س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ جۇقپالى جانە تروپيكالىق اۋرۋلار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى راۆيليا ەگەمبەرديەۆا: «ۆاكتسينا جاساۋشىلار مەن ينفەكتسيونيستەردىڭ باقىلاۋىنا سايكەس, التى ايدان كەيىن ۆاكتسينالانعان انتيدەنەلەردىڭ دەڭگەيى تومەندەپ, ىندەتتى قايتا جۇقتىرۋ ىقتيمالدىلىعى ارتادى. قازىر كوروناۆيرۋستىڭ جەدەل جۇعاتىن «دەلتا» نۇسقاسى بار كەزدە, ۆاكتسينالاۋ مەن رەۆاكتسينالاۋدان ءوتۋ وتە ماڭىزدى», دەدى.
الايدا مامان ۆاكتسينالاردىڭ تيىمدىلىگى 80-90% ەكەنىن اتاي كەلە: «بۇل ۆاكتسينالار اۋرۋدان ءبىرجولا قورعايدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. الەمدە ەشقانداي ۆاكتسينا مۇنداي قورعانىس دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتپەيدى», دەگەندى قوستى.
– بىراق ەكپەدەن كەيىن اۋىرىپ قالساڭىز, اۋرۋ ەگىلمەگەندەرگە قاراعاندا جەڭىل وتەدى. ۆاكتسينانىڭ تولىق كۋرسىنان كەيىن ادام جۇقتىراتىن سيرەك جاعدايدا, ونىڭ ۆيرۋستىق جۇكتەمەسى الدەقايدا از. سوندىقتان باسقالار جۇقتىرعان كەزدە ودان ينفەكتسيانىڭ الدەقايدا از «دوزاسىن» الادى, – دەپ ءتۇسىندىردى ر.ەگەمبەرديەۆا.
سوندىقتان رەۆاكتسينالاۋ قاجەت. كوروناۆيرۋس جاعدايىندا رەۆاكتسينالاۋ كەلەسى ارالىقتاردى ساقتاي وتىرىپ ۆەكتورلىق ۆاكتسينالاردى العاننان كەيىن 9 ايدان كەيىن, بەلسەندى ەمەس ۆاكتسينالار مەن م-رنق ۆاكتسينالارىنان كەيىن 6 ايدان كەيىن جۇزەگە اسىرىلادى.
پروفەسسور العاش رەت جاپپاي قايتا ەگۋدى قولعا العان ءيزرايلدى مىسالعا كەلتىرە وتىرىپ, بۇل شارا وسى ەلدەگى كوروناۆيرۋستىڭ ءتورتىنشى تولقىنىن توقتاتۋعا كومەكتەستى دەپ ەسەپتەيدى. ر.ەگەمبەرديەۆا قازىر رەۆاكتسينالاۋدىڭ قانشا رەت قاجەت ەكەنىن ەشكىم دە ايتا المايتىنىن, دەگەنمەن ونىڭ قورعانىس قۇرالى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە بالالار, جۇكتى جانە بالا ەمىزەتىن ايەلدەردى ۆاكتسينالاۋعا قاتىستى دەرەكتەر جەتكىلىكتى جيناقتالدى دەپ ەسەپتەيتىن س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ جۇقپالى جانە تروپيكالىق اۋرۋلار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى كۇلاش قۇرمانوۆا: «SARS-CoV-2 جاڭا جۇقپالى شتامدارىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى قالا تۇرعىندارى بارىنشا, سونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعاندار ەگىلۋى كەرەك. Pfizer كومپانياسىنىڭ «كوميرناتي» پرەپاراتىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە الاڭداۋعا نەمەسە كۇماندانۋعا نەگىز جوق», دەيدى. ول كوروناۆيرۋس پاندەمياسى باسقارىلاتىن كەزدە اياقتالاتىنىنا سەنىمدى. بۇل تەك ۇجىمدىق ۆاكتسينالاۋ مەن كەيىنگى رەۆاكتسينالاۋ بارىنشا جۇزەگە اسقاندا ورنىعاتىن جاعداي.
الماتى قالاسى №15 ەمحاناسىنىڭ پەدياتر-دارىگەرى ءمولدىر اكىمجان دا ۋاقىت وتە كەلە انتيدەنەلەردىڭ دەڭگەيى تومەندەيتىنىن العا تارتا وتىرىپ: «يزرايل – ەكپە الىپ, ەپيدەميالىق احۋالدى تۇراقتاندىرعان العاشقى ەلدەردىڭ ءبىرى. الايدا جازدا «دەلتا» نۇسقاسى پايدا بولىپ, ەل ىندەتكە قايتا شالدىعا باستادى. سودان كەيىن عالىمدار مەن دارىگەرلەر ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى دوزاسىنان كەيىن 6 ايدان كەيىن يممۋنيتەت اناعۇرلىم جۇقپالى «دەلتا» نۇسقاسىنىڭ پايدا بولۋى اياسىندا ايتارلىقتاي تومەندەگەنىن انىقتادى. ناتيجەسىندە, يزرايل رەۆاكتسينالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى», دەيدى.
پەدياتر رەۆاكتسينالاۋ اياسىنداعى اۋقىمدى زەرتتەۋ دەرەكتەرى تۋرالى «زەرتتەۋگە 60 جاستان اسقان 1 ملن 144 مىڭنان استام تۇرعىن قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى ۆاكتسينانىڭ ەكى كومپونەنتىن 2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيىن الدى. كەيىن ولاردىڭ بارلىعى قايتا ۆاكتسينالاندى. ءۇشىنشى ەكپە كۆي قايتا جۇقتىرۋ ىقتيمالدىلىعىن 11 ەسەگە, ال اۋىر اعىمدى 15 ەسەگە تومەندەتكەنى انىقتالدى», دەدى.
پەدياتر دارىگەر بيىل بالالار مۋتاتسيالانعان «دەلتا» نۇسقاسىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى كوروناۆيرۋسپەن ءجيى اۋىرا باستاعانىنا توقتالدى. سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى الماتىدا 281 وقۋشى ىندەت جۇقتىرسا, بۇل كورسەتكىش بيىل 15 039-عا جەتتى. كوپتەگەن جاعدايدا ينفەكتسيا ۇيدەن جۇعادى, وتباسىلارىندا جۇقتىرۋ – 22%.
– تىنىم تاپپايتىن, بارىپ كەلەتىن جەرى كوپ بالالار ەرەسەكتەرگە ۆيرۋس جۇقتىرادى, قارت ادامدار ءۇشىن ۆيرۋس وتە قاۋىپتى. سونداي-اق كەز كەلگەن ينفەكتسيا ءبىر جاسقا دەيىنگى سابيلەرگە قاۋىپتى. سوندىقتان ەگەر وتباسىندا كىشكەنتاي بالا بولسا, ونى اينالاداعىلاردىڭ ءبارى COVID-19-عا قارسى ەگىلگەنى ءجون. كوروناۆيرۋس بالالاردا ءجيى اۋىر بولاتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. پاندەميا باستالعالى بەرى الەمدە 9 مىڭ بالا قايتىس بولدى, – دەدى دارىگەر.
پەدياتر بالالاردا دا پوستكوۆيدتىك سيندروم ەرەسەكتەردەگى سياقتى جۇرەدى دەيدى. قورىتا ايتقاندا, ماماندار ۆاكتسينالانعان ادامداردىڭ سانى نەعۇرلىم كوپ بولسا, ۆيرۋستىڭ تارالۋى مەن مۋتاتسيا ىقتيمالدىلىعى از بولاتىنىنا سەنىمدى. ماسەلەن, دارىگەرلەر سوزىلمالى اۋرۋلارى بار بالالاردى ۆاكتسينالاۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن قايتا-قايتا ايتىپ وتىر.
الماتى
