پىكىر • 13 جەلتوقسان, 2021

بولات دىڭگەك

693 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بىلە بىلگەن كىسىگە, تاۋەلسىزدىك ايتۋعا وڭاي بولعانمەن, جۇرەك­كە سالماق سالار قاسيەتتى ۇعىم. ات ارىر, تون توزار, قادىر كەتەر, بىراق تاۋەلسىزدىك ماڭگىگە قالۋعا ءتيىس بولات دىڭگەك. وسى ءبىر زور دىڭگەكتى تۇعىرىنا ورناتۋدا وعىلاندىق تانىتقان ەلباسىنىڭ ەرەن ەرلىگى تاڭعالارلىق. تاڭعالارلىعى – تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن قان توكپەي تىكتى. ازاتتىقتىڭ اق تاڭى مامىراجاي راۋانداندى. تىزەسى بارلار بۇگىلدى, باسى بارلار جۇگىندى. شاعىستىرعانداردىڭ دا, شابىستىرعانداردىڭ دا ءۇنى ءوشتى. قازاق ۇلتىنىڭ تاۋەلسىزدىگى بوي كوتەردى.

بولات دىڭگەك

ماقالانىڭ ەڭ ءبىر تارتىم­دىلىعى – وتكەنگە بارلاۋ جاسا­عانى. عاسىرلار قويناۋىنان باس­تاۋ العان ازاتتىق جولىنداعى كۇ­رەس­تىڭ سوڭعى 30 جىلى بايسالدى, دەرەك-دايەكپەن سارالانعان. سۇي­سىنە­سىڭ, سەبەبى كوز كورىپ, جۇرەك سەندى, قۇلاق ەستىپ, كوڭىل سەندى.

«تاۋەلسىزدىك تە باقىت سياقتى, باعا­لاعان ادامنىڭ, ايالاعان قوعامنىڭ قولى­نا تۇراقتايدى» دەيدى ەلباسى. ماعىناسى زور ءسوز. ويتكەنى كەيدە ارامىزدا تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ بايىبىنا بارماي, قيسىن­سىز بايبالامعا سالاتىن زارجاقتار تابى­لىپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. قو­عامداعى كەز كەلگەن قايشىلىقتاردىڭ استارىنا شي جۇگىرتىپ, بۇيرەكتەن سيراق شىعارۋعا اۋەستەنەتىندەر بار. ولار ءۇشىن ەلدىڭ بەرەكەسى مەن بىرلىگى تىم جەڭىل دۇنيە سەكىلدى. قازاق مۇندايدا «بىلگەنگە – توعىز, بىلمەگەنگە – توقسان توعىز» نەمەسە ء«بىلىمسىزدىڭ بىلمەگەنىن كەشىر­مەسەڭ, بىلگەنىڭ قايسى» نە بولماسا «قادىرىڭدى بىلمەگەنگە, قادىرىڭدى كەتىر­مە» دەيدى. ەڭسەسى بيىك ەلىمىزدىڭ بوساعاسى دا مى­عىم. مىعىم بولاتىنى – جام­پوزى مەن وعىلانى كوپ الاش بالاسى بار.

ەگەر بايىپپەن وقىسا, ەلبا­سى­نىڭ بۇل ماقالاسى تاۋەل­سىز­دىكتىڭ شىنايى تاعىلىمىن ۇعىندىرىپ بەرەدى. توم-توم كىتاپتىڭ سىعىندىسى ىسپەتتى, ەلدىڭ ءۇش ون جىلدىعىنىڭ سىرلى شەجىرە­سى بولىپ شىققان. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, بۇگىنگى ەل جاعدايى, ازات ۇرپاقتىڭ بول­­مىس-بىتىمىنە باعا بەرىلگەن. «تاۋەل­سىز ەلىمىزدىڭ باستى بايلىعى – ادام» دەگەن ەلباسى, سونداي-اق: «ەڭ باس­تىسى – ەلىمىز امان, ۇرپاعىمىز ازات. ءبىز الاقانعا سالىپ وسىرگەن سول ازات ۇرپاق ەندىگى جەردە «مەن قازاقستانىما نە بەرەمىن؟» دەگەندى ويلاۋى كەرەك».تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ وسى ءسوزى كەز-كەلگەن ەل پەرزەنتىن ويلانتىپ قانا قويماي, مەنىڭشە تولعانتۋ كەرەك.

تولعانتاتىنى, قازىرگىدەي تەح­نو­گەن­دىك زاماندا وتانى­مىز­دىڭ ەكونومي­كالىق قۋاتىن ارت­تىرۋ ءبىر مىندەت بولسا, الاش جۇرتىنىڭ رۋحانياتىن جۇدەت­پەي, بايىتۋ زور مىندەت. وسى رۋ­حاني سالانىڭ وكىلى بولعان­دىق­تان ءبىز ەلباسىنىڭ تۋعان ءتىل, ءدىل, سالت-ءداستۇر تۋرالى ايت­­قان­­دارىن جۇرەكپەن قابىل­داي­مىز. ايتسە دە, ءتىلىمىز كەمە­لىنە كەلىپ, ءورىسىن كەڭ جايا قوي­عان جوق. مۇندايدا تاعى دا ەلباسى­مىز وسى ماقالادا: «كەيدە ويلايمىن: قازاق دەگەن نە دەگەن ءتوزىمدى حالىق؟! كونبەسكە كونىپ, شىداماسقا شى­داعان. بولاشاعى بۇلدىر بولعان كۇننىڭ وزىندە ساعىن سىندىرماي, كەلەشەكتەن ءۇمىتىن ۇزبەگەن. قيىندىق اتاۋ­لىعا قاسقايا قارسى تۇرىپ, ۇزدىك­سىز العا جىلجىعان». العا جىلجي دا بەرەمىز. سەبەبى تاۋەلسىزدىك دىڭگەگىن مىقتاپ, تۇعىرىن شەگەندەي تۇسەتىن ءورشىل حالىقپىز. ماقالانى تۇششىنا وقىعان كىسىگە وسىنداي جىگەر بەرەدى.

 

جانۇزاق ايازبەكوۆ,

وبلىستىق «قوستاناي تاڭى» گازەتىنىڭ ديرەكتور –

باس رەداكتورى,  حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار