تاريح • 26 قازان، 2021

تىلسىم كۇشپەن ءتىل تابىسقان

898 رەت كورسەتىلدى

قازاقتا «قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى ولەدى، اجالسىز ءتىرى جۇرەدى» دەگەن ءسوز بار... كەڭەس زامانىندا وتباسىممەن ودەسسا قالاسىنا بارعان ەدىم. وسى كەزدە مەكتەپتىڭ ساياباعىندا دەمالىپ وتىرعان كەڭەس وداعىنىڭ ەكى دۇركىن باتىرى اتانعان ۆلاديمير الەكسەەنكونى تانىپ، اڭگىمەگە تارتتىم.

ول ەكى قىزىمنىڭ اتىن سۇراپ، ماعان وتكىر كوزىن تاستادى. ءبىرىن الما، ەكىنشىسىن ءاليا دەگەنىمدە، ء«اليا مولداعۇلوۆانىڭ سوعىس­تاعى ەرلىگىن ەستىگەن ەدىم، قازاقستاننان ەكەن­سىڭ­دەر عوي»، دەدى الەكسەەنكو. ءسال ەزۋ تارتتى دا: «قارۋلاس دوسىم تالعات بيگەلدينوۆ تە قازاق­ستاندىق ەدى، ونىڭ سوعىستاعى ەرلىگىنە، جە­تىس­تىگىنە ءتانتى بولدىم. بىردە جاڭا ۇشاق كەلدى، ءنومىرى 13 ەكەن. بۇل ساننان ورىستار كۇدىكتەنىپ جۇ­رەدى عوي. تالعات 13 سانى قازاققا قۇتتى دەپ، سو­عان وتى­رىپ الدى. سول 13-ءنومىرلى ۇشاعىمەن العاش رەت فا­شيستەردىڭ بەرليندەگى سوعىس نىساندارىن كار­تاعا ءتۇسىرۋ تاپسىرماسىن ناتيجەلى ورىندادى. بەر­ليندەگى سوعىس قۇرالدارى تالعاتتىڭ ۇشاعىن كورىپ، وق تيگىزە الماعانىنا قايران قالدىق.

تالعات ءۇش ءجۇز رەت اۋە شابۋىلىنا قاتى­سىپ، فاشيستەردىڭ ونداعان سوعىس نىسانىن تالقاندادى. فاشيستەر تالعاتتى قۇرتۋعا قارجى ءبولىپ، تالاي ۇشقىشتى ۇشاعىنىڭ سوڭىنا سالدى. سولاردىڭ قاي-قايسىسى دا تالعاتتىڭ ۇشاعىنا وق دارىتا الماي وتقا ورانىپ جاتتى. قانداي قيىن تاپسىرمالاردا تالعات «ونى مەن ورىندايمىن» دەپ، ۇشا جونەلەتىن. بىردە گەنەرال كۋتاكوۆتى فاشيس­تەر قورشاپ العانى حابارلاندى. جاۋدى تەز قۇرتىڭدار دەگەن تاپسىرمانى تالعات بىردەن قابىلداپ، بەلگىلى جەرگە ۇشىپ بارىپ گەنەرالدى ۇشاعىنا مىنگىزىپ امان ورالدى. سوندا قورشاپ تۇرعان جاۋلاردىڭ بىردە-ءبىرى ۇشاققا وق اتىپ قارسىلىق كورسەتپەگەنىنە قايران قالاسىڭ. بۇل نە؟ سيقىرشى ما؟ جوق. مۇنى تالعات بيگەلدينوۆتىڭ تىلسىم كۇشپەن ءتىل تابىسقانى دەگەن دۇرىس شىعار»، دەدى.

تالعات اعامىزبەن ءبىر كەزدەسۋىمدە مەنىڭ قويعان سۇراعىما وراي جۇمساق ۇنمەن: «قانداي اجال ءتونىپ تۇرسا دا اللا جولىمدى وڭعاردى. اللا تاعالا قولداسا عانا جاۋدى جەڭەمىن دەگەن وي سانامدا ۇدايى تۇراتىن. جاراتقانعا سيىنىپ ءجۇرىپ تالاي اجالمەن بەتتەسكەندە امان قۇتىلدىق. فاشيستەردىڭ كۇردەلى نىساندارىن بومبى تاستاپ جويىپ جىبەرۋ وڭاي ەمەس. ويتكەنى ولار اۋە شابۋىلىنان قورعاناتىن قارۋلارىن دايىنداپ تۇرادى عوي. وسىنداي قيىن ساتتەردە جاراتقان يە ءوزىنىڭ قۇدىرەتىمەن قولداعانىن ءاردايىم سەزىپ ءجۇردىم»، دەدى.

اللا ميلليونداعان ادامنىڭ بىرىنە تىلسىم كۇشتەن قۋات الاتىن قاسيەت بەرەدى دەپ ويلايمىن. تاريحىمىزدا قازاق باتىرلارى­نىڭ وتقا سالسا جانبايتىن، سۋعا سالسا باتپايتىن، قىلىش باسىن شاپپاي­­تىن، نايزا كەۋدەسىنە كىرمەيتىن قاسيەتكە يە ەرەكشە ادامدار رەتىندە سيپاتتالۋىندا اللانىڭ قۇدىرەتىمەن بايلانىستىر­ماۋ مۇمكىن بە؟..

 

تابىل قۇلياس،

جازۋشى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار