مەديتسينا • 12 قاراشا, 2021

تەلەمەديتسينا: ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى

1320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاھاندىق ىندەت كەزىندە قاشىقتان دارىگەرلىك كەڭەس بەرۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى قانداي بولدى؟ الەمدىك مەديتسينانى ابدىراتقان كوروناۆيرۋس دەنساۋلىقتى ساقتاۋعا قاتىستى كوزقاراستار مەن ۇستانىمداردى وزگەرتىپ جاتقانىمەن ساناسپاۋعا بولمايدى. بۇل ماسەلەدە ساراپشىلار دا قاراپ جاتقان ەمەس, تالداۋلار مەن زەرتتەۋلەر لەگىندە كەمشىن جوق.

تەلەمەديتسينا: ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى

ماسەلەن, ەۋروكوميسسيا باس­شى­­لىعىنىڭ جەلىلەر مەن تەح­نولو­گيالار جونىندە جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرىنە سايكەس ەۋرووداق حالقىنىڭ 46%-عا جۋىعى قاجەتتى اقپاراتتاردى ىزدەۋدە, سونداي-اق دەنساۋلىعىنا قاتىستى سۇراق­تار­عا جاۋاپ الۋعا دارىگەرگە بار­عانعا دەيىن دە جانە ودان كە­يىن دە عالامتورعا سۇيەنەدى. رامبلەر پايدالانۋشىلاردىڭ 37%-ى عا­لام­توردا دارىگەر تاعايىن­دا­­عان ەم-دومداردى ۇنەمى تەك­سە­رە­تىنىن, سونىمەن قاتار پايدا­لا­نۋ­شى­لار­دىڭ 33%-ى ەگەر دارى­گەر­دىڭ ۇسىنىمدارى كۇمان تۋدىرسا ونى تەكسەرەتىنىن جازادى.

«بۇگىندە پاتسيەنتتەر ساۋاتتى جانە ىزدەنىمپاز, سەبەبى كەز كەلگەن مەديتسينالىق اقپاراتقا قول­جەتىمدىلىكتىڭ جىلدامدىعى بىرنەشە ەسەگە ءوستى. پاتسيەنت-دارى­گەر­دىڭ قاشىقتان كونسۋلتاتسيا بەرۋ (تەلەمەديتسينا) ۋاقىتى كەلدى», دەيدى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, جوعارى ساناتتى دارى­گەر قۋات ابزاليەۆ.

قاشىقتان ءوزارا ارەكەت ەتۋ 3 ساناتقا بولىنەدى: دارىگەرگە بار­عان­عا دەيىن, دارىگەرگە بار­عان­نان كەيىن جانە دارىگەرگە بارۋدىڭ ورنىنا. دارىگەرگە بارعانعا دەيىن – بۇل ءوز دەنساۋلىعى تۋرا­لى اق­پا­رات ىزدەۋ, تانىس دارى­گەر­لەر­دەن كونسۋلتاتسيا الۋ, عالام­تور­دا «ۇزدىك دارىگەر» ىزدەۋ, وعان جازىلۋ. دارىگەرگە بارعاننان كەيىن: دارىگەردىڭ قويعان دياگ­نوزى مەن تاعايىندامالارى تۋرا­لى اقپاراتتى تەكسەرۋ, ءوز دەن­­­ساۋ­لىعى تۋرالى «جەكە» اقپا­رات­­­تى الۋ, ەمدەۋشى دارىگەردەن قا­­شىقتان كەڭەس الۋ, پا­تسيەنت­تى قا­شىقتان باقىلاۋ جانە ەمدەۋدى با­قىلاۋ, «ەكىنشى ساراپ­تاما قو­رى­تىندىسىن» الۋ. دارىگەرگە با­رۋدىڭ ورنىنا – بۇل دارىگەرگە قا­شىق­تان بارۋ, ياعني تەلەمەديتسينا ارقىلى دارىگەرگە ۆيرتۋالدىق بارۋ. قالعانى – پا­تسيەنت­­تىڭ دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇ­يە­سىمەن قا­شىقتان ءوزارا ارەكەت­تەس­ۋى.

قاشىقتان كونسۋلتاتسيا بە­رۋ­دىڭ قانداي ارتىقشىلىعى بار دەگەنگە كەلسەك, جەڭىلدىگى جەت­كى­لىكتى. ءار ناۋقاس اسىقپاي, دەن­ساۋ­­لىعىنداعى كىناراتتارىنا باي­لانىستى بارلىق قاجەتتى مە­­­ديتسينالىق قۇجاتتامالاردى جي­­ناپ, ءوزىن قاناعاتتاندىراتىن جان-جاقتى جاۋاپ الۋ ءۇشىن ونى ەلەك­تروندى پوشتا نەمەسە ۇيالى باي­لانىس ارقىلى قالاعان مامانىنا جىبەرە الادى.

كوپمىندەتتىلىك. پاتسيەنتتىڭ ءوزىنىڭ قۇجاتتارى مەن سۇراقتارىن ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە دارىگەرگە جىبەرىپ جانە ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى جالپى پىكىردى ءبىلىپ, ءبىر شەشىمگە توقتاۋعا مۇمكىندىگى كوپ. كوموربيدتىك كۇيدە بولۋىنا بايلانىستى قۇجاتتاردى ءتۇر­لى ماماندارعا جىبەرىپ, تاڭداۋ جا­ساۋعا مۇمكىندىگى بار.

ۇتقىرلىق پەن قولجەتىمدىلىك. ۇيدە نەمەسە كەز كەلگەن باسقا جەر­دە بولا تۇرا, پاتسيەنت مامان­نىڭ الدىن الا نەمەسە قورى­تىن­دى كونسۋلتاتسياسىن الۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى جىبەرە الادى.

قاشىقتان دارىگەرگە جۇگىنۋ ۇتىمدى. تەك قانا كونسۋل­تا­­­تسيا­نىڭ قۇنىن تولەي وتىرىپ, پاتسيەنت ۋاقىتىن كەزەكتە تۇرۋعا, جولعا جۇمسامايدى, جول­­عا شى­عىن­­دانبايدى. باسقا وڭىر­­دەن كەلەتىن بولسا پاتەر نەمەسە قوناقۇي جالداۋدى قاجەت ەتپەيدى. ونىڭ ۇستىنە پاندەمياعا بايلانىس­تى قاۋىپسىز دە. تىركەۋ ورنىندا, زەرتتەۋگە كەزەكتە تۇر­عان­دا, دارىگەردىڭ كابينەتىندە باس­قا ناۋقاستارمەن بايلانىس بولمايدى. كوروناۆيرۋستى نەمەسە باسقا ينفەكتسيانى جۇقتىرۋ قاۋپى تومەندەيدى. كەز كەلگەن دارىگەر ءۇشىن قابىلداۋ ۋاقىتى قىسقارادى. دارىگەر ءۇشىن پاتسيەنت جىبەرگەن مەديتسينالىق اق­پاراتقا تالداۋ جاساۋعا مۇم­كىندىك تۋادى. سەبەبى كەز كەلگەن تالداۋدا مەديتسينالىق قۇ­جات­تار شەشۋشى ورىن الادى. بىر­ىڭ­عاي مەديتسينالىق اقپا­رات­تىق جۇيە مەن تسيفرلاندىرۋ ەمحانالارداعى دارىگەرگە كەزەككە تۇ­رۋ­دىڭ ماسەلەلەرى مەن باسقا دا كوپتەگەن ماسەلەنى جىلدام شەشۋ­گە مۇمكىندىك بەرەدى.

«دەگەنمەن قاشىقتىقتان كونسۋلتاتسيا بەرۋدىڭ بەلگىلى ءبىر كەم­­شىلىكتەرى دە جوق ەمەس. بۇل – پا­تسيەنتتىڭ دارىگەرمەن بەتپە-بەت سويلەسە الماۋى. پسيحولوگيالىق پروفيلاكتيكا, ەموتسيونالدىق تۇرعىدا جۇباتۋ, جۇزبە-ءجۇز دەمەۋ جاعى جەتىسى بەرمەيدى. ونىڭ ۇس­تىنە, ءوزى قابىلداپ, تەكسەرگەن كەزدە پاتسيەنتتىڭ بويىنداعى كۇمان مەن قورقىنىشتى الىپ تاستايدى (ونىڭ قان قىسىمى ولشەنەدى, وكپەسى تىڭدالادى جانە ت.ب.). وعان اعزاسىندا وسىنداي سيمپتومدار نەمەسە وزگە­رىس­تەر­دىڭ قايدان پايدا بول­عانى تۇسىندىرىلەدى. سونىمەن قاتار مەديتسينا ماماندارى, اسىرەسە جاس ماماندار ءۇشىن پاتسيەنتتەرمەن بەتپە-بەت قارىم-قاتىناس جاساماۋ كاسىبي جاعىنان وسۋىنە مۇمكىندىك بەرمەيدى نەمەسە ونىڭ كاسىبي ءوسۋى تومەندەيدى», دەيدى قۋات باياندى ۇلى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار