وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى بەرىك جەتپىسباەۆ ەلىمىزدىڭ بەلدى بالۋاندارىنىڭ ساناتىندا بولدى. باقىت قوقىسبەكوۆتەي مايتالمان ماماننان ءتالىم العان جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ تۋماسى سامبو كۇرەسىن سەرىك ەتىپ, تولاعاي تابىستارعا قول جەتكىزدى. اۋەلدە يۋگوسلاۆيانىڭ نوۆي-ساد قالاسىندا وتكەن جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا باس جۇلدەنى ولجالادى. كوپ ۇزاماي ەرەسەكتەر دۋىنا ەركىن قوسىلىپ, بيىك بەلەستەردى بىرىنەن سوڭ ءبىرىن باعىندىردى. اتاپ ايتساق, 1996 جىلى توكيودا شىمىلدىعى تۇرىلگەن الەم چەمپيوناتىندا 20 جاستاعى بالۋان قولا جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. ەكى دۇركىن ازيا چەمپيونى اتانىپ, بىرنەشە مارتە الەم كۋبوگىندا كۇمىس مەدالدى يەلەندى. باسقا دا بايراقتى باسەكەلەردە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن جەتپىسباەۆ ەلىمىزدىڭ سپورتتىق داڭقىنىڭ اسقاقتاۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوستى.
بەرىكتىڭ ءبىر قاسيەتى, ول وزگە بالۋاندار سەكىلدى بوزكىلەمدە ىرعالىپ-جىرعالىپ ءجۇرىپ المايتىن. بەلدەسۋگە شىققان بەتتە بىردەن قارسىلاسىنىڭ جاعاسىنا جاراماساتىن نەمەسە بەلدەن قاپسىرا قۇشاقتاپ الاتىن. ءسويتىپ قوس جاۋىرىنىمەن جەرگە قادايتىن. ءوزىنىڭ وسى وڭتايلى ءادىسىن جۇزەگە اسىرىپ, تازا جەڭىسكە جەتكەندە عانا جانى جاي تاباتىن. جەتپىسباەۆ قورقۋدى, قايمىعۋدى بىلمەيتىن. الدىندا اتاق-داڭقى جەر جارعان دۇلەي تۇرسا دا «ولىسپەي بەرىسپەۋگە» بەكىنەتىن. وسى قاسيەتتەرى ءۇشىن ونى ارىپتەستەرى مەن باپكەرلەرى عانا ەمەس, كانىگى قارسىلاستارى دا سىيلايتىن. وزگەلەردى ايتپاعاندا, قازاق سامبوسىنىڭ اكادەميگى كەرەي قويشىبەكتىڭ ءوزى: «بەرىك – تۋما تالانت. ەگەر ءار جاتتىعۋ بارىسىندا جانىن سالىپ دايارلانىپ, ءار جەكپە-جەكتە ءداپ وسىلاي جانكەشتىلىك تانىتسا, ونىڭ شوقتىعى بيىك بولاتىنىنا ەش كۇمانىم جوق. ويتكەنى نار تاۋەكەلگە بارىپ, مىناداي كەسەك ادىستەر جاساۋعا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ جۇرەگى داۋالاي بەرمەيدى», دەپ جاس جىگىتتىڭ ونەرىنە تامسانعانى دا ەسىمىزدە.
سامبودان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى دەڭگەيىنە جەتكەننەن كەيىن بەرىك جەتپىسباەۆ دزيۋدوعا اۋىستى. جاپوندار ويلاپ تاپقان كۇرەس تۇرىندە دە قانداسىمىز تاسادا قالعان جوق. تالاي چەمپيونداردىڭ توماعاسىن سىپىرعان بىلىكتى باپكەر ماناربەك تاۋتانوۆتىڭ قول استىندا جاتتىققان ول بىردەن دارا تالانتىمەن وقشاۋلاندى. قالىڭ توپتىڭ اراسىنان سۋىرىلىپ شىعىپ, تالاي ءدۇبىرلى دۇرمەكتە ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن مويىنداتتى. كىل مىقتىلار جينالعان ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك دزيۋدوشىلارىنىڭ قاتارىنا ەركىن قوسىلدى.
– تابىس ادامعا وزدىگىنەن كەلمەيدى. ءتىپتى جانكەشتى جاتتىعۋ مەن جان الىسىپ, جان بەرىسكەن ايقاستىڭ ءوزى بيىك تۇعىرعا كوتەرىلۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە, وزىڭە دەگەن سەنىمىڭ مىعىم جانە العا قويعان ماقساتىڭ ايقىن بولۋى كەرەك. جانە دە ەلىشىلىك جارىستاردا باسەكەلەستىك كۇشتى بولسا, شەتەلدە كۇرەسۋ الدەقايدا جەڭىل. ال مەنىڭ العا قويعان ماقساتىم حالىقارالىق دودالاردا قازاقتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتۋ ەدى. سول جوسپاردى جۇزەگە اسىرا الاتىنىما سەنىمدى بولدىم. ويتكەنى ەلىشىلىك جارىستاردىڭ وزىندە كىلەڭ ىعاي مەن سىعايلارعا قارسى تۇردىم. ايدىن سماعۇلوۆ, مۇراتبەك قىپشاقباەۆ, قايرات كۇنسافين, ايدار قايىرباەۆ, ەرلان ءسىلامباي... العاشقىسى وليمپيادا جۇلدەگەرى اتاندى, قالعاندارى قۇرلىقتىق دەڭگەيدەگى دودالاردا وزا شاپتى. بۇل جىگىتتەردى بىردە ۇتسام, بىردە ۇتىلدىم. وسىنداي سۇزگىدەن وتكەن سوڭ شەبەرلىگىم شىڭدالدى, دەڭگەيىم ءوستى. مىنە, ەندى ءدال وسى قاسيەتتەردى مەن تەك ءوز شاكىرتتەرىمنىڭ عانا ەمەس, بۇگىنگى بارشا جاستاردىڭ بويىنان كورگىم كەلەدى, – دەيدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى بەرىك جەتپىسباەۆ.
نەگىزىندە كەيىپكەرىمىزدىڭ اتلانتا جانە سيدنەي وليمپيادالارىنا دا قاتىسۋىنا مۇمكىندىگى بولدى. بىراق عالامدىق دودانىڭ ەكەۋىنە دە جولى تۇسپەدى. ونىڭ وزىندىك سەبەبى دە بار. بىرىنشىدەن, قازاقتا «جوقشىلىق جومارتتىڭ قولىن بايلايدى» دەگەن ءسوز بار. ناعىز كەمەلىنە كەلگەن شاعىندا بەرىككە قامقورلىق كورسەتىپ, باعىت سىلتەيتىن ەشكىم بولمادى. ءيا, توقسانىنشى جىلدارى ونداي قيىندىقتى باسىنان وتكەرمەگەن سپورتشىلار كەمدە-كەم شىعار. ەكىنشىدەن, سوڭعى كەزدەرى ول كوپ جاراقاتتاندى. جاتتىعۋ كەزىندە بەرىكتىڭ وزىنەن سالماعى الدەقايدا اۋىر بالۋاندارمەن ارپالىسىپ جاتقانىن كورىپ جۇردىك. ول «ديىرمەن» ءادىسىن ورىنداۋعا اسا قۇشتار ەدى. باپكەرلەرى مەن ارىپتەستەرى «الىپتارمەن ايقاسىپ نەڭ بار, بەلىڭە زاقىم كەلەدى» دەپ تالاي مارتە ەسكەرتتى. جاستىقتىڭ بۋى عوي, بۇلا كۇش يەسى اقىلشى اعالارىنىڭ سوزىنە قۇلاق اسپادى. كەيىننەن سونىڭ زاردابىن تارتتى. جاۋاپتى ءبىر جارىس قارساڭىندا بەلىنەن شويىرىلىپ, تۇرا الماي قالعانىنا دا كۋامىز. مىنە, وسى جايتتىڭ بارلىعى 2001 جىلى جەتپىسباەۆتىڭ ۇلكەن سپورتتان قولۇزۋىنە اكەلىپ سوقتىردى. ءسويتىپ ول بوز كىلەممەن نەبارى 25 جاسىندا قوش ايتىستى.
دەسەك تە جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ اتقامىنەر ازاماتتارى اتاقتى بالۋاننىڭ ەل سپورتىنا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگىن ۇمىتقان جوق. جۋىردا ولار قاپشاعايدا بەرىك جەتپىسباەۆتىڭ قۇرمەتىنە دۇركىرەتىپ جاقسى ءبىر جارىس وتكىزدى. قالالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىنىڭ باسشىلىعى جانە دزيۋدو ءبولىمىنىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى اسقار كوشەرباەۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان ءتۋرنيردىڭ دەڭگەيى دە جوعارى بولدى. ەڭ باستىسى, وسى جارىستى باسىنان اياعىنا دەيىن تاماشالاعان مايتالمان مامانداردان باستاپ, قاراپايىم كورەرمەندەرگە دەيىن ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىندا دارىندى جەتكىنشەكتەردىڭ قالىڭ شوعىرى ءوسىپ كەلە جاتقانىنا كۋا بولدى. وسىعان قالاي قۋانبايسىڭ؟!
