مەديتسينا • 27 قازان، 2021

دەنساۋلىقتى كۇتۋگە داعدىلانباعانىمىزدى كورسەتتى

99 رەت كورسەتىلدى

«ومىردە ەرلەرگە قاراعاندا، ايەل ادامدار دەنساۋلىعىنا دۇرىس قارايدى، دارىگەرلەرگە ءجيى تەكسەرىلىپ تۇرادى» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. ويتكەنى قىز-كەلىنشەكتەردە جاۋاپكەرشىلىك جوعارى، ءبىر جاعىنان اياعى اۋىر كەزدە ۇدايى دارىگەرلەر باقىلاۋىندا بولىپ، تەكسەرىلىپ جاتادى. ايتسە دە بالا بوساناتىن جاستان اسىپ كەتكەندەر مەن جاس قىزداردىڭ دەنساۋلىعى قالاي ەكەن؟

بيىل 26 قىركۇيەك پەن 5 قازان ارالىعىندا قازاقستاندا #4women_RG ايەلدەر اپتالىعى وتكەن بولاتىن. «ايەل دەنساۋلىعى KZ» اعارتۋشىلىق جوباسى BISAM Central Asia كومپانياسىمەن بىرگە جۇرگىزىلىپ، #AYELDER DAUSY_RG ساۋالداما-زەرتتەۋىنە 18 جاستان 60 جاسقا دەيىنگى ىرىكتەلگەن 1 202 رەسپوندەنت تارتىلعان. سونداي-اق «ياندەكس-كوزقاراس» رەسۋرسىنىڭ كومەگىمەن 2 083 ايەلگە ءانونيمدى ساۋالداما جۇرگىزىلدى. زەرتتەۋ ناتي­جەلەرى كورسەتكەندەي، ايەلدەردىڭ تەك 37%-ى 6 ايدا ءبىر رەت پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ، دارىگەرلەرگە قارالىپ تۇرادى. بەس ايەل­دىڭ تورتەۋى جىلىنا ءبىر رەت دارىگەرگە بارادى. پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن تولىق باس تارت­قان ايەلدەردىڭ ۇلەسى 13%-دى قۇرايدى، ال باس­قالارى دارىگەرلەردىڭ الدىنا سيرەك بارادى.

جاسىرىن ساۋالدامانىڭ ناتيجەسى كوڭىل قۇلازىتاتىن جاعدايلاردى دا انىقتاپ وتىر: رەسپوندەنتتەردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى دارى­گەر­لەرگە 3 جىلدا ءبىر رەت قانا كورىنە­دى. ناتي­جەدەگى ايىرماشىلىق ساۋالداما ادىس­تەرىندەگى ايىرماشىلىققا بايلانىس­تى. نازىك تاقى­رىپتارعا كەلگەندە رەسپوندەنتتەر ءانونيمدى ساۋال­دامالارعا اشىق جاۋاپ بەرەدى. ويتكەنى ولاردىڭ اتى-ءجونى ماڭىزدى ەمەس.

ال ەندى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن باس تارتۋ سەبەبى دەنساۋلىعىنا شاعىم جوق، بولماسا قارالۋعا ۋاقىت جەتپەيدى. وكىنىشكە قاراي، دەنساۋلىعىن مازالايتىن بەلگىلەر پايدا بولسا دا، مىنەز-ق ۇلىقتىڭ ءجيى كەزدەسەتىن ستسەناريى – كۇتۋ. ەگەر ­سيمپتومدار ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن جويىلماسا، وندا ايەلدەردىڭ 51%-ى دارىگەرگە ­بارادى، ال 16%-ى ماماننىڭ كومەگىنە جاعداي ايتارلىقتاي ناشارلاسا عانا جۇ­گىنە الادى. قىسقاسى، وسى زەرتتەۋلەر­گە قاتىسقان ماماندار تومەندەگىدەي دايەك­تەرىن العا تارتىپ وتىر.

«ساۋالداما ناتيجەسى ەلىمىزدەگى ايەل­دەر­دىڭ دەنساۋلىعىنا قاراۋ مادەنيەتى قالىپ­تاسپاعانىن راستايدى. ەگەر ايەل كەم دەگەندە جىلىنا ءبىر رەت مامانعا بارماسا، وندا تالاي دەرتىنە اسقىنىپ كەتپەيىنشە ­ۋاق­تىلى دياگنوز قويىلمايدى. بۇل بو­لاشاق­تا قاي­عىلى سالدارعا اكەلۋى ابدەن مۇم­كىن: ايەل­دىڭ رەپرودۋكتيۆتى فۋنكتسيا­سىنا ­نەمەسە ونكو­لوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ور­شۋى­نە اسەر ەتەدى. سون­دىقتان مەديتسينا­لىق پروفيلاكتيكالىق تەك­سە­رۋلەرگە ۋاقىت ءبولۋ قاجەت. ولاردى جىلىنا ەكى رەت وتكىزگەن ءجون – بۇل مامانعا بارۋ­دىڭ وڭتايلى كەزەڭى. ەمدەلگەننەن گورى اۋرۋ­دى الدىن الۋ وڭايىراق»، دەيدى قازاقستان رەپرو­دۋكتيۆتى مەديتسينا قاۋىمداستىعىنىڭ ­پرە­زيدەنتى، رەپرودۋكتولوگ-دارىگەر، پروفەسسور ۆياچەسلاۆ لوكشين.

سونداي-اق ساراپشى رەپرودۋكتيۆ­تى دەنساۋ­لىقتى ساقتاۋ جانە قالپىنا كەل­تىرۋ ماڭىزدى مەديتسينالىق جانە مەملە­كەت­تىك مىندەت ەكە­نىن اتاپ ءوتتى. ساۋالداما ناتيجەسى بويىنشا رەسپوندەنتتەردىڭ تەك 26%-ى قازىرگى زامانعى كونتراتسەپتسيا­­عا وڭ قارايدى. بۇل رەتتە رەس­پوندەنتتەر­دىڭ ۇشتەن بىرىنەن كوبى (36،10%-ى) بالا تۋ ماسەلەسىندە جاراتۋشىنىڭ ەركى­نە سۇيەنگەندى قۇپ كورسە، قالعان 12،9%-ى گور­مون­دىق پرەپاراتتاردى قابىلداۋدان قورقادى.

بۇل ماسەلەدە جىنىستىق جانە رەپرو-
­دۋك­تيۆتى دەنساۋلىق جونىندەگى قازاقستان­دىق قاۋىمداستىقتىڭ ديرەكتورى، كونتراتسەپتسيا جونىندەگى ەۋروپالىق قوعام­نىڭ باسقارما مۇشەسى، اكۋشەر-گينەكولوگ گ.گرەبەننيكوۆا «جۇكتىلىكتى جوسپارلاۋ – تۋا بىتكەن اۋرۋلارى بار بالانىڭ تۋىلۋ قاۋپىن ازايتۋعا، سونداي-اق بولاشاق انا­نىڭ جۇكتىلىك پەن بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋ­لار سانىن ازايتۋعا باعىتتالعان الدىن الۋ شارالارىنىڭ كەشەنى» دەگەن تۇجىرىم جاسايدى.

سونداي-اق ساراپشى ەكى جۇكتىلىك اراسى كەمى 2-3 جىل بولۋى كەرەك ەكەنىن ەسكە سالادى. سوندا ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا جىلى قا­رىم-قاتىناس ورناپ قانا قوي­ماي، بالالار دا جايلى وتباسىندا تۋىلادى. بۇل مەرزىمنىڭ قىسقارۋى مەرزىمىنەن بۇرىن بوسانۋعا، جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ فيزيولوگيالىق تۇرعىدا كەنجە قالۋىنا، سونداي-اق انانىڭ نەمەسە بالانىڭ ولىمىنە اكەلۋى مۇمكىن.

ال ەندى ساۋالداماعا قاتىسقان ايەل­دەردىڭ 25%-ى مەنوپاۋزا باستالعان كەزدە گينەكولوگپەن كەڭەسۋدەن باس تارتادى، جاعدايىن ءوز بەتىنشە باقىلاۋدى ءجون كو­رەدى. ءاربىر بەسىنشى رەسپوندەنت مەنوپاۋ­زا ­كەزىندە ەشقانداي مەديتسينالىق كومەك قا­جەت ەمەس دەپ ويلايدى.

«ستاتيستيكاعا سايكەس، مەنوپاۋزا ايەل­دەردىڭ تەك 20-30%-ىندا اسقىنباي وتەدى. ەرتە كەزەڭدەردە قالعان 70%-دا ءارتۇرلى بەلگى پايدا بولىپ، ىسىنىپ-سۋىنىپ، تەر­شەڭدىك پايدا بولىپ، ۇيقى مەن ەستە ساقتاۋ قابىلەتى بۇزىلىپ، مازاسىزدىق، وستەوپو­روز، ارتريت، ءتىپتى التسگەيمەر كەسەلى باي­قا­لادى. بۇگىنگى تاڭدا سالىستىرمالى قاۋىپ­سىزدىك پەن ىڭعايلىلىقتى بىرىكتىرەتىن جاڭا ءتيىمدى ترانسدەرمالدى گورمونالدى پرە­پاراتتار بار، ولاردى تەك دارىگەر تاعا­يىنداي الادى»، دەيدى اكۋشەر-گينەكولوگ گ.گرەبەننيكوۆا.

وسى «ايەل دەنساۋلىعى KZ» الەۋ­مەت­تىك-اعارتۋشىلىق جوباسىنا مۇرىندىق بولعان Gedeon Richter KZ جشس باس ديرەكتورى رەميگيۋس ناراۋسكاس: «ايەل دەنساۋلى­عى – ءبىزدىڭ كومپانيا جۇمى­سىنىڭ با­سىم باعىت­تارىنىڭ ءبىرى. 120 جىلدان بەرى ءبىز بۇكىل الەم­دەگى ايەل­دەر­دىڭ دەنى ساۋ بولىپ، بالانىڭ تۋى­لۋىن جوسپارلاۋعا كومەكتەسىپ كەلەمىز. سو­نى­مەن قاتار قازاقستانداعى 25 جىل ىشىن­دە دارىگەرلەرمەن دە، حالىقپەن دە ءبىلىم بەرۋ ءىس-شارا­لارىن وتكىزىپ ءجۇر­مىز. وسى ماقساتتا ايەل­دەردىڭ ءوز دەنساۋ­لىقتارىن كۇتىپ، ءتۇرلى كەسەل­دەردىڭ الدىن الۋ ماسە­لەلەرىن تالقىلاپ وتىرۋ قاجەت­تىلىگىنە نازار اۋدارعىمىز كەلەدى دەيدى.

«ايەل دەنساۋلىعى KZ» جوباسى جىل سايىن زەرتتەۋ جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. الىنعان ناتيجەلەر ايەلدەردىڭ ءوز دەن­­ساۋلىعىنا قالاي قارايتىنىن ­با­­قى­­لاۋ­عا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبانىڭ اعار­تۋ­شى­لىق قىزمەتى ايەلدەرگە اسەر ەتىپ، ءوزىن ءوزى قورعاۋعا يتەرمەلەۋى كەرەك. سون­داي-اق #4women_RG ايەل دەنساۋلىعى اپتا­لى­عى­نىڭ سوڭىندا الماتىلىق تە­رەڭقۇر قابىرعالارىنىڭ بىرىندە مۋرال جوباسى جاسالادى. سۋرەتتە جارقىن بو­لاشاققا ۇم­تىلعان قىز بالا بەينەلەنگەن، ونىڭ قو­لىندا جوبانىڭ سيمۆولى – ايەلدىڭ نازىك دەنساۋلىعىن بەينەلەيتىن گۇل شوعى بار.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

دجەرۆونتا دەۆيس جەڭىل سالماقتى تاڭدادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 17:45

ۇقساس جاڭالىقتار