كوروناۆيرۋس • 24 قاراشا، 2021

پاندەميا كەزىندە الەمدە 9 مىڭ بالا شەتىنەدى

86 رەت كورسەتىلدى

«جاسىل ايماققا» اۋىسقان الماتىدا 22 قاراشادا 127 ادامنان ىندەت تابىلدى. ءبىر تاۋلىكتە 14 ادام ايىعىپ ۇيىنە ورالسا، ەسەسىنە ولاردىڭ ورنىن 38 ناۋقاس باستى. قازىر ەلىمىزدە ىندەتكە قارسى ەكپە قايتارا سالىنىپ جاتقانى بەلگىلى. حالىقتىڭ ءبىر بولىگى كوروناۆيرۋسقا قارسى ەكپەنىڭ العاشقى دوزالارىن الۋعا ءالى كۇنگە دەيىن جۇرەگى داۋالاماي وتىرعاندا، ەندى ءبىرى ونى قايتالاپ سالدىرىپ جاتىر.

س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ جۇقپالى جانە تروپيكالىق اۋرۋلار كافەد­راسىنىڭ پروفەسسورى راۆيليا ەگەمبەرديەۆا: «ۆاكتسينا جاساۋ­شىلار مەن ينفەكتسيونيستەردىڭ باقىلاۋىنا سايكەس، التى ايدان كەيىن ۆاكتسي­نا­­لانعان انتيدەنەلەردىڭ دەڭگەيى تو­مەن­­­دەپ، ىندەتتى قايتا جۇقتىرۋ ىق­تي­­مالدىلىعى ارتادى. قازىر كورو­نا­ۆيرۋستىڭ جەدەل جۇعاتىن «دەلتا» نۇس­قاسى بار كەزدە، ۆاكتسينالاۋ مەن رە­ۆاكتسينالاۋدان ءوتۋ وتە ماڭىزدى»، دەدى.

الايدا مامان ۆاكتسينالاردىڭ تيىم­دىلىگى 80-90% ەكەنىن اتاي كەلە: «بۇل ۆاكتسينالار اۋرۋدان ءبىرجولا قور­عايدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. الەمدە ەشقانداي ۆاكتسينا مۇنداي قورعانىس دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتپەيدى»، دەگەندى قوستى.

– بىراق ەكپەدەن كەيىن اۋىرىپ قال­سا­ڭىز، اۋرۋ ەگىلمەگەندەرگە قارا­عاندا جەڭىل وتەدى. ۆاكتسينانىڭ تولىق كۋرسى­نان كەيىن ادام جۇقتى­راتىن سيرەك جاع­دايدا، ونىڭ ۆيرۋستىق جۇكتەمەسى الدە­­قايدا از. سوندىقتان باسقالار جۇق­­تىرعان كەزدە ودان ينفەكتسيانىڭ الدە­­قايدا از «دوزاسىن» الادى، – دەپ ءتۇ­سىندىردى ر.ەگەمبەرديەۆا.

سوندىقتان رەۆاكتسينالاۋ قاجەت. كوروناۆيرۋس جاعدايىندا رەۆاكتسينالاۋ كەلەسى ارالىقتاردى ساقتاي وتىرىپ ۆەكتورلىق ۆاكتسينالاردى العاننان كەيىن 9 ايدان كەيىن، بەلسەندى ەمەس ۆاكتسينالار مەن م-رنق ۆاكتسينالارىنان كەيىن 6 ايدان كەيىن جۇزەگە اسىرىلادى.

پروفەسسور العاش رەت جاپپاي قاي­تا ەگۋدى قولعا العان ءيزرايلدى مى­سال­عا كەلتىرە وتىرىپ، بۇل شارا وسى ەلدەگى كورو­ناۆيرۋستىڭ ءتورتىنشى تول­­قى­نىن توق­تاتۋعا كومەكتەستى دەپ ەسەپ­­­تەيدى. ر.ەگەم­ب­ەرديەۆا قازىر رە­ۆاك­تسي­­نا­لاۋ­دىڭ قانشا رەت قاجەت ەكە­نىن ەشكىم دە ا­يتا المايتىنىن، دە­گەن­مەن ونىڭ قورعانىس قۇرالى ەكە­نىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە بالالار، جۇكتى جانە بالا ەمىزەتىن ايەل­دەردى ۆاك­تسي­ن­الاۋعا قاتىستى دە­رەك­­تەر جەتكى­لىكتى جيناقتالدى دەپ ەسەپ­­­تەيتىن س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ جۇقپالى جانە تروپيكالىق اۋرۋ­­لار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى كۇ­لاش قۇرمانوۆا: «SARS-CoV-2 جاڭا جۇقپالى شتامدارىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى قالا تۇر­عىن­دارى بارىنشا، سونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعاندار ەگىلۋى كەرەك. Pfizer كومپانياسىنىڭ «كوميرناتي» پرەپاراتىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە الاڭداۋعا نەمەسە كۇماندانۋعا نەگىز جوق»، دەيدى. ول كوروناۆيرۋس پاندەمياسى باس­قا­رى­لا­تىن كەزدە اياقتالاتىنىنا سەنىمدى. بۇل تەك ۇجىمدىق ۆاكتسينالاۋ مەن كە­يىن­گى رەۆاكتسينالاۋ بارىنشا جۇزەگە اسقاندا ورنىعاتىن جاعداي.

الماتى قالاسى №15 ەمحاناسىنىڭ پەدياتر-دارىگەرى ءمولدىر اكىمجان دا ۋاقىت وتە كەلە انتيدەنەلەردىڭ دەڭگەيى تومەندەيتىنىن العا تارتا وتىرىپ: «يزرايل – ەكپە الىپ، ەپيدەميالىق احۋالدى تۇراقتاندىرعان العاشقى ەلدەردىڭ ءبىرى. الايدا جازدا «دەلتا» نۇسقاسى پايدا بولىپ، ەل ىندەتكە قايتا شالدىعا باستادى. سودان كەيىن عالىمدار مەن دارىگەرلەر ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى دوزاسىنان كەيىن 6 ايدان كەيىن يممۋنيتەت اناعۇرلىم جۇقپالى «دەلتا» نۇسقاسىنىڭ پايدا بولۋى اياسىندا ايتارلىقتاي تومەندەگەنىن انىقتادى. ناتيجەسىندە، يزرايل رەۆاكتسينالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى»، دەيدى.

پەدياتر رەۆاكتسينالاۋ اياسىنداعى اۋقىمدى زەرتتەۋ دەرەكتەرى تۋرالى «زەرت­تەۋگە 60 جاستان اسقان 1 ملن 144 مىڭ­نان استام تۇرعىن قاتىستى. ولار­­­دىڭ بارلىعى ۆاكتسينانىڭ ەكى كوم­پو­نەنتىن 2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيىن الدى. كەيىن ولاردىڭ بارلىعى قايتا ۆاكتسينالاندى. ءۇشىنشى ەكپە كۆي قايتا جۇقتىرۋ ىقتيمالدىلىعىن 11 ەسەگە، ال اۋىر اعىمدى 15 ەسەگە تو­مەن­­­دەتكەنى انىقتالدى»، دەدى.

پەدياتر دارىگەر بيىل بالالار مۋتا­تسيا­لانعان «دەلتا» نۇسقا­سى­نىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى كوروناۆيرۋسپەن ءجيى اۋىرا باستاعانىنا توقتالدى. سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە، وتكەن جىلى الماتىدا 281 وقۋشى ىندەت جۇقتىرسا، بۇل كورسەتكىش بيىل 15 039-عا جەتتى. كوپتەگەن جاعدايدا ين­فەك­تسيا ۇيدەن جۇعادى، وتباسىلارىندا جۇقتىرۋ – 22%.

– تىنىم تاپپايتىن، بارىپ كەلەتىن جەرى كوپ بالالار ەرەسەكتەرگە ۆيرۋس جۇقتىرادى، قارت ادامدار ءۇشىن ۆيرۋس وتە قاۋىپتى. سونداي-اق كەز كەلگەن ين­فەكتسيا ءبىر جاسقا دەيىنگى سابي­لەر­گە قاۋىپتى. سوندىقتان ەگەر وتباسىندا كىشكەنتاي بالا بولسا، ونى اي­نا­لاداعىلاردىڭ ءبارى COVID-19-عا قار­سى ەگىلگەنى ءجون. كوروناۆيرۋس بالالاردا ءجيى اۋىر بولاتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. پاندەميا باستالعالى بەرى الەمدە 9 مىڭ بالا قايتىس بولدى، – دەدى دارىگەر.

پەدياتر بالالاردا دا پوستكوۆيدتىك سيندروم ەرەسەكتەردەگى سياقتى جۇرەدى دەيدى. قورىتا ايتقاندا، ماماندار ۆاك­تسينالانعان ادامداردىڭ سانى نە­عۇرلىم كوپ بولسا، ۆيرۋستىڭ تارالۋى مەن مۋتاتسيا ىقتيمالدىلىعى از بولاتىنىنا سەنىمدى. ماسەلەن، دارىگەرلەر سوزىلمالى اۋرۋلارى بار بالالاردى ۆاكتسينالاۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن قايتا-قايتا ايتىپ وتىر.

 الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اينالما جولدىڭ ازابى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار