2013 جىلعى 11 قىركۇيەك, استانا قالاسى
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 44-5) تارماقشاسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا بۇيرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم دەپارتامەنتى (ق.ق. بورىبەكوۆ):
1) وسى بۇيرىقتىڭ بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن وسى بۇيرىقتىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانۋىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت رەسۋرسىندا ورنالاسۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3) وسى بۇيرىقتى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى نازارىنا جەتكىزسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى م.ا.ابەنوۆكە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ا.ءسارىنجىپوۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ
2013 جىلعى 11 قىركۇيەكتەگى №369 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى (بۇدان ءارى – ۇلگىلىك قاعيدالار) «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 44-5) تارماقشاسىنا جانە «ءتيىستى ۇلگىدەگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن, ونىڭ ىشىندە بالالارعا ارنالعان قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 17 مامىرداعى № 499 قاۋلىسىنا سايكەس ازىرلەندى.
2. ۇلگىلىك قاعيدالار مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
3. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءبىر نەمەسە بىرنەشە ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن جانە ءبىلىم الۋشىلارعا ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن زاڭدى تۇلعالار بولىپ تابىلادى.
4. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى:
1) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلتتىق جانە جالپى ادامي قۇندىلىقتاردىڭ, عىلىم مەن پراكتيكا جەتىستىكتەرىنىڭ نەگىزىندە جەكە ادامنىڭ كاسىبي قالىپتاسۋىنا باعىتتالعان ساپالى ءبىلىم الۋى ءۇشىن جاعدايلار جاساۋ;
2) ءبىلىم الۋشىلارمەن كاسىبي باعدار بەرۋ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ;
3) ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇرانىستارىنا سايكەس تەوريالىق وقىتۋ مەن وندىرىستىك وقىتۋ اراسىنداعى ءوزارا بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋ;
4) كاسىپتىك ءبىلىمنىڭ قوعام مەن ەڭبەك نارىعىنىڭ وزگەرىپ وتىراتىن سۇرانىستارىنا ۋاقتىلى بەيىمدەلۋىنە ىقپال ەتەتىن وقىتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ;
5) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن وندىرىسپەن كىرىكتىرۋ.
5. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرىنە:
1) كوللەدج;
2) ۋچيليششە;
3) كاسىپتىك دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى;
4) مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان كوللەدج;
5) تۇزەتۋ مەكەمەسى جانىنداعى كاسىپتىك دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى;
6) تۇزەتۋ مەكەمەسى جانىنداعى كوللەدج;
7) اسكەري-تەحنيكالىق كوللەدج جاتادى.
6. ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرىنە:
1) كوللەدج;
2) جوعارى تەحنيكالىق مەكتەپ;
3) ۋچيليششە جاتادى.
7. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءتىل ساياساتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
8. وسى ۇلگىلىك قاعيدالاردا مىناداي تۇسىنىكتەر قولدانىلادى:
1) كوللەدج – جالپى ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك نەمەسە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورنى (بۇدان ءارى – كوللەدج);
2) مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان كوللەدج I جانە II توپتاعى مۇگەدەك, بالا كەزىنەن مۇگەدەك, مۇگەدەك بالالار قاتارىنان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا جالپى ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك نەمەسە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورنى;
3) جوعارى تەحنيكالىق مەكتەپ (بۇدان ءارى – جتم) – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ينتەگراتسيالانعان ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورنى.
4) ۋچيليششە – مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى نەگىزگى ورتا, جالپى ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورنى.
2. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇرلەرى قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى
1-پاراگراف. كوللەدج,
(مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان كوللەدج)
9. كوللەدج ءوز قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, زاڭدارىنا, سونداي-اق وسى ۇلگىلىك قاعيدالارعا سايكەس جۇزەگە اسىرادى.
10. كوللەدجدەر ءوز قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋدى جانە وقۋ-تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى, كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن ورنالاستىرۋدى, وقۋ-ادىستەمەلىك, قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن ءوز بەتىنشە جۇزەگە اسىرادى.
11. جەكە ادامنىڭ سۇرانىستارى مەن مۇمكىندىكتەرىن, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىنە جاعدايلار جاساۋدى ەسەپكە الا وتىرىپ, ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىنا قاراي وقىتۋ مىناداي نىسانداردا جۇزەگە اسىرىلادى: كۇندىزگى, كەشكى, سىرتتاي ءبولىم (كەشكى جانە سىرتتاي وقۋ بولىمىندە الۋعا رۇقسات ەتىلمەيتىن جەكەلەگەن كاسىپتەر مەن ماماندىقتاردان باسقا).
12. كوللەدجدەر وقىتۋدىڭ جاڭا نىساندارىن, ادىستەمەلەرىن جانە تەحنولوگيالارىن تاڭداۋ مەن پايدالانۋ تارتىبىندە دەربەس.
13. كوللەدجدەردە وقۋ جۇمىسىن ەسەپكە الۋ تەوريالىق جانە وندىرىستىك وقىتۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارىن جانە وقۋ باعدارلامالارىن وقىتۋ ساعاتى بويىنشا ورىنداۋدى ەسەپكە الۋ تابەلدەرىن جۇرگىزۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
14. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى نەمەسە جوعارى ءبىلىمى بار ازاماتتارعا قىسقارتىلعان باعدارلاما بويىنشا وقىتۋ ءۇشىن قابىلداۋ ەمتيحاندارىن تاپسىرۋ نىسانىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى بەلگىلەيدى.
15. كوللەدجدەردە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ قاتارىنا ستۋدەنتتەر (كۋرسانتتار) جانە تىڭداۋشىلار جاتادى.
16. كوللەدجدەگى ءبىلىم الۋشىلار مەن پەداگوگيكالىق قىزەتكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى ءبىلىم سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن ايقىندالادى.
17. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمدىق باقىلاۋ, ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2008 جىلعى 18 ناۋرىزداعى № 125 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمداعى باقىلاۋ, ارالىق جانە قورىتىندى مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ جۇرگىزۋدىڭ ۇلگى ەرەجەسىنە سايكەس (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 5191 بولىپ ەنگىزىلدى) (بۇدان ءارى – اعىمدىق باقىلاۋدى جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك ەرەجەسى) جۇزەگە اسىرىلادى. ارالىق اتتەستاتتاۋدىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا 2-دەن اسپايتىن «3» دەگەن قاناعاتتانارلىق باعاسى بار ءبىلىم الۋشىلارعا ەمتيحاندى باعالاۋدىڭ وداندا جوعارى دەڭگەيىنە قايتا تاپسىرۋعا رۇقسات بەرىلەدى.
18. كوللەدجدەردە, مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان, وقۋ جىلى وقۋ پروتسەسىنىڭ كەستەسىنە سايكەس باستالادى جانە اياقتالادى.
ءبىلىم الۋشىلار ءۇشىن تولىق وقۋ جىلى بويى كەمىندە ەكى رەت جالپى ۇزاقتىلىعى 11 اپتادان اسپايتىن, ونىڭ ىشىندە قىسقى كەزەڭدە – كەمىندە 2 اپتا دەمالىس بەلگىلەنەدى.
كوللەدجدەردە وقۋ كەستەسى وقۋ پروتسەسىنىڭ كەستەسىنە جانە جۇمىس وقۋ جوسپارلارىنا سايكەس جاسالادى.
اۋديتوريالىق ساباقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرى ءۇشىن 5 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن ۇزاقتىعى 45 مينۋت اكادەميالىق ساعات بەلگىلەنەدى, 2 اكادەميالىق ساعاتتان كەيىن 10 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن قوسارلانعان ساباقتار وتكىزۋگە بولادى.
ءبىلىم الۋشىلاردىڭ تاماقتانۋى جانە بەلسەندى دەمالۋى ءۇشىن ەكى قوسارلانعان ساباقتان كەيىن ۇزاقتىعى كەمىندە 15 مينۋت ءۇزىلىس قاراستىرىلادى.
19. كوللەدجدەردە وقۋ ساباقتارى ساباقتار, دارىستەر, سەمينارلار, پراكتيكالىق ساباقتار, زەرتحانالىق, باقىلاۋ جانە وزىندىك جۇمىستار, كونسۋلتاتسيالار, اڭگىمەلەسۋلەر, فاكۋلتاتيۆتىك ساباقتار, كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالار, جۇمىستار جانە وقۋ ساباقتارىنىڭ باسقا نىساندارى تۇرىندە وتكىزىلەدى.
20. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋشىلارمەن وقۋ ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءۇشىن وقۋ توپتارى قۇرىلادى.
21. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بiلiم بەرەتىن وقۋ ورىندارىندا وقۋ توپتارى وقىتۋدىڭ كۇندىزگى نىسانىندا ماماندىقتار بويىنشا سانى 25 ادامنان ارتىق ەمەس (اسكەري ماماندىقتار بويىنشا 30 ادامعا دەيىن), سىرتقى, كەشكى وقىتۋ نىسانىندا كەمىندە 15 ادامنان جيناقتالادى.
تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بiلiم بەرۋ ۇيىمدارىندا كاسىپ نەمەسە ماماندىق بەيىنىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي ءبىلىم الۋشىلارمەن جەكە ساباقتار وتكىزىلەدى.
22. تىزبەسى وقۋ جوسپارىنا سايكەس انىقتالاتىن زەرتحانالىق جۇمىستاردى, پراكتيكالىق ساباقتاردى وتكىزۋدە, ونىڭ ىشىندە دەنە تاربيەسi مەن جەكەلەگەن پاندەر بويىنشا, شەبەرحانالاردا (وقۋ پوليگوندارىندا جانە وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا) وندىرىستىك وقىتۋ كەزىندە وقۋ توپتارىنىڭ سانى 13 ادامنان اسپايتىن كىشى توپتارعا, مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا كلينيكالىق پاندەر بويىنشا سانى 8 ادامنان اسپايتىن كىشى توپتارعا بولiنەدi.
23. كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار: ءبىلىم الۋشىلار مەن اتا-انالار, پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر مەن كامەلەتكە تولماعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ زاڭدى وكىلدەرى بولىپ تابىلادى.
24. كوللەدجدەردەگى پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ سانى مەن پەداگوگ قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ تىزبەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2008 جىلعى 30 قاڭتارداعى № 77 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇلگى شتاتتارىنىڭ (بۇدان ءارى – ۇلگى شتاتتارى) جانە پەداگوگ قىزمەتكەرلەر مەن ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامدار لاۋازىمدارىنىڭ تىزبەسىنە سايكەس انىقتالادى.
25. كوللەدجدىڭ باسشىلارى جۇمىسشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا قاجەتتى جاعدايلار جاسايدى.
26. وقۋ, ادىستەمەلىك, عىلىمي جانە تاربيە جۇمىستارىنداعى جانە كوللەدجدىڭ باسقا دا قىزمەتتەرىندەگى جەتىستىكتەرى ءۇشىن قىزمەتكەرلەرگە مورالدىق جانە ماتەريالدىق كوتەرمەلەۋ نىساندارى بەلگىلەنەدى.
27. كوللەدجدەردىڭ پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىن اۋىستىرۋ مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە جۇزەگە اسىرىلادى.
28. ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ بەيىنىنە قاراي وقۋ-تاربيە پروتسەسىن باسقارۋ ءۇشىن كوللەدجدەردە ماماندىقتار (كاسىپتەر) توپتارى بويىنشا بولىمدەر جانە باسقا دا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر قۇرىلادى.
بولىمدەر (كۇندىزگى, سىرتتاي, كەشكى) ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار مەن كاسىپتەر بويىنشا كادرلار دايارلاۋ كەزىندە قۇرىلادى.
29. ءبولىمدى كوللەدج باسشىسى تاعايىندايتىن مەڭگەرۋشى جۇزەگە اسىرادى.
ءبولىم مەڭگەرۋشىسى:
1) بولىمدە وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ مەن تىكەلەي باسقارۋدى;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىن ورىنداۋدى;
3) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن ەسەپكە الۋدى ۇيىمداستىرۋدى;
4) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءتارتىبىن باقىلاۋدى;
5) كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالاۋ كەزىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى;
6) ستيپەنديالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋدى (كۇندىزگى نىسان);
7) ءبولىم بويىنشا جۇمىستى ەسەپكە الۋ جانە ەسەپ بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
30. كوللەدجدەگى بولىمدەر (قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ كوللەدجدەرىنەن باسقا):
1) وقىتۋدىڭ كۇندىزگى نىسانى كەزىندە ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار مەن كاسىپتەر بويىنشا كەمىندە 150 ءبىلىم الۋشى بولعاندا;
2) وقىتۋدىڭ سىرتتاي, كەشكى نىساندارى كەزىندە كەمىندە 100 ءبىلىم الۋشى بولعاندا قۇرىلادى.
31. وقۋ-تاربيە پروتسەسىن ساپالى ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا كوللەدجدىڭ قۇرامىنا وقۋ-كونسۋلتاتيۆتىك پۋنكتتەر, سپورت بازالارى مەن عيماراتتار, جاتاقحانالار, وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار, زەرتحانالار, پوليگوندار, وقۋ شارۋاشىلىقتارى جانە ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىمەن بايلانىستى باسقا دا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر كىرەدى.
32. ءبىلىم الۋشىلاردى وندىرىستىك وقىتۋ وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالاردا, زەرتحانالاردا, پوليگونداردا, كوللەدجدەردىڭ وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا, شارت نەگىزىندە جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىناتىن وقۋشى ورىندارىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
وقۋ-وندىرىستىك جۇمىستارىن ورىنداۋ وندىرىستىك وقىتۋدىڭ وقۋ باعدارلامالارىنا سايكەس تاۋارلار (جۇمىستار مەن قىزمەتتتەر) شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيدى.
اسكەري ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن كوللەدجدەر ءبىلىم الۋشىلاردىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن ورىنداۋدا پراكتيكالىق داعدىلاردى يگەرۋ جانە جەتىلدىرۋ ماقساتىندا اسكەري تاعىلىمداما ۇيىمداستىرادى.
33. كاسىپتىك پراكتيكا كوللەدجدەردىڭ وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالارىندا, زەرتحانالارىندا, پوليگوندارىندا, وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا جانە شارتتىق نەگىزدە پراكتيكا بازالارى رەتىندە بەلگىلەنگەن كاسىپورىنداردا, ۇيىمداردا وتكىزىلەدى.
پراكتيكا بازالارى بولىپ تابىلاتىن ۇيىمدارمەن شارتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2007 جىلعى 29 قاراشاداعى № 582 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىمدەسمەسىندە № 5053 بولىپ تىركەلگەن) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك پراكتيكاسىن وتكىزۋگە ارنالعان شارتتىڭ ۇلگىلىك نىسانى (بۇدان ءارى – ۇلگىلىك شارت) نەگىزىندە جاسالادى.
34. وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار تومەندەگىنى قامتاماسىز ەتەتىن وقۋ جانە وندىرىستىك بازالار بولىپ تابىلادى:
1) تەوريالىق وقىتۋدى وندىرىستىك ەڭبەكپەن ۇشتاستىرۋ;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك داعدىلارعا يە بولۋى;
3) ونىمدەر شىعارۋدى, شەبەرحانالارعا ارنالعان قۇرالدار مەن جابدىقتاردى, كابينەتتەر مەن زەرتحانالارعا ارنالعان كورنەكى قۇرالدار مەن اسپاپتاردى جاساۋدى, سونداي-اق جابدىقتار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى جوندەۋدى ۇيىمداستىرۋ;
4) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە كاسىپورىندارعا, ۇيىمدارعا جانە حالىققا اقىلى قىزمەتتەر كورسەتۋ.
وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا وسىمدىك شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىنىڭ تەحنولوگياسى بويىنشا ءارتۇرلى زەرتحانالىق-پراكتيكالىق ساباقتار جانە اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارى (وقۋ شارۋاشىلىعىنىڭ ەگىستىكتەرى مەن فەرمالارىندا) جۇرگىزىلەدى.
وقۋ پوليگوندارىندا اۆتوموبيلدەردى, تراكتورلاردى, جابدىقتار مەن مەحانيزمدەرگە قىزمەت كورسەتۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا ءوزى جۇرەتىن ماشينالاردى جۇرگىزۋ بويىنشا وقىتۋ وتكىزىلەدى.
35. وقۋ شەبەرحانالارىن, وقۋ شارۋاشىلىقتارىن وقۋ-وندىرىستىك جۇمىستاردى ورىنداۋ جونىندەگى تىزبەنى, مازمۇندى جانە تالاپتاردى كوللەدج ايقىندايدى.
36. كوللەدجدەردە باسقارۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا, وسى ۇلگىلىك قاعيدالارعا جانە وقۋ ورنىنىڭ جارعىسىنا سايكەس دارا باسشىلىق پەن القالىلىق قاعيداتتارىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
كوللەدجدەردى تىكەلەي باسقارۋدى باسشى جۇزەگە اسىرادى.
37. ءبىلىم الۋشىلاردى وقىتۋ مەن تاربيەلەۋ ساپاسىن, وقىتۋشىلاردىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرلىگىن ارتتىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا كوللەدجدەردە القالىق باسقارۋ ورگاندارى قۇرىلادى.
كوللەدجدەردىڭ القالىق باسقارۋ نىساندارى پەداگوگيكالىق, وقۋ-ادىستەمەلىك, قامقورشىلىق كەڭەستەر بولىپ تابىلادى.
2-پاراگراف. جوعارى تەحنيكالىق مەكتەپ
38. جتم ءوز قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, زاڭدارى مەن نورماتيۆتىك اكتىلەرىنە, سونداي-اق وسى ۇلگىلىك قاعيدالارعا سايكەس جۇزەگە اسىرادى.
39. جتم وقۋ-تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى, كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن ورنالاستىرۋدى, وقۋ-ادىستەمەلىك, قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا, وسى ۇلگىلىك قاعيدالار مەن جتم جارعىلارىندا بەلگىلەنگەن شەكتەردە دەربەس جۇزەگە اسىرادى.
40. جتم جۇزەگە اسىراتىن وقۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك جانە تاربيە جۇمىسىن جوسپارلاۋ جانە ەسەپكە الۋ وقۋ جانە تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى.
41. جتم-دا وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن جوسپارلاۋ وقۋ جىلىنا ارنالعان وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسىن جانە تەوريالىق, پراكتيكالىق ساباقتاردىڭ كەستەسىن بەكىتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسى مەن وقۋ ساباقتارىنىڭ كەستەسىن جتم باسشىسى بەكىتەدى.
جتم-دا وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن ەسەپكە الۋ تەوريالىق جانە وندىرىستىك وقىتۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارىن جانە وقۋ باعدارلامالارىن وقىتۋ ساعاتى بويىنشا ورىنداۋدى ەسەپكە الۋ تابەلدەرىن جۇرگىزۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
42. جتم وقۋ جۇمىس جوسپارلارىن جانە وقۋ جۇمىس باعدارلامالارىن ءتيىستى ۇلگىلىك وقۋ جوسپارلارى مەن ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارى نەگىزىندە ازىرلەيدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن كەلىسەدى.
43. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 17 مامىرداعى № 499 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس (بۇدان ءارى – قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارى) جتم-دا وقىتۋ جەكە ادامنىڭ سۇرانىستارى مەن مۇمكىندىكتەرىن, ءبىلىم الۋدىڭ قول جەتىمدىلىگىنە جاعدايلار جاساۋدى ەسەپكە العاندا ءبىلىم وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىنا قاراي كۇندىزگى, كەشكى, سىرتتاي نىسانداردا جۇزەگە اسىرىلادى.
44. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمدىق باقىلاۋ, ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋ اعىمدىق باقىلاۋدى جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
45. جتم-دا مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان وقۋ جىلى وقۋ پروتسەسىنىڭ كەستەسىنە سايكەس باستالادى جانە اياقتالادى.
ءبىلىم الۋشىلار ءۇشىن تولىق وقۋ جىلى ىشىندە كەمىندە ەكى رەت جالپى ۇزاقتىلىعى جىلىنا 11 اپتادان اسپايتىن دەمالىس بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە قىسقى كەزەڭدە – كەمىندە 2 اپتا.
جتم-دا وقۋ كەستەسى وقۋ پروتسەسى كەستەسىنە جانە وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس جاسالادى.
46. قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس 5 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن ۇزاقتىعى 45 مينۋت اكادەميالىق ساعات بەلگىلەنەدى, 2 اكادەميالىق ساعاتتان كەيىن 10 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن قوسارلانعان ساباقتار وتكىزۋگە بولادى.
ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەكى قوسارلانعان ساباقتان كەيىن تاماقتانۋى جانە بەلسەندى دەمالۋى ءۇشىن ۇزاقتىعى كەمىندە 15 مينۋت ءۇزىلىس قاراستىرىلادى.
47. جتم-دا وقۋ ساباقتارى ساباقتار, دارىستەر, سەمينارلار, پراكتيكالىق ساباقتار, زەرتحانالىق, باقىلاۋ جانە وزىندىك جۇمىستار, كونسۋلتاتسيالار, اڭگىمەلەر, فاكۋلتاتيۆتىك ساباقتار, كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالار, جۇمىستار جانە وقۋ ساباقتارىنىڭ باسقا نىساندارى تۇرىندە وتكىزىلەدى.
48. ءبىلىم الۋشىلارمەن وقۋ ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءۇشىن جتم-دا وقۋ توپتارى قۇرىلادى.
جتم-دا وقۋ توپتارى ماماندىقتار بويىنشا كۇندىزگى وقۋ بولىمىندە سانى 25 ادامنان اسپايتىن, سىرتتاي, كەشكى وقىتۋ بولىمدەرىندە كەمىندە 15 ادامنان قۇرالادى.
ماماندىق نەمەسە كاسىپ بەيىنىنىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي جتم-دا جەكەلەگەن ءبىلىم الۋشىلارمەن جەكە ساباقتار وتكىزىلەدى.
49. تىزبەسى وقۋ جوسپارىنا سايكەس انىقتالاتىن زەرتحانالىق جۇمىستاردى, پراكتيكالىق ساباقتاردى, ونىڭ ىشىندە دەنە تاربيەسى جانە جەكەلەگەن پاندەر, شەبەرحانالاردا وندىرىستىك وقىتۋ (وقۋ پوليگوندارىندا جانە وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا) بويىنشا ساباقتار وتكىزۋ كەزىندە وقۋ توپتارى سانى كەمىندە 12-13 ادامنان اسپايتىن شاعىن توپتارعا بولىنەدى.
50. جتم-نىڭ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار: ءبىلىم الۋشىلار مەن اتا-انالار, پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر مەن كامەلەتكە تولماعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ زاڭدى وكىلدەرى بولىپ تابىلادى.
51. جتم-نىڭ ءبىلىم الۋشىلارىنا ستۋدەنتتەر, كۋرسانتتار, تىڭداۋشىلار جاتادى.
52. جتم-داعى پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ سانى مەن تىزبەسى ۇلگىلىك شتاتتار نەگىزىندە ايقىندالادى.
53. جتم-نىڭ پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەرىنە ءبىلىم الۋشىلاردى وقىتۋمەن جانە تاربيەلەۋمەن بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىمەن اينالىساتىن تۇلعالار جاتادى.
54. جتم-نىڭ پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىن اۋىستىرۋ مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە جۇزەگە اسىرىلادى.
55. قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ بەيىنىنە قاراي وقۋ-تاربيە پروتسەسىن باسقارۋ ءۇشىن جتم-دا ماماندىقتار (كاسىپتەر) توپتارى بويىنشا بولىمدەر جانە باسقا دا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر قۇرىلادى.
بولىمدەر (كۇندىزگى, سىرتتاي, كەشكى) ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار مەن كاسىپتەر بويىنشا كادرلار دايارلاۋ كەزىندە قۇرىلادى.
56. ءبولىمدى جتم باسشىسى تاعايىندايتىن مەڭگەرۋشى باسقارادى.
ءبولىم مەڭگەرۋشىسى:
1) بولىمدە وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ مەن تىكەلەي باسقارۋدى;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىن ورىنداۋدى;
3) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن ەسەپكە الۋدى ۇيىمداستىرۋدى;
4) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءتارتىبىن باقىلاۋدى;
5) كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالاۋ كەزىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى;
6) ستيپەنديالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋدى (كۇندىزگى نىسان);
7) ءبولىم بويىنشا جۇمىستى ەسەپكە الۋدى جانە ەسەپ بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
57. جتم-دا بولىمدەر (قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگى جانىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنان باسقا):
1) وقىتۋدىڭ كۇندىزگى نىسانى كەزىندە ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار مەن كاسىپتەر بويىنشا كەمىندە 150 ءبىلىم الۋشى بولعاندا;
2) وقىتۋدىڭ كەشكى, سىرتتاي نىساندارى كەزىندە كەمىندە 100 ءبىلىم الۋشى بولعاندا قۇرىلادى.
58. ءبىلىم الۋشىلاردى وندىرىستىك وقىتۋ وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالاردا, زەرتحانالاردا, پوليگونداردا, جتم-نىڭ وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا, شارت نەگىزىندە جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىناتىن وقۋشى ورىندارىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
59. وقۋ-وندىرىستىك جۇمىستارىن ورىنداۋ وندىرىستىك وقىتۋدىڭ وقۋ باعدارلامالارىنا سايكەس تاۋارلار (جۇمىستار مەن قىزمەتتتەر) شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيدى.
60. جتم-نىڭ كاسىپتىك پراكتيكاسىن وتكىزۋ ءۇشىن شارتتىق نەگىزدە پراكتيكا بازالارى رەتىندە ۇيىمدار بەلگىلەنەدى, ولارمەن كەلىسىلگەن وقۋ باعدارلامالارى جانە پراكتيكادان ءوتۋدىڭ كۇنتىزبەلىك كەستەسى بەكىتىلەدى.
پراكتيكا بازالارى بولىپ تابىلاتىن ۇيىمدارمەن شارتتار ۇلگىلىك شارتتار نەگىزىندە جاسالادى.
61. وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار, وقۋ شارۋاشىلىقتارى, وقۋ پوليگوندارى جتم-نىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ بەيىنىنە قاراي وندىرىستىك وقىتۋدىڭ وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىن جانە كاسىپتىك پراكتيكانى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قۇرىلادى.
62. وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار تومەندەگىنى قامتاماسىز ەتەتىن وقۋ جانە وندىرىستىك بازالار بولىپ تابىلادى:
1) تەوريالىق وقىتۋدى وندىرىستىك ەڭبەكپەن ۇشتاستىرۋ;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك داعدىلارعا يە بولۋى;
3) ونىمدەر شىعارۋدى, شەبەرحانالارعا ارنالعان قۇرالدار مەن جابدىقتاردى, كابينەتتەر مەن زەرتحانالارعا ارنالعان كورنەكى قۇرالدار مەن اسپاپتاردى جاساۋدى, سونداي-اق جابدىقتار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى جوندەۋدى ۇيىمداستىرۋ;
4) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە كاسىپورىندارعا, ۇيىمدارعا جانە حالىققا اقىلى قىزمەتتەر كورسەتۋ.
63. وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا وسىمدىك شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىنىڭ تەحنولوگياسى بويىنشا ءارتۇرلى زەرتحانالىق-پراكتيكالىق ساباقتار جانە اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارى (وقۋ شارۋاشىلىعىنىڭ ەگىستىكتەرى مەن فەرمالارىندا) جۇرگىزىلەدى.
وقۋ پوليگوندارىندا اۆتوموبيلدەردى, تراكتورلاردى, جابدىقتار مەن مەحانيزمدەرگە قىزمەت كورسەتۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا ءوزى جۇرەتىن ماشينالاردى جۇرگىزۋ بويىنشا وقىتۋ وتكىزىلەدى.
وقۋ شەبەرحانالارىنداعى, وقۋ شارۋاشىلىقتارىنداعى وقۋ-وندىرىستىك جۇمىستاردىڭ تىزبەسىن, مازمۇنىن جانە ولاردى ورىنداۋ بويىنشا تالاپتاردى كادرلار دايارلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەرمەن كەلىسۋ بويىنشا تىكەلەي جتم ايقىندايدى.
64. وندىرىستىك وقىتۋ وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالاردا, وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا, وقۋ پوليگوندارىندا وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرىنىڭ باسشىلىعىمەن ۇيىمداستىرىلادى.
65. جتم-دا باسقارۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى زاڭناماسىنا, وسى قاعيدالارعا جانە دارا باسشىلىق جانە القالىق قاعيداتتارعا ارنالعان وقۋ ورنىنىڭ جارعىسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
جتم باسقارۋدى تىكەلەي باسشى جۇزەگە اسىرادى.
جتم-نىڭ باسشىسى لاۋازىمعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە تاعايىندالادى جانە بوساتىلادى.
66. ءبىلىم الۋشىلاردى وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ ساپاسىن, وقىتۋشىلاردىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرلىگىن ارتتىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جتم-دا القالىق باسقارۋ ورگاندارى قۇرىلادى.
67. جتم-نىڭ القالىق باسقارۋ نىساندارى پەداگوگيكالىق, وقۋ-ادىستەمەلىك, قامقورشىلىق كەڭەستەر بولىپ تابىلادى.
3-پاراگراف. ۋچيليششە
68. ۋچيليششەلەر وقۋ-تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى, كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن ورنالاستىرۋدى, وقۋ-ادىستەمەلىك, قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا, وسى ۇلگىلىك قاعيدالاردا جانە ۋچيليششەنىڭ جارعىلارىندا بەلگىلەنگەن شەكتەردە دەربەس جۇزەگە اسىرادى.
69. ۋچيليششە جۇزەگە اسىراتىن وقۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك جانە تاربيە جۇمىسىن جوسپارلاۋ, ەسەپكە الۋ وقۋ جانە تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى.
70. ۋچيليششە قىزمەتىنىڭ ءمانى مەن ماقساتى قوعامنىڭ مادەنيەت جانە ونەر سالاسىندا بىلىكتى ماماندارعا دەگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ بولىپ تابىلادى.
ۋچيليششە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى جانە حالىقارالىق شارتتار نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى.
71. ۋچيليششەدە وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن جوسپارلاۋ وقۋ جىلىنا ارنالعان وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسىن جانە تەوريالىق, پراكتيكالىق ساباقتاردىڭ كەستەسىن بەكىتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسى مەن وقۋ ساباقتارىنىڭ كەستەسىن ۋچيليششە باسشىسى بەكىتەدى.
ۋچيليششەلەردە وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن ەسەپكە الۋ تەوريالىق جانە وندىرىستىك وقىتۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارىن جانە وقۋ باعدارلامالارىن وقىتۋ ساعاتى بويىنشا ورىنداۋدى ەسەپكە الۋ تابەلدەرىن جۇرگىزۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
72. وقۋ جۇمىس جوسپارلارىن جانە وقۋ جۇمىس باعدارلامالارىن ۋچيليششەلەر ءتيىستى ۇلگىلىك وقۋ جوسپارلارى مەن ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارى نەگىزىندە ازىرلەيدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن كەلىسەدى.
73. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمدىق باقىلاۋ, ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋ اعىمدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
ۋچيليششەلەردە مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان وقۋ جىلى وقۋ پروتسەسىنىڭ كەستەسىنە سايكەس باستالادى جانە اياقتالادى.
ءبىلىم الۋشىلار ءۇشىن تولىق وقۋ جىلى ىشىندە كەمىندە ەكى رەت جالپى ۇزاقتىلىعى جىلىنا 11 اپتادان اسپايتىن دەمالىس بەلگىلەنەدى, ونىڭ ىشىندە قىسقى كەزەڭدە – كەمىندە 2 اپتا.
ۋچيليششەلەردە وقۋ كەستەسى وقۋ پروتسەسى كەستەسىنە جانە وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس جاسالادى.
74. قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس اۋديتوريالىق ساباقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرى ءۇشىن 5 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن ۇزاقتىعى 45 مينۋت اكادەميالىق ساعات بەلگىلەنەدى, 2 اكادەميالىق ساعاتتان كەيىن 10 مينۋتتىق ۇزىلىسپەن قوسارلانعان ساباقتار وتكىزۋگە بولادى.
ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەكى قوسارلانعان ساباقتان كەيىن تاماقتانۋى جانە بەلسەندى دەمالۋى ءۇشىن ۇزاقتىعى كەمىندە 15 مينۋت ءۇزىلىس قاراستىرىلادى.
ۋچيليششەلەردە وقۋ ساباقتارى ساباقتار, دارىستەر, سەمينارلار, پراكتيكالىق ساباقتار, زەرتحانالىق, باقىلاۋ جانە وزىندىك جۇمىستار, كونسۋلتاتسيالار, اڭگىمەلەر, فاكۋلتاتيۆتىك ساباقتار, كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالار, جۇمىستار جانە وقۋ ساباقتارىنىڭ باسقا نىساندارى تۇرىندە وتكىزىلەدى.
75. ءبىلىم الۋشىلارمەن وقۋ ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءۇشىن ۋچيليششەلەردە وقۋ توپتارى قۇرىلادى.
ۋچيليششەلەردە وقۋ توپتارى ماماندىقتار بويىنشا كۇندىزگى وقۋ بولىمىندە سانى كەمىندە 18 ادامنان قۇرالادى.
ماماندىق نەمەسە كاسىپ بەيىنىنىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي ۋچيليششەلەردە جەكەلەگەن ءبىلىم الۋشىلارمەن جەكە ساباقتار وتكىزىلەدى.
76. تىزبەسى وقۋ جوسپارىنا سايكەس انىقتالاتىن زەرتحانالىق جۇمىستاردى, پراكتيكالىق ساباقتاردى, ونىڭ ىشىندە وندىرىستىك وقىتۋدىڭ ارنايى پاندەر بويىنشا ساباقتار وتكىزۋ كەزىندە وقۋ جوسپارىنا سايكەس وقۋ توپتارى سانى كەمىندە 12-13 ادامنان اسپايتىن شاعىن توپتارعا بولىنەدى.
77. ۋچيليششەلەردىڭ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار ءبىلىم الۋشىلار, اتا-انالار, پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر جانە كامەلەتكە تولماعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ زاڭدى وكىلدەرى بولىپ تابىلادى.
78. ۋچيليششەلەردىڭ ءبىلىم الۋشىلارىنا ستۋدەنتتەر, كۋرسانتتار, تىڭداۋشىلار جاتادى.
79. ۋچيليششەلەردەگى پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر سانى مەن پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ تىزبەسى ۇلگىلىك شتاتتار نەگىزىندە ايقىندالادى.
80. ۋچيليششەلەردىڭ پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىن اۋىستىرۋ مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭناماسىمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە جۇزەگە اسىرىلادى.
81. قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ بەيىنىنە قاراي وقۋ-تاربيە پروتسەسىن باسقارۋ ءۇشىن ۋچيليششەلەردە ماماندىقتار (كاسىپتەر) توپتارى بويىنشا بولىمدەر جانە باسقا دا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر قۇرىلادى.
بولىمدەر ءبىر نەمەسە بىرنەشە جاقىن ماماندىقتار جانە كاسىپتەر بويىنشا كادرلار دايارلاۋ كەزىندە قۇرىلادى.
82. ءبولىمدى باسقارۋدى ۋچيليششەنىڭ باسشىسى تاعايىندايتىن مەڭگەرۋشى جۇزەگە اسىرادى.
ءبولىم مەڭگەرۋشىسى:
1) بولىمدە وقۋ جانە تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ مەن تىكەلەي باسقارۋدى;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىن ورىنداۋدى;
3) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن ەسەپكە الۋدى ۇيىمداستىرۋدى;
4) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءتارتىبىن باقىلاۋدى;
5) كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالاۋ كەزىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى;
6) ستيپەنديالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋدى (كۇندىزگى نىسان);
7) ءبولىم بويىنشا جۇمىستى ەسەپكە الۋدى جانە ەسەپ بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
83. ۋچيليششەلەردە بولىمدەر كۇندىزگى وقىتۋ نىسانى كەزىندە ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار مەن كاسىپتەر بويىنشا كەمىندە 150 ءبىلىم الۋشى بولعاندا قۇرىلادى.
84. ءبىلىم الۋشىلاردى وندىرىستىك وقىتۋ جانە كاسىپتىك پراكتيكادان وتكىزۋ ۋچيليششەنىڭ ارنايى جابدىقتالعان بالەت زالدارىندا, تەاترلاردا جانە شارت نەگىزىندە جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىناتىن وزگە دە شىعارماشىلىق ۇجىمداردا جۇزەگە اسىرىلادى.
كاسىپتىك پراكتيكا وقۋ-ساحنالىق جۇمىستى, وقىتۋشىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن ساحنالىق پراكتيكاعا ساباقتان تىس دايىندىقتى, بالەت سپەكتاكلدەرى مەن كونتسەرتتەردە ساباقتان تىس وقۋ-ساحنالىق پراكتيكانى, ەرەكشە دارىندى وقۋشىلارمەن جەكە پراكتيكانى, ديپلومدىق پراكتيكانى قامتيدى.
85. كاسىپتىك پراكتيكانى وتكىزۋ ءۇشىن ۋچيليششەلەر شارتتىق نەگىزدە پراكتيكا بازالارى رەتىندە ۇيىمداردى ايقىندايدى, ولارمەن كەلىسىلگەن وقۋ باعدارلامالارى جانە پراكتيكادان ءوتۋدىڭ كۇنتىزبەلىك كەستەسىن بەكىتەدى.
86. ۋچيليششەلەردە باسقارۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا, وسى ۇلگىلىك قاعيدالارعا جانە ۋچيليششەنىڭ جارعىسىنا سايكەس دارا باسشىلىق پەن القالىلىق قاعيداتتارىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
87. ۋچيليششەلەردى تىكەلەي باسقارۋدى باسشى جۇزەگە اسىرادى.
ۋچيليششەنىڭ باسشىسى لاۋازىمعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەكىتىلگەن تارتىپتە تاعايىندالادى جانە بوساتىلادى.
88. ءبىلىم الۋشىلاردى وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ ساپاسىن, وقىتۋشىلاردىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرلىگىن ارتتىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ۋچيليششەلەردە القالىق باسقارۋ ورگاندارى قۇرىلادى.
ۋچيليششەلەردىڭ القالىق باسقارۋ نىساندارى پەداگوگيكالىق, وقۋ-ادىستەمەلىك, كوركەمدىك, قامقورشىلىق كەڭەستەر بولىپ تابىلادى.
4-پاراگراف. كاسىپتىك دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى
89. كاسىپتىك دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى (بۇدان ءارى – ورتالىق) مەنشىك نىسانىنا قاراماستان ءوز قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, زاڭدارى مەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنە, سونداي-اق قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جارعىسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرادى.
90. ورتالىقتاردىڭ الدىندا مىناداي مىندەتتەر تۇر:
1) بەلگىلى ءبىر جۇمىس ءتۇرىن ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى جاڭا نەمەسە وزگەرتىلگەن كاسىبي داعدىلاردى الۋعا جەكە ادامدى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ساپالى كاسىپتىك وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن جاعدايلار جاساۋ;
2) جۇمىسشىلاردى, قىزمەتشى مامانداردى باسقا كاسىپ نەمەسە ماماندىق يگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن كاسىپتىك وقىتۋ;
3) بۇرىن الىنعان كاسىپتىك ءبىلىم, بىلىك, داعدىلارىن كەڭەيتۋ, تەرەڭدەتۋ جانە جەتىلدىرۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ.
91. ورتالىقتار وقۋ-تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى, كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن ورنالاستىرۋدى, وقۋ-ادىستەمەلىك, قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن شەكتەردە دەربەس جۇزەگە اسىرادى.
92. ورتالىق جۇزەگە اسىراتىن وقۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك جانە تاربيە جۇمىسىن جوسپارلاۋ جانە ەسەپكە الۋ وقۋ جانە تاربيە پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى.
93. ورتالىقتاردا وقۋ جۇمىسىن جوسپارلاۋ وقۋ جىلىنا ارنالعان وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسىن جانە تەوريالىق, پراكتيكالىق ساباقتاردىڭ كەستەسىن بەكىتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
وقۋ-تاربيە پروتسەسىنىڭ كەستەسى مەن وقۋ ساباقتارىنىڭ كەستەسىن ورتالىقتىڭ باسشىسى بەكىتەدى.
ورتالىقتارداعى وقۋ جۇمىسىن ەسەپكە الۋ تەوريالىق جانە وندىرىستىك وقىتۋدى ەسەپكە الۋ جۋرنالدارىن جانە وقۋ باعدارلامالارىن وقىتۋ ساعاتى بويىنشا ورىنداۋدى ەسەپكە الۋ تابەلدەرىن جۇرگىزۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
94. وقۋ جۇمىس جوسپارلارى مەن وقۋ جۇمىس باعدارلامالارىن ورتالىقتار جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەيدى جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كەلىسۋى بويىنشا بەكىتەدى.
كادرلاردى كاسىبي دايارلاۋ, قايتا دايارلاۋ نىسانى, مازمۇنى مەن كولەمى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كەلىسىمى بويىنشا ايقىندالادى.
95. ورتالىقتا وقىتۋ جەكە ادامنىڭ سۇرانىستارى مەن مۇمكىندىكتەرىن, ءبىلىم الۋدىڭ قول جەتىمدىلىگىنە جاعدايلار جاساۋدى ەسەپكە العاندا ءبىلىم وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىنا قاراي مىناداي نىسانداردا جۇزەگە اسىرىلادى: كۇندىزگى, كەشكى.
96. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمدىق باقىلاۋ, ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋ اعىمدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
97. ورتالىقتاردا وقۋ ساباقتارى ساباقتار, دارىستەر, سەمينارلار, پراكتيكالىق ساباقتار, زەرتحانالىق, باقىلاۋ جانە وزىندىك جۇمىستار, كونسۋلتاتسيالار, اڭگىمەلەر جانە وقۋ ساباقتارىنىڭ باسقا نىساندارى تۇرىندە وتكىزىلەدى.
98. قىزمەتتىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا سايكەس ورتالىقتاردا ءبىلىم الۋشىلارمەن وقۋ ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ءۇشىن وقۋ توپتارى قۇرىلادى.
ورتالىقتارداعى وقۋ توپتارى ماماندىقتار بويىنشا كۇندىزگى وقۋ بولىمىندە سانى 25 ادامنان اسپايتىن, كەشكى وقىتۋ بولىمدەرىندە كەمىندە 15 ادامنان قۇرالادى.
ماماندىق نەمەسە كاسىپ بەيىنىنىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي ورتالىقتاردا جەكەلەگەن ءبىلىم الۋشىلارمەن جەكە ساباقتار وتكىزىلەدى.
99. ورتالىقتىڭ ءبىلىم الۋشىلارىنا ستۋدەنتتەر, كۋرسانتتار, تىڭداۋشىلار جاتادى.
100. ورتالىقتىڭ پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەرىنە ءبىلىم الۋشىلاردى وقىتۋمەن جانە تاربيەلەۋمەن بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىمەن اينالىساتىن تۇلعالار جاتادى.
101. ءبىلىم الۋشىلاردى وندىرىستىك وقىتۋ وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالاردا, زەرتحانالاردا, پوليگونداردا, ورتالىقتىڭ وقۋ شارۋاشىلىقتارىندا, شارت نەگىزىندە جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىناتىن وقۋشى ورىندارىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
102. وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار, وقۋ شارۋاشىلىقتارى, وقۋ پوليگوندارى – ورتالىقتاردىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ بەيىنىنە قاراي وندىرىستىك وقىتۋدىڭ وقۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىن جانە كاسىپتىك پراكتيكانى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قۇرىلادى.
وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالار تومەندەگىنى قامتاماسىز ەتەتىن وقۋ جانە وندىرىستىك بازالار بولىپ تابىلادى:
1) تەوريالىق وقىتۋدى وندىرىستىك ەڭبەكپەن ۇشتاستىرۋ;
2) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك داعدىلارعا يە بولۋى;
3) ونىمدەر شىعارۋدى, شەبەرحانالارعا ارنالعان قۇرالدار مەن جابدىقتاردى, كابينەتتەر مەن زەرتحانالارعا ارنالعان كورنەكى قۇرالدار مەن اسپاپتاردى جاساۋدى, سونداي-اق جابدىقتار, ماشينالار مەن مەحانيزمدەردى جوندەۋدى ۇيىمداستىرۋ;
4) وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىنىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە كاسىپورىندارعا, ۇيىمدارعا جانە حالىققا اقىلى قىزمەتتەر كورسەتۋ.
103. وقۋ شەبەرحانالارىنداعى, وقۋ شارۋاشىلىقتارىنداعى وقۋ-وندىرىستىك جۇمىستاردى ورىنداۋ جونىندەگى تىزبەنى, مازمۇندى جانە تالاپتاردى كادرلار دايارلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەرمەن كەلىسۋ بويىنشا تىكەلەي ورتالىق ايقىندايدى.
104. ورتالىقتى تىكەلەي باسقارۋدى ديرەكتور جۇزەگە اسىرادى.
5-پاراگراف. تۇزەتۋ مەكەمەسى جانىنداعى كاسىپتىك
دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى
105. تۇزەتۋ مەكەمەسى جانىنداعى كاسىپتىك دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى (بۇدان ءارى – وقۋ ورتالىعى) ءوز قىزمەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن, زاڭدارىن جانە وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىن, سونداي-اق وسى ۇلگىلىك قاعيدالاردى جانە وقۋ ورتالىعىنىڭ جارعىسىن باسشىلىققا الادى.
106. وقۋ ورتالىعىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى سوتتالعاندارعا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن كورسەتۋ بولىپ تابىلادى.
107. وقۋ ورتالىعىن ۇيىمداستىرۋ جانە قىزمەتى ەرەكشەلىكتەرى وقۋ ورتالىعىنىڭ جارعىسىمەن جانە وسى ۇلگىلىك قاعيدالارمەن ايقىندالادى.
108. وقۋ ورتالىعىنا قابىلداۋ نەگىزگى ورتا (نەگىزگى جالپى), جالپى ورتا (ورتا جالپى) ءبىلىمى بار سوتتالعاندار قاتارىنان جۇزەگە اسىرىلادى.
109. وقۋ جۇمىس جوسپارلارى مەن وقۋ جۇمىس باعدارلامالارىن ورتالىقتار تۇزەتۋ مەكەمەسى باسشىلىعىنىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەيدى جانە تۇزەتۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسۋ بويىنشا ورتالىق باسشىسى بەكىتەدى.
110. ساباقتاردىڭ باستالۋ جانە اياقتالۋ ۋاقىتى, ساباقتار اراسىنداعى ۇزىلىستەردىڭ ۇزاقتىعىن وقۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن تۇزەتۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسۋ بويىنشا بەلگىلەنەدى.
111. تۇزەتۋ مەكەمەسى اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى سوتتالعانداردى وقىتۋ بويىنشا جۇمىستى جاقسارتۋ, پەداگوگيكالىق كەڭەستىڭ جۇمىسىنا, كونفەرەنتسيالارعا, كەڭەستەرگە جانە وقۋ ورتالىعى ۇيىمداستىراتىن جانە وتكىزەتىن باسقا دا ءىس-شارالارعا قاتىسۋ ماقساتىندا وقۋ ورتالىعى اكىمشىلىگىمەن كەلىسۋ بويىنشا ساباقتارعا جانە ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىمەن بايلانىستى ءىس-شارالارعا قاتىسا الادى.
112. وقۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى تۇزەتۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىسىمەن كەلىسۋ بويىنشا وقۋ ورتالىعىنىڭ باسشى پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەرىن, وقۋ-ادىستەمەلىك پەرسونالىن لاۋازىمدارعا تاعايىندايدى جانە بوساتادى. ولاردى جۇمىسقا قابىلداۋ جانە بوساتۋ ءتارتىبى وقۋ ورتالىعىنىڭ جارعىسىندا ايقىندالادى.
113. وقۋ ورتالىعى باسشىسىنىڭ, باسشى, پەداگوگيكالىق قىزمە
• 04 ناۋرىز, 2014
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №369
سوڭعى جاڭالىقتار
ءتورت بىردەي تەننيسشىمىز الەمدىك رەيتينگتىڭ توپ-10 تىزىمىنە ەندى
تەننيس • بۇگىن, 10:50
كوكتەمگى ەگىن ەگۋ جانە جيناۋ جۇمىستارىنا قانشا قارجى بولىنەدى؟
شارۋاشىلىق • بۇگىن, 10:49
اقش-تىڭ كەلەسى پرەزيدەنتى كىم بولۋى مۇمكىن؟
الەم • بۇگىن, 10:33
152 ملن تەڭگە زالال: كوكشەتاۋدا قازىناعا قول سالعان كاسىپكەرلەردىڭ مۇلكى مەملەكەتكە قايتارىلدى
جەمقورلىق • بۇگىن, 10:28
جوعارعى سوت شەشىمى: ترامپ ەنگىزگەن يمپورتتىق تاريفتەر زاڭسىز دەپ تانىلدى
الەم • بۇگىن, 10:10
تەمىرجول وتكەلىندە ەلەكتروۆوز بەن جەڭىل اۆتوكولىك سوقتىعىسا جازدادى
وقيعا • بۇگىن, 10:03
گاز سالاسىن تسيفرلاندىرۋ: QazaqGaz Aimaq قوسىمشاسى قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
جاساندى ينتەللەكت • بۇگىن, 09:54
جانار-جاعارماي يمپورتى سالىقتان بوساتىلا ما؟
قوعام • بۇگىن, 09:48
بۇگىن ەلىمىزدە قاي جولدار جابىق تۇر؟
اۋا رايى • بۇگىن, 09:40
رامازان ايىندا پويىزداردا الكوگول ونىمدەرى ساتىلمايدى
قوعام • بۇگىن, 09:34
ۇكىمەت كاسپيدى زەرتتەۋگە 1,1 ملرد تەڭگە ءبولدى
ەكولوگيا • بۇگىن, 09:20
ۆاليۋتا باعامى: بۇگىن دوللار قانشا تەڭگەدەن ساۋدالانىپ جاتىر؟
قارجى • بۇگىن, 09:10
قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋ: وزەكتى ءىستىڭ اياق الىسى قالاي؟
قۇرىلىس • بۇگىن, 09:00
«ءبىز ءۇشىن سۋ ديپلوماتياسى ماڭىزدى»
سۇحبات • بۇگىن, 08:55
ايماقتار • بۇگىن, 08:50
