بيىل 26 قىركۇيەك پەن 5 قازان ارالىعىندا قازاقستاندا #4women_RG ايەلدەر اپتالىعى وتكەن بولاتىن. «ايەل دەنساۋلىعى KZ» اعارتۋشىلىق جوباسى BISAM Central Asia كومپانياسىمەن بىرگە جۇرگىزىلىپ, #AYELDER DAUSY_RG ساۋالداما-زەرتتەۋىنە 18 جاستان 60 جاسقا دەيىنگى ىرىكتەلگەن 1 202 رەسپوندەنت تارتىلعان. سونداي-اق «ياندەكس-كوزقاراس» رەسۋرسىنىڭ كومەگىمەن 2 083 ايەلگە ءانونيمدى ساۋالداما جۇرگىزىلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, ايەلدەردىڭ تەك 37%-ى 6 ايدا ءبىر رەت پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ, دارىگەرلەرگە قارالىپ تۇرادى. بەس ايەلدىڭ تورتەۋى جىلىنا ءبىر رەت دارىگەرگە بارادى. پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن تولىق باس تارتقان ايەلدەردىڭ ۇلەسى 13%-دى قۇرايدى, ال باسقالارى دارىگەرلەردىڭ الدىنا سيرەك بارادى.
جاسىرىن ساۋالدامانىڭ ناتيجەسى كوڭىل قۇلازىتاتىن جاعدايلاردى دا انىقتاپ وتىر: رەسپوندەنتتەردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى دارىگەرلەرگە 3 جىلدا ءبىر رەت قانا كورىنەدى. ناتيجەدەگى ايىرماشىلىق ساۋالداما ادىستەرىندەگى ايىرماشىلىققا بايلانىستى. نازىك تاقىرىپتارعا كەلگەندە رەسپوندەنتتەر ءانونيمدى ساۋالدامالارعا اشىق جاۋاپ بەرەدى. ويتكەنى ولاردىڭ اتى-ءجونى ماڭىزدى ەمەس.
ال ەندى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن باس تارتۋ سەبەبى دەنساۋلىعىنا شاعىم جوق, بولماسا قارالۋعا ۋاقىت جەتپەيدى. وكىنىشكە قاراي, دەنساۋلىعىن مازالايتىن بەلگىلەر پايدا بولسا دا, مىنەز-ق ۇلىقتىڭ ءجيى كەزدەسەتىن ستسەناريى – كۇتۋ. ەگەر سيمپتومدار ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن جويىلماسا, وندا ايەلدەردىڭ 51%-ى دارىگەرگە بارادى, ال 16%-ى ماماننىڭ كومەگىنە جاعداي ايتارلىقتاي ناشارلاسا عانا جۇگىنە الادى. قىسقاسى, وسى زەرتتەۋلەرگە قاتىسقان ماماندار تومەندەگىدەي دايەكتەرىن العا تارتىپ وتىر.
«ساۋالداما ناتيجەسى ەلىمىزدەگى ايەلدەردىڭ دەنساۋلىعىنا قاراۋ مادەنيەتى قالىپتاسپاعانىن راستايدى. ەگەر ايەل كەم دەگەندە جىلىنا ءبىر رەت مامانعا بارماسا, وندا تالاي دەرتىنە اسقىنىپ كەتپەيىنشە ۋاقتىلى دياگنوز قويىلمايدى. بۇل بولاشاقتا قايعىلى سالدارعا اكەلۋى ابدەن مۇمكىن: ايەلدىڭ رەپرودۋكتيۆتى فۋنكتسياسىنا نەمەسە ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ورشۋىنە اسەر ەتەدى. سوندىقتان مەديتسينالىق پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەرگە ۋاقىت ءبولۋ قاجەت. ولاردى جىلىنا ەكى رەت وتكىزگەن ءجون – بۇل مامانعا بارۋدىڭ وڭتايلى كەزەڭى. ەمدەلگەننەن گورى اۋرۋدى الدىن الۋ وڭايىراق», دەيدى قازاقستان رەپرودۋكتيۆتى مەديتسينا قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, رەپرودۋكتولوگ-دارىگەر, پروفەسسور ۆياچەسلاۆ لوكشين.
سونداي-اق ساراپشى رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىقتى ساقتاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ماڭىزدى مەديتسينالىق جانە مەملەكەتتىك مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ساۋالداما ناتيجەسى بويىنشا رەسپوندەنتتەردىڭ تەك 26%-ى قازىرگى زامانعى كونتراتسەپتسياعا وڭ قارايدى. بۇل رەتتە رەسپوندەنتتەردىڭ ۇشتەن بىرىنەن كوبى (36,10%-ى) بالا تۋ ماسەلەسىندە جاراتۋشىنىڭ ەركىنە سۇيەنگەندى قۇپ كورسە, قالعان 12,9%-ى گورموندىق پرەپاراتتاردى قابىلداۋدان قورقادى.
بۇل ماسەلەدە جىنىستىق جانە رەپرو-
دۋكتيۆتى دەنساۋلىق جونىندەگى قازاقستاندىق قاۋىمداستىقتىڭ ديرەكتورى, كونتراتسەپتسيا جونىندەگى ەۋروپالىق قوعامنىڭ باسقارما مۇشەسى, اكۋشەر-گينەكولوگ گ.گرەبەننيكوۆا «جۇكتىلىكتى جوسپارلاۋ – تۋا بىتكەن اۋرۋلارى بار بالانىڭ تۋىلۋ قاۋپىن ازايتۋعا, سونداي-اق بولاشاق انانىڭ جۇكتىلىك پەن بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋلار سانىن ازايتۋعا باعىتتالعان الدىن الۋ شارالارىنىڭ كەشەنى» دەگەن تۇجىرىم جاسايدى.
سونداي-اق ساراپشى ەكى جۇكتىلىك اراسى كەمى 2-3 جىل بولۋى كەرەك ەكەنىن ەسكە سالادى. سوندا ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا جىلى قارىم-قاتىناس ورناپ قانا قويماي, بالالار دا جايلى وتباسىندا تۋىلادى. بۇل مەرزىمنىڭ قىسقارۋى مەرزىمىنەن بۇرىن بوسانۋعا, جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ فيزيولوگيالىق تۇرعىدا كەنجە قالۋىنا, سونداي-اق انانىڭ نەمەسە بالانىڭ ولىمىنە اكەلۋى مۇمكىن.
ال ەندى ساۋالداماعا قاتىسقان ايەلدەردىڭ 25%-ى مەنوپاۋزا باستالعان كەزدە گينەكولوگپەن كەڭەسۋدەن باس تارتادى, جاعدايىن ءوز بەتىنشە باقىلاۋدى ءجون كورەدى. ءاربىر بەسىنشى رەسپوندەنت مەنوپاۋزا كەزىندە ەشقانداي مەديتسينالىق كومەك قاجەت ەمەس دەپ ويلايدى.
«ستاتيستيكاعا سايكەس, مەنوپاۋزا ايەلدەردىڭ تەك 20-30%-ىندا اسقىنباي وتەدى. ەرتە كەزەڭدەردە قالعان 70%-دا ءارتۇرلى بەلگى پايدا بولىپ, ىسىنىپ-سۋىنىپ, تەرشەڭدىك پايدا بولىپ, ۇيقى مەن ەستە ساقتاۋ قابىلەتى بۇزىلىپ, مازاسىزدىق, وستەوپوروز, ارتريت, ءتىپتى التسگەيمەر كەسەلى بايقالادى. بۇگىنگى تاڭدا سالىستىرمالى قاۋىپسىزدىك پەن ىڭعايلىلىقتى بىرىكتىرەتىن جاڭا ءتيىمدى ترانسدەرمالدى گورمونالدى پرەپاراتتار بار, ولاردى تەك دارىگەر تاعايىنداي الادى», دەيدى اكۋشەر-گينەكولوگ گ.گرەبەننيكوۆا.
وسى «ايەل دەنساۋلىعى KZ» الەۋمەتتىك-اعارتۋشىلىق جوباسىنا مۇرىندىق بولعان Gedeon Richter KZ جشس باس ديرەكتورى رەميگيۋس ناراۋسكاس: «ايەل دەنساۋلىعى – ءبىزدىڭ كومپانيا جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. 120 جىلدان بەرى ءبىز بۇكىل الەمدەگى ايەلدەردىڭ دەنى ساۋ بولىپ, بالانىڭ تۋىلۋىن جوسپارلاۋعا كومەكتەسىپ كەلەمىز. سونىمەن قاتار قازاقستانداعى 25 جىل ىشىندە دارىگەرلەرمەن دە, حالىقپەن دە ءبىلىم بەرۋ ءىس-شارالارىن وتكىزىپ ءجۇرمىز. وسى ماقساتتا ايەلدەردىڭ ءوز دەنساۋلىقتارىن كۇتىپ, ءتۇرلى كەسەلدەردىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاپ وتىرۋ قاجەتتىلىگىنە نازار اۋدارعىمىز كەلەدى دەيدى.
«ايەل دەنساۋلىعى KZ» جوباسى جىل سايىن زەرتتەۋ جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. الىنعان ناتيجەلەر ايەلدەردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا قالاي قارايتىنىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبانىڭ اعارتۋشىلىق قىزمەتى ايەلدەرگە اسەر ەتىپ, ءوزىن ءوزى قورعاۋعا يتەرمەلەۋى كەرەك. سونداي-اق #4women_RG ايەل دەنساۋلىعى اپتالىعىنىڭ سوڭىندا الماتىلىق تەرەڭقۇر قابىرعالارىنىڭ بىرىندە مۋرال جوباسى جاسالادى. سۋرەتتە جارقىن بولاشاققا ۇمتىلعان قىز بالا بەينەلەنگەن, ونىڭ قولىندا جوبانىڭ سيمۆولى – ايەلدىڭ نازىك دەنساۋلىعىن بەينەلەيتىن گۇل شوعى بار.
الماتى
