جانە قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعان «ەگىستىكتەن سورەگە دەيىن» اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ ناقتى تىزبەگىن قۇرۋدىڭ ءىس جۇزىندە جالعىز مىسالى بولىپ تابىلادى.
«باعدارلاما ءوز جالعاسىن تابۋى كەرەك. بۇل باعىتتا ءبىز «جەرگىلىكتى قوعامداستىقتار قورىنىڭ» تابىستى تاجىريبەسى بويىنشا ءوز وبلىسىمىزدا باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ جونىندە مىندەت قويىپ وتىرمىز. ءبىز كاسىپكەرلەر اراسىندا, ونىڭ ىشىندە سالالىق بەلگىلەرى بويىنشا بىرىگۋگە بولاتىن «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ تۇلەكتەرى اراسىندا ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىردىق جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدەمىز», دەيدى الماتى وبلىسى كاسىپكەرلەر پالاتاسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى داۋرەن وڭالباەۆ.
«شەلەك فەرمەرلەرى» جوباسى شاعىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن كووپەراتسيالاۋدىڭ تابىستى مودەلىنە اينالدى جانە «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ پىكىرىنشە, بۇكىل ەلگە ۇلگىگە اينالاتىن اۋقىمدى جوبا بولۋى ءتيىس.
«اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسىن دامىتۋ جانە ورگانيكالىق ءونىم وندىرىسىنە ودان ءارى كوشۋ وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن باسىم باعىتتار بولىپ تابىلادى. جقق مەن «شەلەك فەرمەرلەرى» كووپەراتيۆى وسى باعىتتا تابىستى جۇمىس ىستەۋدە, ناقتى جۇمىس اتقارىپ تۇرعان اگروبيزنەس ورتالىعى قۇرىلدى, وندا فەرمەرلەر اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاڭا تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىلىم الۋدا. جەرگىلىكتى قوعامداستىقتار قورى وبلىستىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسۋدا», دەيدى الماتى وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەرلان وسمانبەكوۆ جوبانىڭ تيىمدىلىگىن تىلىنە تيەك ەتىپ.
