قوعام • 27 قازان، 2021

شەنەۋنىكتەر «گيگانتومانيادان» قاشان ايىعادى؟

179 رەت كورسەتىلدى

بۇدان بىرەر جىل بۇرىن جولىمىز ءتۇسىپ، ريم قالاسىندا بولعانىمىزدا يتاليالىقتاردىڭ ۇنەمشىلدىگىنە قايران قالعانبىز. ماسەلەن، جىلىنا جەر-جاھاننان ميلليونداعان تۋريست كەلەتىن كونە دە عاجايىپ قالانىڭ ەرتەدە كەسپەتاس توسەلگەن الاڭدارىنىڭ ۋاقىت وتە كەلە ءسال عانا ءسانى تايعان تۇستارىن ءبىز سياقتى، «قوناقتاردان ۇيات بولادى» دەپ اۋىستىرا بەرمەيدى ەكەن.

وسىنداي ۇساق-تۇيەك جايلارعا دا نازار اۋدارىپ، «بۇكىل جول باستاپ اپاراتىن شاھاردىڭ» كەرەمەت كوركىنە كوز سالىپ وتىرعانىمىزدا، ءوز ەلىمىزدەگى اباي بابامىز سىناپ ايتىپ كەتكەن «بەس دۇشپاننىڭ» ءبىرى – «بەكەر مال شاشپاقتىڭ» كەيبىر كەلەڭسىز كورىنىسى ويىمىزعا ورالعان. ناقتى ايتقاندا، وسى عاسىردىڭ باس كەزىندە پەتروپاۆل قالا­سىنىڭ كوشەلەرىندەگى كەڭەس زامانىندا گرانيتتەن كەسىپ ورناتىلعان، كەي تۇستا عانا شامالى مۇجىلىڭكىرەگەن جيەكتاستارىن تۇگەل قازىپ الىپ، اۆتوماشينالارعا تيەپ، بەلگىسىز ءبىر جاققا اكەتىپ، ولاردى قۇم مەن تسەمەنتتەن قۇيىلعان جاڭالارىمەن الماستىرعاندا قالالىقتاردىڭ باستارىن شايقاپ، قىنجىلىس بىلدىرگەنى ەسىمە ءتۇستى. ولار: «قالاداعى باسقا ماسەلەنىڭ ءبارى شە­شىلىپ ءبىتىپ قالعانداي، كوشەمىزدىڭ قىمبات گرانيت جيەكتاستارىن ارزانقول بىردەڭەمەن جاپپاي اۋىستىرۋدىڭ قانداي قاجەتى بار؟ بۇل دا باياعى «گيگانتومانيانىڭ» ءبىر كورىنىسى ەمەس پە؟!. جەرگىلىكتى باسشىلار مۇنى قازى­نانىڭ اقشاسىن قىمقىرىپ-جىمقىرۋ ءۇشىن ويلاپ تاپقان بولار...» دەسكەن. «جامان ادەت تەز جۇعادى» دەمەكشى، سول كەزدە باسقا كەيبىر وڭىرلەردە دە جيەكتاستاردى اۋىستىرۋ ناۋقانى قىزۋ جۇرگىزىلىپ، ونىڭ باستاماشىسى بولعان اكىمدەرگە جەرگىلىكتى جۇرت نەشە ءتۇرلى ايدار تاعىپ، سىن ساداعىمەن تۇيرەپ جاتتى...

بەرتىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شالعايداعى عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋدانىندا بولعانىمىزدا، جەرگىلىكتى تۇرعىندار توقسان بي جانە درۋجبا اۋىلدارىنىڭ اراسىنداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىنىڭ ناشارلىعىنان قيىندىق كورىپ وتىرعاندىقتارىن ايتقان ەدى. ۇزىندىعى 53 كيلومەتر جول ۋچاسكەسى اپاتتى جاعدايدا بولعاندىقتان، وندا جول-كولىك وقيعالارى ءجيى بولىپ تۇرادى ەكەن. ال وعان جۇرگىزىلگەن اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى دۇرىس ناتيجە بەرمەي، بۇگىندە كادىمگى گرەيدەر جولعا اينالعان. وسى جونىندە اۋداننىڭ سول كەزدەگى اكىمى اعزام تاستەمىروۆپەن سوي­لەسكەنىمىزدە، ول تۇرعىنداردىڭ شاعىمى ورىندى ەكەنىن، اتالعان جول ۋچاسكەسىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا دا جۇگىنگەنىن ايتتى. سوعان وراي، يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنەن كەلگەن جازباشا جاۋاپتا: «قاراجاتتىڭ شەكتەۋلىگىنە بايلانىستى وسى اۆتوجول سالىنعان ۋاقىتتان بەرى ونىڭ اسفالت جامىلعىسىن اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن جوق جانە بۇگىندە وعان رەكونسترۋكتسيا جاساۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى، «جەزقازعان – پەتروپاۆل» اۆتوجولىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 2025 جىلعا دەيىنگى «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا اتالعان جولدى تولىق رەكونسترۋكتسيالاۋ جوسپارلانىپ وتىر. وعان دەيىن وسى جولدىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيى كۇتىپ-ۇستاۋ جۇمىستارى ارقىلى ساقتالاتىن بولادى»، دەلىنىپتى.

مينيسترلىكتىڭ جاۋابىن وقىپ وتىر­عانىمىزدا قازەكەمنىڭ «جانى اشىماس­تىڭ قاسىندا باسىڭ اۋىرماسىن» دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالدى. ونداعى شەنەۋنىكتەر دە ءبىر كەزدە پايدا بولعان «گيگانتومانيا» دەرتىن جۇقتىرىپ الىپ، سودان ءالى ايىعا الماي جۇرگەن ءتارىزدى. ايتپەسە، ۇزىندىعى 1100 كيلومەتردەن اساتىن «جەزقازعان – پەتروپاۆل» اۆتوموبيل جولىن تۇگەلدەي رەكونسترۋكتسيالاپ شىعۋ ءۇشىن ميللياردتاعان تەڭگە قاراجاتتىڭ ءبولىنۋىن كۇتىپ، الاقان جايىپ وتىرۋدا قانداي قيسىن بار؟ بۇل جولدىڭ اۆتوكولىك جۇرۋگە جارامدى تۇستارىن جوندەۋدى كەيىنگە قالدىرىپ، اۋەلى توقسان بي مەن درۋجبا اۋىلدارى اراسىنداعى 53 كيلومەترلىك جول ۋچاسكەسىن رەكونسترۋكتسيادان نەگە وتكىزبەسكە؟ الدە شەنەۋنىك شىركىندەر ۇزىن جولدى وسىلاي كەزەڭ-كەزەڭمەن جوندەۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جىل سايىن شامالاپ قارجى سۇراۋدى ۇيات ساناپ، بەت مونشاقتارى ءۇزىلىپ تۇر ما ەكەن؟ استانانىڭ تاقتايداي تەگىس جولىمەن تايپالا جىلجىعان كولىك ىشىندە كوڭىلدى مۋزىكا تىڭداپ كەلە جاتاتىن ولاردىڭ قۇلاعىنا شالعايداعى اۋىلدار تۇرعىندارىنىڭ جا­نايقايى جەتپەي جاتقانى انىق. ولار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ – بارىمىزگە ورتاق مىندەت»، دەگەن ءسوزىن ەستىمەگەن سياقتى ما، قالاي؟..

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار