بيىل 23 قىركۇيەكتە نۇر-سۇلتان قالاسىندا «انا مەن بالا» ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىندا وتكىر لەيكوز دياگنوزى قويىلعان بالاعا سۇيەك كەمىگى ترانسپلانتتالدى. بۇل – وسىمەن 150-ءىنشى بالاعا جاسالعان كۇردەلى وپەراتسيا.
كورپوراتيۆتىك قور ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۆەنەرا التىنوۆا: «وكىنىشكە قاراي مۇنداي اۋىر دياگنوز قويىلعان بالالار قاي ەلدە دە بار. بۇل قازاقستاندى دا اينالىپ وتكەن جوق. ءبىزدىڭ جەتىستىگىمىز – ەلىمىزدە وسىنداي پاتسيەنتتەرگە كومەك بەرە الۋىمىز دەسەك, ءدال وسى جولعى ترانسپلانتاتسيانىڭ ەرەكشەلىكتەرى بار. بۇل رەسەيدىڭ دميتري روگاچەۆ اتىنداعى بالالار گەماتولوگياسى, ونكولوگيا جانە يممۋنولوگيا ۇلتتىق مەديتسينالىق زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ گەماتولوگ دارىگەرى, №2 گەموپوەزدىك باعانالى نەمەسە ءدىڭ جاسۋشالاردى ترانسپلانتاتسيالاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى دميتري بالاشوۆتىڭ قاتىسۋىمەن جاسالسا, ەكىنشىسى – جاقىن تۋىستاردىڭ اراسىندا دونورلار بولماعاندىقتان, رەسەيدىڭ كيروۆ قالاسىنان تۋىستاس ەمەس دونوردىڭ تابىلۋى», دەيدى.
ترانسپلانتاتسيا جاسالعان پاتسيەنت نەبارى 13 جاستا. 2008 جىلى تۋعان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۇراتىن قىز بالانىڭ كلينيكالىق دياگنوزى – وتكىر ميەلوبلاستىق لەيكوز. ەرتە وقشاۋلانعان رەتسيديۆ. ونىڭ اناسى: «قىزىم اۋىرعاندا جانىمىزدى قويارعا جەر تاپپاي قالدىق. العاشىندا وسى ۇلتتىق ورتالىقتا دياگنوزى تابىلىپ, ەمدەلىپ شىقتى دەپ قۋانىپ جۇرگەنىمىزدە قايتادان رەتسيديۆ باستالدى. قۇدايعا شۇكىر, ۋايىم شەككەن كۇندەر ارتتا قالىپ, شەتەلدەن دونور تابىلىپ, ترانسپلانتاتسيا جاسالدى. قىزىم سول ءوزى جاتقان پالاتاسىندا, قازىرگى جاعدايى جاقسى. ەرتەڭگى كۇنگە ءۇمىتىمىز مول» دەدى.
مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى, انا مەن بالا ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ونكولوگيا جونىندەگى ورىنباسارى داير نۇرعاليەۆ پاتسيەنتتىڭ العاش رەت 2020 جىلدىڭ ماۋسىمىندا اۋىرىپ, ودان حيميوتەراپيانىڭ تولىق كۋرسىنان وتكەننەن كەيىن كلينيكالىق-گەماتولوگيالىق رەميسسيا بايقالعانىن, الايدا 2021 جىلدىڭ ساۋىرىندە ەرتە وقشاۋلانعان رەتسيديۆ انىقتالىپ, حيميوتەراپيانىڭ تولىق كۋرسىنان كەيىن ناۋقاستىڭ ەكىنشى كلينيكالىق-گەماتولوگيالىق رەميسسياعا شىعۋىنا بايلانىستى, وعان اللوگەندىك بايلانىستى ەمەس سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتتاۋ جوسپارلانعانى جايلى اڭگىمەلەگەن. ماسەلەنىڭ ەڭ ءبىر قيىن ءتۇيىنى وسى جەردە باستالدى دەۋگە بولادى. قانشاما تۋىس-تۋعانى زەرتتەۋدەن وتكەنىمەن, بىردە ءبىر سايكەس دونور تابىلمايدى. قازاقستاندىق تىركەلىمدى (رەەستر) شارلاۋ دا ەش ناتيجە بەرمەيدى. ءبىر جاقسىسى, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى قول جەتكەن جاقسى جاڭالىق – دونور ىزدەۋدە ەلىمىزبەن شەكتەلمەي, شەتەلدەردەن سايكەستىك ىزدەۋگە جولدىڭ اشىلۋى بولىپتى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان-رەسەي تىركەلىمىنە سۇراۋ جىبەرىلەدى. مىنە, قۋانىش. HLA-انتيگەندەر جۇيەسى بويىنشا قاجەتتى 10 كومپونەنتتىڭ 10-ى, ياعني تولىق سايكەس كەلگەن رەسەيدىڭ كيروۆ قالاسىنان تۋىستاس ەمەس دونور تابىلادى.
ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, تۋىس ەمەس اللو گەموپوەزدىك ءدىڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتتاۋ (گدجت) «انا مەن بالا» ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىندا بۇعان دەيىن دە 5 بالاعا جاسالعان كورىنەدى.
ەندى جوعارىدا ايتىلعانداي, «لەيكەميانى جەڭۋگە ءسىز دە كومەكتەسە الاسىز» دەگەن نە ءسوز؟ سويتسە, سۇيەك كەمىگىنىڭ جاسۋشالارىن دونوردان الۋدىڭ ەش قيىندىعى جوق ەكەن. ياعني گەموپوەتيكالىق باعانالى جاسۋشالاردى (سۇيەك كەمىگىن) دونورلاۋ مۇلدەم قاۋىپسىز جانە كادۋىلگى قان تاپسىرۋ ەكەن. ەۋروپادا 39 ملن دونور بولسا, رەسەيدە 150 مىڭ, ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 7 مىڭ عانا ادام كەلىسىمىن بەرگەن. ەگەر ءسىزدىڭ دەنساۋلىعىڭىز قالىپتى نورمادا, ەش جەرىڭىز اۋىرماسا, قان ورتالىعىنا بارىپ قان تاپسىرىپ, اق قان اۋرۋى بار ادامعا دونورلىق ەتۋگە كەلىسىمىڭىزدى بەرەسىز. بۇل – ءبىرىنشى كەزەڭ. ەكىنشى كەزەڭ ءسىزدى رەەسترگە ەنگىزەدى. ءۇشىنشى كەزەڭدە ءسىزدىڭ قانىڭىزدان الىنعان سىنامالار پاتسيەنتپەن سايكەس كەلسە, ءسىزدى اۋرۋحاناعا 1-2 كۇننىڭ ىشىندە جاتقىزىپ, دەنساۋلىعىڭىزدى تەكسەرەدى. ال بارلىعى دۇرىس بولعان جاعدايدا كۋشەتكادا جاتىپ, قانىڭىز 2-3 ساعات سۇزگىدەن ءوتىپ, سۇيەك كەمىگىنىڭ ترانسپلانتاتسياسىنا قاجەتتى كومپونەنتتەرى بار 200 مل قان الىنادى. بۇل – اشەيىندەگى قان تاپسىرۋ دونورلىعى ءتارىزدى, تاماق ىشكەننەن سوڭ سول كۇنى كەشكە قالىبىنا كەلەتىن, قان تاپسىرۋدىڭ نورماسىنداعىداي دۇنيە. ەسەسىنە, اققان اۋرۋىنا شالدىققان جاننىڭ ءومىرى قۇتقارىلادى. ماسەلە, ءبىز ويلاعانداي كۇردەلى ەمەس, سۇيەك كەمىگىنە وپەراتسيا جاسالمايدى, تەك قاننان الىنعان كومپونەتتەر اجالعا توسقاۋىل بولادى ەكەن.
ورتالىقتا بۇرىن بارلىعى وسىنداي 149 وتا جاسالعان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اۋتولوگيالىق گدجت-دان كەيىن ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى – 86,5%, اللوگەندى تۋىستاس دونوردان كەيىن – 80%, تۋىستاس ەمەس دونوردان كەيىن – 83,3%, گاپلويدەنتتى گدجت-دان كەيىن 42,1% قۇرادى.
وسىلايشا, وتاندىق دارىگەرلەر جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, ەمدەۋدىڭ بۇل ءتۇرىن وزدەرى ءساتتى جاساي باستادى. سوڭعى 10 جىلدا يگەرىلگەن عىلىمي تەحنولوگيالاردى قوسا العانداعى ەمدەۋدىڭ بارلىق كەزەڭى, زەرتتەۋلەردىڭ وراسان زور كەشەنى, جاڭا مەديتسينالىق پرەپاراتتار مەن تەراپيانىڭ زاماناۋي حاتتامالارى مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن ورىندالدى. مەديتسينانىڭ وسى سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن كوپ كۇش جۇمسالدى. بۇگىندە بۇل ءوز ناتيجەسىن بەرىپ, وتكىر لەيكوزدان ايىققان بالالار سانى ارتىپ كەلەدى.
بۇل قازاقستانداعى بالالار گەماتو-ونكولوگياسى دامۋىنىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن ايعاقتايدى. لەيكەميامەن اۋىراتىن بالالاردى قۇتقارۋعا دەگەن ءۇمىت پەن سەنىمدىلىك سىيلايدى. بۇگىندە وتاندىق ماماندار ء«بىز لەيكوزدى جەڭۋگە دايىنبىز!» دەپ سەنىممەن ايتا الادى.