الايدا اق حالاتتىلار وبىر دەرتىن ەرتە انىقتاۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلگەن سوڭ كورسەتكىش كوبەيدى دەگەندى العا تارتادى. سولاي دا شىعار. بىراق شالعاي اۋدانداردا, قالانىڭ كەيبىر ەمحانالارىندا بەلگىلى جاس مولشەرىندەگى حالىقتى سكرينينگتەن وتكىزۋ شارالارى سىلبىر. اۋرۋ ۋشىققان سوڭ عانا انىقتالىپ جاتادى. ناتيجەسىندە, ءولىم كورسەتكىشى كوبەيەدى.
وسى ماسەلە جونىندە وسكەمەندەگى «ونكولوگيا جانە حيرۋرگيا» ورتالىعىندا ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگى ديليارا قايداروۆا وبلىستىڭ دارىگەرلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزگەن. ول ەڭ الدىمەن سكرينينگ جۇمىستارىن جانداندىرۋ كەرەگىن شەگەلەپ تۇرىپ تاپسىردى.
– بايقاپ وتىرسام, وكپە وبىرى سەمەي وڭىرىندە, وسكەمەندە كوپ. سەبەبى, سەمەي – يادرولىق سىناق پوليگونى بولعان جەر. ال وسكەمەن – ءوندىرىستى قالا. زاۋىتتار كوپ. ءبىز ورتالىقتارمەن بىرلەسىپ, وبىردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس جوسپارلاپ وتىرمىز. اتاپ ايتساق, تومەنگى دوزالى كت جاساۋ ويدا بار. ورتالىققا PACS قويدىق. ەڭ باستىسى, تۇرعىندار قورىقپاي سكرينينگكە كەلسە ەكەن. تەلەمەديتسينانىڭ پايداسىن دا كورىپ وتىرمىز. ياعني شالعاي اۋدانداعى ناۋقاستىڭ دەنساۋلىعىن وبلىس ورتالىعىندا وتىرعان مامان سول ساتتە-اق تەكسەرە الادى, – دەيدى ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگ دارىگەرى د.قايداروۆا.
تەحنولوگيا دامىعان زاماندا اتى جامان اۋرۋدى ەرتە باستان انىقتاپ, الدىن الۋعا تولىق مۇمكىندىكتىڭ بارى راس. شىعىستا كومپيۋتەرلىك جانە ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگرافيا اپپاراتتارى ارقىلى كورسەتىلگەن قىزمەت كولەمى اناعۇرلىم ارتقان. كەستەدەگى تسيفرلارعا كوز سالساق, وسى جىلدىڭ ون ايىندا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بويىنشا
5 مىڭعا جۋىق قىزمەت كورسەتىلىپتى. بۇرىنعىدان قولجەتىمدى بولعان سوڭ دا ناۋقاستاردىڭ كوبى وسى اپپاراتتاردىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. بىراق مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تولەمى تولەنبەگەن جاعدايدا پاتسيەنت جوسپارلى تۇردە تەكسەرىلە المايدى. بۇل-داعى ۇلكەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. سەبەبى اۋىلدىق جەرلەردە جۇمىسسىز وتىرعان ازاماتتار وزدىكتەرىنەن «مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ» ءۇشىن تولەم ەنگىزبەيدى. ءسويتىپ, بىرقاتار مەديتسينالىق قىزمەتتەردى الۋدا كەدەرگىلەرگە تاپ بولادى.
وبلىستىق الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى (امسق) فيليالى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, ناۋقاسقا كەز كەلگەن دياگنوستيكالىق پروتسەدۋرانى ەمدەۋشى دارىگەرى تاعايىندايدى. ناۋقاستىڭ جاعدايىن, شاعىمدارىن, اۋرۋدىڭ بەلگىلەرىن زەرتتەۋ كەزىندە ءتيىستى كورسەتكىشتەر بولسا, دارىگەر كت نەمەسە مرت جۇرگىزۋگە جولداما بەرە الادى. بۇل قىزمەتتى جوسپارلى تۇردە الۋ ءۇشىن پاتسيەنتتە ءمامس جۇيەسىندە ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىنىڭ بولۋى مىندەتتى. ەگەر پاتسيەنت باسقا سەبەپتەرگە بايلانىستى ءتيىستى قىزمەتتى الا الماسا, الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ, ءوتىنىش بەرە الادى. ماسەلەن, رەسمي fms.kz سايتىنا جازۋعا, 1406 بايلانىس ورتالىعىنا قوڭىراۋ شالۋعا نەمەسە Telegram جەلىسىندەگى 24/7 Qoldau جانە SaqtandyryBot ءموبيلدى قوسىمشاسىنا حابارلاسۋعا بولادى.
PACS دەپ وتىرعانىمىز, پاتسيەنتتىڭ دارىگەرگە قارالۋىن ەداۋىر جەڭىلدەتەدى. اۋداندا تەكسەرۋدەن وتكەن ناۋقاسقا كت نەمەسە رەنتگەن قاعازدارىن سۇيرەپ, قالاعا سابىلۋدىڭ قاجەتى جوق. وسكەمەندەگى ونكولوگيالىق ورتالىقتا تسيفرلى دياگنوستيكالىق بەينەلەردى ساقتاۋعا جانە مۇراعاتتاۋعا ارنالعان PACS جۇيەسى جۇمىس ىستەپ تۇر.
– بۇل كەز كەلگەن قالالىق نەمەسە اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ دارىگەرلەرى سۋرەتتەردى بىرىڭعاي جۇيەگە جىبەرىپ, كونسيليۋمدار وتكىزىپ, پاتسيەنتتەردى دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ بويىنشا ۇسىنىستار الا الاتىن ماڭىزدى قادام, – دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرمەك وماربەكوۆ.
ايتا كەتەيىك, دارىگەرلەر جۇيەگە ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى قول جەتكىزە الادى. قازىردىڭ وزىندە وبلىستاعى 145 رەنتگەن اپپاراتىنىڭ 63-ءى PACS-كە قوسىلعان. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا بارلىق اۋرۋحانا تسيفرلى جۇيەگە اۋىسادى. سونىڭ بازاسىندا كەڭەس قۇرىلىپ, قۇرامىنا پۋلمونولوگتار, فتيزياترلار, ونكولوگتار, تراۆماتولوگتار جانە باسقا دا ماماندار كىرەدى. بۇل قازىرگى زامانعى جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق كومەكتى دامىتۋداعى ۇلكەن سەرپىلىس. الايدا وبلىس ورتالىعىنىڭ كەيبىر ەمحانالارىندا, اۋدانداردا سكرينينگ جۇمىستارى باسەڭدەپ قالعان. نەگە دەسەك, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى كەدەرگى بولعانىن ايتادى.
– سوڭعى جىلى كاتونقاراعاي اۋدانى كەيبىر كورسەتكىشتەر بويىنشا «قىزىل ايماقتان» شىقپادى. اۋرۋدى ۋشىقتىرىپ الۋ كورسەتكىشى جوعارىلادى, ءولىم كوبەيدى. وبىردى ەرتە انىقتاۋ كورسەتكىشى دە ءتۇسىپ كەتتى. سەبەبى, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى باستالىپ, حالىقتى جوسپارداعى سكرينينگتەن ۋاقتىلى وتكىزە المادىق. قازىر ونكولوگيالىق قىزمەتتى قايتا قولعا الدىق. ونكولوگ دارىگەرىمىز بار. 2010 جىلدان بەرى جىلجىمالى ماموگرافيا اپپاراتى بار. جوسپارلى تۇردە اۋىلدارعا شىعىپ, ايەل ادامداردى سكرينينگتەن وتكىزەمىز. سونىمەن قاتار PACS جۇيەسى ورناتىلىپ جاتىر, – دەيدى كاتونقاراعاي №1 اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى ساۋلە بايگەرەەۆا.
وسىعان ۇقساس ماسەلە وسكەمەندەگى «اۆيتسەنا» ەمحاناسىندا دا ورىن الىپ وتىر. ياعني بەلگىلى جاستاعى تۇرعىنداردى سكرينينگتەن وتكىزۋدە «قىزىل ايماقتا» تۇر. ناتيجەسىندە, وبلىس بويىنشا قاتەرلى ىسىك بىلتىرمەن سالىستىرعاندا, 1,1 پايىزعا كوبەيگەن. ايتپاعىمىز, بىرقاتار تۇرعىندار اۋرۋدى ۋشىقتىرىپ بارىپ, دارىگەر كومەگىنە جۇگىنەدى. ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگ دارىگەرى د.قايداروۆا بىرنەشە قايتارا اتاپ وتكەندەي, سكرينينگ جۇمىستارى جۇيەلى تۇردە قولعا الىنسا, قاتەرلى ىسىكتىڭ سانى ەداۋىر ازايار ەدى. كەشەندى باعدارلامالاردىڭ اياسىندا «ونكولوگيا جانە حيرۋرگيا» ورتالىعىنىڭ 39 مامانى ۇلىبريتانيا, فرانتسيا, يتاليا, يزرايل, تۇركيا سىندى مەديتسينا سالاسى وزىق ەلدەردە بىلىكتىلىكتەرىن ۇشتاپ كەلگەن. سونىمەن قاتار ءبىر توپ دارىگەر ءيزرايلدىڭ ونكولوگيالىق ورتالىعىنا وقۋعا جىبەرىلگەن. ەندەشە, ەندىگى جىلدارى وبىر اۋرۋىنان وزىپ تۇرعان وبلىسىمىزدا دەرتتى ەرتە انىقتاپ, ەمدەۋ جۇمىستارى ناتيجە بەرەدى دەپ سەنەيىك. ەسكەرتە كەتەرلىگى, ونكولوگ ماماندار دەرتتى ەرتە انىقتاسا, ەمدەپ الۋ قيىنعا سوقپايتىنىن نىق سەنىممەن ايتىپ وتىر. تەك, حالىق «مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا» اي سايىن تولەم ەنگىزىپ, سكرينينگتەن ءوتىپ وتىرسا بولعانى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
ينفوگرافيكانى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
